اقتصادنیوز: بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر دولت موقت اسرائیل، پس از انتخابات ۲۷ اکتبر با انتقاد از رقبا و زیر سؤال بردن مشروعیت نتایج، در بحرانی سیاسی گرفتار شده است.
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از الجزیره، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر دولت موقت اسرائیل، در هفتههای پس از انتخابات ۲۷ اکتبر مجموعهای از حملات را علیه رقبای خود آغاز کرده و مشروعیت نتیجه انتخابات را زیر سؤال برده است.
به نظر میرسد این رهبر باسابقه اسرائیل در آستانه خروج از قدرت باشد، به شرطی که اپوزیسیون به رهبری گادی آیزنکوت بتواند دولتی قابل دوام تشکیل دهد.
فشار برای تشکیل دولت و اتهامهای انتخاباتی
این مسیر ممکن است به اتکا بر احزاب نماینده شهروندان فلسطینی اسرائیل نیاز داشته باشد؛ نتانیاهو از این موضوع برای تخریب چهره احزاب عرب و متهم کردن بیپایه آنها به تقلب در انتخابات استفاده کرده است. فضایی که نتانیاهو به شکلگیری آن کمک کرد، به تهدید برخی معترضان راستگرا به جنگ داخلی انجامید و منتقدان او را متهم کردهاند که برای حفظ مقام، عمداً تنش با ایران را دامن میزند.
بر اساس گزارشها، سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین بت) به رهبری داوید زینی، متحد نتانیاهو، اجازه شنود تلفن پنج قانونگذار عرب را به ظن دخالت خارجی و بازداشت سیاستمدارانی که شهروند فلسطینی اسرائیلاند در روز انتخابات درخواست کرده بود؛ درخواستهایی که دادستان کل رد کرد. یائیر لاپید و یوسف جبارین، رئیس فهرست مشترک، همراه دیگر رهبران اپوزیسیون این اقدامها را نشانه «اقدام به کودتا» خواندند. همزمان گزارش شده مقامهای انتظامی بررسی میکنند آیا دفتر نخستوزیر خود ادعاهای خرید رأی را جعل کرده است.
به باور تحلیلگران و شماری از سیاستمداران اسرائیلی، اقدامهای نتانیاهو نشاندهنده اراده او برای ماندن در قدرت است یا در صورت ناکامی، ساختن دولتی که به حمایت او و متحدانش وابسته باشد.
پرونده فساد و فشار برای تحقیق درباره ۷ اکتبر
نتانیاهو با تهدیدهایی برای میراث سیاسی و حتی آزادی خود روبهروست که بدون نفوذی که به عنوان نخستوزیر در اختیار داشته، میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد. درخواستها برای تشکیل کمیته تحقیق دولتی درباره کوتاهیهای نتانیاهو و دولت او در آستانه حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس تقریباً به اندازه جنگ اسرائیل در غزه ادامه داشته است. این درخواستها پس از گزارشهایی افزایش یافت که میگویند مقامهای ارشد مصر و امارات درباره حمله احتمالی به نتانیاهو هشدار داده بودند. تشکیل چنین کمیتهای در برنامه قانونگذاری نشست جدید پارلمان در هفته گذشته نیز قرار داشت.
جنگ غزه و بحران قانون اساسی ناشی از تلاشهای نتانیاهو برای تضعیف نظارت قضایی بر دولت، به گفته منتقدان پوششی در برابر اتهامات فساد او از سال ۲۰۱۹ فراهم کرده است. او در سه پرونده جداگانه به رشوه، کلاهبرداری و خیانت در امانت متهم است و محاکمهاش که از مه ۲۰۲۰ آغاز شده، بارها به دلیل وظایف نخستوزیری به تعویق افتاده است. در صورت محکومیت، او ممکن است تا ده سال زندان محکوم شود.
آهرون برگمن، تحلیلگر اسرائیلی از کینگز کالج لندن، گفت:
نتانیاهو مانند حیوان زخمی رفتار میکند. برای او باختن در انتخابات فقط یک مسئله سیاسی نیست، بلکه مسئلهای شخصی هم هست، بهویژه به دلیل محاکمه فساد که میتواند به زندانی شدنش منجر شود. از دست دادن نخستوزیری یعنی از دست دادن سپر او. بنابراین برای نتانیاهو هیچ گزینهای را نمیتوان رد کرد. — آهرون برگمن
خطر خشونت سیاسی
خطر خشونت سیاسی در اسرائیل افزایش یافته است. در روزهای پس از انتخابات، معترضان راستگرا بیرون خانه آیزنکوت گرد آمدند و به او هشدار دادند با احزاب عرب دولت تشکیل ندهد و او را «خیانتکار» خواندند. در نامهای که علنی شد، خاخام گدالیا آکسلرود، رئیس پیشین دادگاه ربانی حیفا، به قاعده دینی «دین رودف» یا «قانون تعقیبکننده» استناد کرد؛ همان اصلی که ایگال امیر در سال ۱۹۹۵ برای توجیه قتل اسحاق رابین، نخستوزیر وقت، به دلیل توافق اسلو با فلسطینیها به آن استناد کرده بود.
اوفِر کاسیف، عضو کنست از حزب چپگرای حداش، گفت:
هرچه تشکیل دولت توسط آیزنکوت بیشتر طول بکشد، خطر خشونت سیاسی بالاتر میرود. — اوفِر کاسیف
کاسیف همچنین گفت: نتانیاهو برای ماندن در قدرت حاضر است هر کاری بکند و هشدار داد نمیتوان خطر جنگ داخلی را که برخی در جناح راست از آن سخن میگویند، کنار گذاشت.
هنوز روشن نیست نتانیاهو به دلیل تلاشهای ادعایی برای تضعیف مشروعیت انتخابات با چه پیامد حقوقی فوری روبهرو شود. دستیارانی که متهمند شب انتخابات اطلاعات نادرست به پلیس دادهاند ممکن است تحت بررسی کیفری قرار بگیرند، و داوید زینی، رئیس شین بت، ممکن است استقلال سازمانش و جایگاه خود را به دلیل مشارکت ادعایی در تلاش برای تضعیف روند دموکراتیک از دست بدهد.
یوسی مکلبرگ، عضو ارشد مشورتی اندیشکده چتم هاوس، گفت:
نتانیاهو برای بقای خود میجنگد و اهمیتی نمیدهد که اطرافیانش به فراموشی سپرده شوند، اما این بار ممکن است موفق نشود. او به آنها یا حتی میراث سیاسیاش اهمیت نمیدهد. تنها چیزی که برایش مهم است بقاست، جنگیدن برای روز بعد و چسبیدن به قدرت، به هر قیمتی. — یوسی مکلبرگ
