تهران- ایرنا- رئیس دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی با تاکید براینکه حذف فناوری از فرایند یادگیری عملاً امکان‌پذیر نیست، گفت: دانشگاه‌ها وظیفه دارند فراتر از استفاده ابزاری از فناوری، درباره جایگاه، کارکرد و پیامدهای آن در آینده آموزش و یادگیری تأمل و برنامه‌ریزی کنند.
به گزارش روز یکشنبه گروه علمی ایرنا از دانشگاه شهید بهشتی، محمدعلی مظاهری و رئیس دومین کنفرانس ملی یادگیری فناورانه، در آیین افتتاحیه این کنفرانس با اشاره به شتاب تحولات فناوری و تأثیر آن بر نظام‌های آموزشی، بر ضرورت مواجهه آگاهانه، مسئولانه و آینده‌نگر دانشگاه‌ها با این تحولات تأکید کرد.
وی با تأکید بر ضرورت بازتعریف نقش فناوری در فرایندهای یاددهی و یادگیری گفت: پرسش اساسی امروز این نیست که از چه فناوری‌هایی در آموزش استفاده کنیم، بلکه باید بررسی کنیم فناوری چگونه و تحت چه شرایطی می‌تواند به یادگیری بهتر، مؤثرتر و انسانی‌تر منجر شود.
رئیس دومین کنفرانس ملی یادیگری فناوری گفت: نادیده گرفتن رشد شتابان فناوری و تحولات آن، چالش‌های جدی برای نظام یاددهی و یادگیری به همراه خواهد داشت.
وی با بیان اینکه فناوری به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرایند یادگیری تبدیل شده است، اظهار کرد: حذف فناوری از فرایند یادگیری عملاً امکان‌پذیر نیست و نادیده گرفتن رشد شتابان فناوری و تحولات آن، چالش‌های جدی برای نظام یاددهی و یادگیری به همراه خواهد داشت. ازاین‌رو، دانشگاه‌ها وظیفه دارند فراتر از استفاده ابزاری از فناوری، درباره جایگاه، کارکرد و پیامدهای آن در آینده آموزش و یادگیری تأمل و برنامه‌ریزی کنند.
بیش از یک دهه فعالیت دانشگاه شهید بهشتی در حوزه یادگیری فناورانه
رئیس دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به پیشینه فعالیت‌های این دانشکده در حوزه یادگیری فناورانه تصریح کرد: توجه به این حوزه صرفاً واکنشی به موج اخیر فناوری و هوش مصنوعی نیست، بلکه بیش از یک دهه است که توسعه یادگیری فناورانه به‌عنوان یک حوزه علمی، حرفه‌ای و تخصصی در دستور کار دانشکده قرار دارد. تأسیس آزمایشگاه بازی و فناوری‌های پیشرفته یادگیری در حدود ۱۲ سال پیش، یکی از جلوه‌های این رویکرد و حاصل تلاش مستمر در این زمینه است.
مظاهری با تشریح فعالیت‌های دانشکده در سه عرصه پژوهش، آموزش و ارائه خدمات به جامعه افزود: در حوزه پژوهش، توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای، ارزیابی فناوری‌های نوین یادگیری و تربیت پژوهشگران متخصص دنبال شده است. در حوزه آموزش نیز طراحی و راه‌اندازی برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای کشور و تربیت دانش‌آموختگان متخصص در دستور کار قرار داشته است؛ افرادی که امروز در دانشگاه‌های مختلف کشور به فعالیت علمی و حرفه‌ای مشغول هستند.
وی همکاری با آموزش‌وپرورش، آموزش و توانمندسازی معلمان، استادان و مدیران آموزشی و همچنین تعامل با سازمان‌ها، نهادهای دولتی و غیردولتی و فعالان صنعت را از دیگر زمینه‌های فعالیت دانشکده در توسعه یادگیری فناورانه برشمرد.
