اقتصادنیوز: اینکه یک رهبر اسرائیلی برای به تعویق انداختن انتخابات حاضر باشد خطر جنگ را به جان بخرد، در نگاه نخست بعید به نظر می‌رسد. با این حال، نتانیاهو بیش از سیاستمداران معمولی به حفظ قدرت مصمم است؛ اگر نه به دلایل دیگر، دست‌کم برای جلوگیری از محکومیت قضایی.
به گزارش اقتصادنیوز، انتخابات پیش‌روی اسرائیل قرار است سرنوشت‌سازترین انتخابات تاریخ این رژیم باشد. این رأی‌گیری مشخص می‌کند که سیاست‌های آینده اسرائیل چه مسیری را طی خواهد کرد.
در طول چهار سال گذشته، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، همواره مسیری مبتنی بر فاصله گرفتن از ارزش‌های لیبرال، انزواگرایی و سیاست‌های نظامی تهاجمی را در پیش گرفته است.
دیوید ای. روزنبرگ در فارن‌پالیسی نوشت: این انتخابات می‌تواند فرصتی اندک برای بازگشت به ارزش‌های لیبرال‌تر و ترمیم روابط با جهانی باشد که بیش از پیش از اسرائیل فاصله می‌گیرد.
اقتصادنیوز: سفیر پیشین ایران در آلمان معتقد است که مسکو تمایل به کم شدن تنش‌ها میان ایران و آمریکا دارد و می‌تواند با اقدامات خود، نقش اسرائیل در معادله جنگه را کمرنگ کند . سفر دیروز لاروف نیز می‌تواند به همین منظور بوده باشد.
اگر هیچکس رأی کافی کسب نکند...
با وجود اهمیت فوق‌العاده این انتخابات، رأی‌گیری پارلمانی ۲۷ اکتبر ممکن است تکلیف آینده این رژیم را به‌روشنی مشخص نکند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که حتی در این مرحله پایانی کارزار انتخاباتی نیز هیچ‌یک از دو بلوک اصلی به پیروزی قاطع دست نخواهد یافت.
بر اساس تازه‌ترین نظرسنجی‌ها، نتانیاهو و متحدان مذهبی و راست افراطی او حداکثر ۴۹ کرسی به دست خواهند آورد. از سوی دیگر، مجموعه احزاب مخالف که عمدتا با هدف برکناری نخست‌وزیر در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند نیز بیش از ۵۴ کرسی کسب نخواهند کرد؛ رقمی که با حدنصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل اکثریت پارلمانی فاصله زیادی دارد.
در این میان، بخش عمده کرسی‌های باقی‌مانده احتمالا به دو حزب به رهبری اعراب خواهد رسید. این احزاب از نظر نظری می‌توانند آرای لازم برای تشکیل دولت از سوی بلوک مخالف نتانیاهو را تأمین کنند، اما شماری از اعضای این بلوک از هم‌اکنون مشارکت این احزاب در دولت آینده را رد کرده‌اند.
چرا نظرسنجی‌ها ممکن است نتیجه انتخابات را درست پیش‌بینی نکنند؟
نویسنده مدعی شد: البته نظرسنجی‌های انتخاباتی اسرائیل سابقه چندان درخشانی در پیش‌بینی نتایج ندارند و دلایل متعددی برای این مسئله وجود دارد. رأی‌دهندگان راست‌گرا معمولاً به نظرسنجی‌ها بدبین هستند و تمایلی به همکاری با مؤسسات نظرسنجی ندارند؛ بنابراین، این احتمال وجود دارد که میزان حمایت از نتانیاهو کمتر از واقعیت برآورد شده باشد.
همچنین، مشارکت گسترده‌تر یکی از دو طرف یا افزایش حضور رأی‌دهندگان عرب در پای صندوق‌ها می‌تواند نتیجه نهایی را تغییر دهد.
مهم‌تر از همه اینکه در نظرسنجی‌ها، دو حزب کوچک در نزدیکی حدنصاب ورود به کنست، پارلمان اسرائیل، قرار دارند. جابه‌جایی چند هزار رأی ممکن است تعیین کند که این احزاب از حدنصاب عبور می‌کنند یا نه؛ مسئله‌ای که می‌تواند تأثیری چشمگیر بر ترکیب نهایی پارلمان داشته باشد.