تجربه دانشگاه شهید بهشتی در توسعه آموزش مجازی
رئیس دومین کنفرانس ملی یادگیری فناورانه در ادامه، تجربه دانشگاه شهید بهشتی در دوران همه‌گیری کرونا را نمونه‌ای از ظرفیت‌های این دانشگاه در به‌کارگیری فناوری برای تداوم فرایند آموزش دانست و گفت: دانشگاه شهید بهشتی تنها یک هفته پس از اعلام تعطیلی دانشگاه‌ها در پی شیوع کرونا، کلاس‌های آموزشی خود را به‌طور کامل به‌صورت مجازی برگزار کرد.
وی افزود: در این مقطع، آزمایشگاه بازی و فناوری‌های پیشرفته یادگیری نیز با آموزش و توانمندسازی استادان و معلمان نقش مؤثری ایفا کرد؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۷۰ هزار نفر از معلمان مدارس کشور در قالب حدود ۱۸۰ کارگاه آموزشی رایگان با شیوه‌های فعالیت و تدریس در کلاس‌های مجازی آشنا شدند.
مظاهری با تأکید بر اینکه پیشرو بودن در حوزه یادگیری فناورانه صرفاً به انجام پژوهش، راه‌اندازی دوره‌های آموزشی یا استفاده از فناوری‌های جدید محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: دانشگاه شهید بهشتی و دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی خود را در برابر آینده یادگیری در کشور مسئول می‌دانند و برگزاری این کنفرانس را بخشی از ایفای این مسئولیت و بسترسازی برای گفت‌وگوی علمی و حرفه‌ای در این حوزه می‌دانند.
استقبال گسترده دانشگاه‌ها و سازمان‌ها از کنفرانس
رئیس کنفرانس با اشاره به رویکرد متفاوت این دوره اظهار کرد: تلاش شده است برنامه‌های کنفرانس به‌گونه‌ای طراحی شود که شرکت‌کنندگان علاوه بر آشنایی با دستاوردهای پژوهشی، فرصت تجربه عملی و مشارکت در فرایندهای یادگیری فناورانه را نیز داشته باشند.
وی با اشاره به استقبال گسترده از این رویداد گفت: بیش از ۵۰۰ نفر در کنفرانس ثبت‌نام کرده‌اند و بیش از ۴۰۰ مقاله به دبیرخانه رسیده است. همچنین ۵۸ سازمان تولیدی، خدماتی و آموزشی از بخش‌های دولتی و خصوصی در این رویداد مشارکت و همکاری دارند.
به گفته مظاهری، برنامه‌های این دوره شامل پنج سخنرانی کلیدی، ۱۲ پنل تخصصی، یک پنل با عنوان «ایده و سرمایه» و هفت کارگاه آموزشی است.
وی برگزاری کلاس‌های شبیه‌سازی‌شده آینده را از ویژگی‌های متمایز این دوره عنوان کرد و افزود: در هر یک از دو روز کنفرانس، سه کلاس آینده به‌صورت هم‌زمان شبیه‌سازی می‌شود و شرکت‌کنندگان در مجموع فرصت تجربه شش الگوی متفاوت از کلاس‌های آینده را خواهند داشت.
رئیس کنفرانس هدف از طراحی این برنامه را فراهم کردن امکان مواجهه مستقیم شرکت‌کنندگان با الگوهای نوین یادگیری دانست و گفت: به‌جای آنکه صرفاً درباره ویژگی‌های کلاس‌های آینده گفت‌وگو کنیم، تلاش کرده‌ایم شرایطی فراهم شود تا شرکت‌کنندگان این کلاس‌ها را تجربه کنند و از طریق مشارکت، نقد و ارزیابی، با ظرفیت‌ها و چالش‌های آن‌ها آشنا شوند.
۵۶ طرح در نخستین جایزه ملی تعالی یادگیری فناورانه
مظاهری همچنین از برگزاری نخستین جایزه ملی تعالی یادگیری فناورانه در چارچوب این کنفرانس خبر داد و گفت: در این بخش ۵۶ طرح به دبیرخانه ارسال شده است که پس از طی فرایند داوری، سه طرح شایسته دریافت جایزه تعالی یادگیری فناورانه در سال ۱۴۰۵ معرفی و در روز دوم کنفرانس مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.