با این حال، همچنان یک نکته به نفع اعتبار نسبی نظرسنجی‌هاست: نتایج آن‌ها در طول زمان تا حد زیادی باثبات مانده است. هرچند درون هر یک از دو بلوک اصلی جابه‌جایی‌هایی میان احزاب مختلف رخ داده، به نظر می‌رسد رأی‌دهندگان مدت‌هاست تصمیم خود را درباره مسائل اصلی گرفته‌اند.
نویسنده مدعی شد: حتی موج تازه اخبار منفی درباره نتانیاهو نیز نتوانسته است تغییری محسوس در این روند ایجاد کند. افشاگری‌های مکرر درباره بی‌توجهی او هشدارهای مربوط به حمله قریب‌الوقوع حماس پیش از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و همچنین تلاش نافرجام برای ربودن هواپیمای فلای‌دبی که ضعف‌های امنیتی دولت را آشکار کرد، تأثیر قابل‌توجهی بر موقعیت انتخاباتی او نگذاشته است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز در آخر هفته گذشته از نتانیاهو با عنوان «نخست‌وزیر جنگجوی بزرگ» حمایت کرد؛ اما به نظر می‌رسد این حمایت هم پیش‌تر در محاسبات رأی‌دهندگان لحاظ شده است.
نتانیاهو برای پیروزی در انتخابات جنگ جدیدی را با ایران آغاز می‌کند؟
نتانیاهو که احتمال شکست خود را درنظر گرفته است، ممکن است که برای ماندن در قدرت به اقدامات افراطی متوسل شود؛ از آغاز جنگی تازه با تهران در فاصله باقی‌مانده تا ۲۷ اکتبر گرفته، تا ایجاد آشوب در جریان رأی‌گیری.
او همچنین ممکن است در صورت شکست، اعتبار نتایج انتخابات را زیر سؤال ببرد.
اینکه یک رهبر اسرائیلی برای به تعویق انداختن انتخابات حاضر باشد خطر جنگ را به جان بخرد، در نگاه نخست بعید به نظر می‌رسد. با این حال، نتانیاهو بیش از سیاستمداران معمولی به حفظ قدرت مصمم است؛ اگر نه به دلایل دیگر، دست‌کم برای جلوگیری از محکومیت قضایی.
گزارش‌هایی منتشر شده است مبنی بر اینکه نتانیاهو از ترامپ خواسته حملات به ایران را از سر بگیرد؛ هرچند دفتر نخست‌وزیر اسرائیل این موضوع را رد کرده است. او همچنین اخیراً پیشنهاد داده به کارزار نظامی عربستان سعودی علیه حوثی‌ها بپیوندد.
نویسنده مدعی شد: آغاز جنگ لزوما از نظر انتخاباتی برای نتانیاهو پرهزینه نخواهد بود، زیرا جامعه اسرائیل همچنان نسبت به تهدیدهای امنیتی نگران است. نخست‌وزیر می‌تواند به‌راحتی رأی‌دهندگان را متقاعد کند که چاره دیگری جز حمله نداشته است. در چنین شرایطی، احتمال دارد مخالفان نیز تحت فشار قرار گیرند و از طرحی در کنست برای تعویق انتخابات حمایت کنند.
اگر انتخابات بدون برنده قاطع پایان یابد، چه خواهد شد؟
اگر هیچ‌یک از دو بلوک اصلی نتواند اکثریت را به دست آورد، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، ترجیح خود را برای تشکیل یک «دولت وحدت ملی» اعلام کرده است؛ دولتی ائتلافی که هم متحدان و هم مخالفان نتانیاهو را در بر بگیرد.
چنین دولتی می‌تواند اسرائیل را از گرفتار شدن در دور تازه‌ای از انتخابات پیاپی نجات دهد؛ وضعیتی که در فاصله سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ تجربه شد. اگرچه نقش رئیس‌جمهور اسرائیل در بیشتر موارد تشریفاتی است، او پس از انتخابات تعیین می‌کند که چه کسی مأمور تشکیل دولت شود؛ اختیاری که به او امکان اثرگذاری بر روند سیاسی را می‌دهد.
با این حال، با توجه به شکاف عمیق میان رأی‌دهندگان و مسموم شدن فضای سیاسی، بعید است هرتزوگ بتواند خواسته خود را محقق کند.
اگر گادی آیزنکوت، چهره اصلی بلوک مخالف نتانیاهو، یک یا هر دو حزب عرب‌محور را به دولت آینده دعوت کند، از اکثریتی روشن در پارلمان برخوردار خواهد شد. اما احتمال تحقق این سناریو اندک است.
دولت اقلیت آیزنکوت؛ فرصتی کوتاه برای تغییر
آیزنکوت در عوض گفته است اگر بلوک مخالف نتانیاهو نتواند ۶۱ کرسی کنست را به دست آورد، دولت اقلیت تشکیل خواهد داد؛ دولتی که احتمالاً برای بقا به حمایت پارلمانی یک یا هر دو حزب عرب‌محور متکی خواهد بود.
البته بدون اکثریت پارلمانی، آیزنکوت نمی‌تواند برای مدت طولانی روی ماندن در قدرت حساب کند. با این حال، حتی چند ماه یا یک سال حضور در دولت نیز می‌تواند برای ایجاد تغییرات مهم سیاسی کافی باشد.
قوانین مانع انتخاب دوباره بی‌بی می شوند؟
برنامه‌ای برای ۱۰۰ روز نخست دولت احتمالاً شامل عقب‌گرد از قوانین اصلاحات قضایی نتانیاهو خواهد بود. تشکیل کمیسیون رسمی تحقیق دولتی درباره ناکامی‌هایی که به حملات ۷ اکتبر انجامید و تصویب قانونی برای منع تصدی سمت نخست‌وزیری از سوی افرادی که با اتهامات کیفری روبه‌رو هستند، از دیگر اقدامات احتمالی خواهد بود. تصویب چنین قانونی عملاً می‌تواند به فعالیت سیاسی نتانیاهو پایان دهد.
با این‌حال، بعید است دولت آیزنکوت تمام ابعاد رویکرد نظامی تهاجمی نتانیاهو را کنار بگذارد. او احتمالاً انعطاف بیشتری در برابر برنامه‌های ترامپ برای بازسازی غزه نشان خواهد داد و برای دستیابی به توافق‌هایی با لبنان و سوریه آمادگی بیشتری خواهد داشت.
نویسنده مدعی شد: در چنین شرایطی، جایگاه بین‌المللی اسرائیل که به‌شدت افت کرده است، ممکن است بهبود یابد؛ هرچند احتمالاً به سطح پیش از جنگ غزه بازنخواهد گشت.
برخلاف نتانیاهو، انتظار می‌رود آیزنکوت به‌جای دامن زدن به تنش‌های سیاسی برای تقسیم جامعه و حفظ قدرت، در پی آرام کردن فضای متلاطم داخلی باشد
احتمال انتخابات مجدد همچنان جدی است
محتمل‌ترین سناریو، تشکیل دولت اقلیت به رهبری آیزنکوت است که با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد بود.
با این حال، این احتمال نیز وجود دارد که حتی تشکیل چنین دولتی از توان آیزنکوت خارج باشد و اسرائیل ناچار شود بار دیگر به پای صندوق‌های رأی برود.
نکته پارادوکسیکال این است که دوره انتقالی میان دو دولت می‌تواند فرصتی برای بلوک مخالف نتانیاهو ایجاد کند. در چنین وضعیتی، نتانیاهو همچنان نخست‌وزیر باقی خواهد ماند، اما در رأس دولتی موقت قرار می‌گیرد که اختیاراتش به‌شدت محدود است.
در این فاصله، کنست همچنان حق تصویب قانون خواهد داشت. بنابراین، بلوک مخالف نتانیاهو، با احتساب احزاب عرب‌محور، می‌تواند از اکثریت خود برای لغو برخی از جنجالی‌ترین قوانین دولت پیشین و تصویب قوانین جدید استفاده کند.
برای بلوک مخالف نتانیاهو و کل کشور، این سناریو دومین گزینه مطلوب خواهد بود؛ هرچند فاصله زیادی با یک نتیجه ایده‌آل دارد.
بلاتکلیفی سیاسی
بنابراین، اسرائیل در وضعیتی از بلاتکلیفی سیاسی، شکاف داخلی و فقدان جهت‌گیری روشن باقی خواهد ماند؛ آن هم در زمانی که با تصمیم‌هایی سرنوشت‌ساز درباره آینده ساختار اجتماعی خود و انزوای فزاینده بین‌المللی روبه‌روست و همچنان باید با تهدیدهای امنیتی ادامه‌دار مقابله کند.