وی ترویج فرهنگ نوآوری، ارتقای کیفیت و تسهیل اشتراک‌گذاری تجربه‌های موفق را از اهداف اصلی این جایزه برشمرد و افزود: هدف ما صرفاً انتخاب و تقدیر از طرح‌های برتر نیست، بلکه می‌خواهیم فرایند پیگیری ایده‌ها، توسعه آن‌ها و رساندن دستاوردهای نوآورانه به مرحله بهره‌برداری و استفاده عمومی نیز تقویت شود.
۶ محور چالش‌برانگیز در مسیر توسعه یادگیری فناورانه
رئیس دومین کنفرانس ملی یادگیری فناورانه در بخش دیگری از سخنان خود به شش حوزه اصلی چالش‌های این عرصه اشاره کرد و گفت: محدودیت‌های زیربنایی، ناهمخوانی تربیتی و شناختی، سکون حکمرانی آموزشی، تضعیف مهارت‌های زندگی، اصطکاک زیستی ـ فنی و بحران هویت و همچنین محدودیت‌های قانونی و فرهنگی، از جمله موضوعاتی هستند که در طراحی برنامه‌های این کنفرانس مورد توجه قرار گرفته‌اند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه جدی به حکمرانی آموزشی اظهار کرد: آموزش عالی کشور به‌عنوان یکی از ارکان سیاست‌گذاری در حوزه یادگیری فناورانه باید نقشی فعال‌تر و جدی‌تر ایفا کند. در برخی نگاه‌ها، استفاده از فناوری در فرایندهای آموزشی همچنان موضوعی حاشیه‌ای و ابزاری اضافی تلقی می‌شود؛ درحالی‌که فناوری نباید چرخ پنجم فرایند یادگیری باشد، بلکه باید در طراحی و هدایت این فرایند نقشی بنیادین ایفا کند.
مظاهری با تأکید بر ضرورت عبور از دوگانه‌های ساده‌انگارانه درباره خوب یا بد بودن فناوری خاطرنشان کرد: مسئله اصلی، موافقت یا مخالفت با فناوری نیست، بلکه باید مشخص کنیم فناوری چگونه و تحت چه شرایطی می‌تواند به یادگیری بهتر، مؤثرتر و انسانی‌تر منجر شود.
وی افزود: پاسخ به این پرسش صرفاً به کیفیت ابزارها و فناوری‌ها وابسته نیست، بلکه کیفیت پرسش‌های علمی، انجام پژوهش‌های دقیق، بهره‌گیری از تجربه‌های تخصصی و توانایی ایجاد شبکه‌های همکاری و پیوند دادن دانش با مسائل واقعی جامعه، در این مسیر اهمیت اساسی دارد.
تشکیل دبیرخانه دائمی؛ گامی برای تداوم همکاری‌های علمی و حرفه‌ای
رئیس دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی در پایان با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان دانشگاه‌ها، سازمان‌ها، صنایع و نهادهای آموزشی کشور گفت: این دانشکده خود را صرفاً برگزارکننده و میزبان کنفرانس نمی‌داند، بلکه مسئولیت تسهیلگری و شکل‌دهی به یک اجتماع علمی و حرفه‌ای در حوزه یادگیری فناورانه را بر عهده دارد.
وی ابراز امیدواری کرد با تشکیل دبیرخانه دائمی کنفرانس در دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی و برگزاری سالانه این رویداد، زمینه گردهمایی مستمر متخصصان، پژوهشگران، سیاست‌گذاران و فعالان این حوزه فراهم شود و همکاری‌های علمی و حرفه‌ای برای توسعه یادگیری فناورانه در کشور استمرار یابد.
مظاهری در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به هم‌زمانی برگزاری کنفرانس با آغاز سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، این مناسبت را تبریک گفت و کتاب را یکی از عوامل مهم یادگیری دانست. وی بر ضرورت توجه هم‌زمان به ظرفیت‌های کتاب و فناوری‌های نوین در توسعه و ارتقای کیفیت فرایندهای یادگیری نیز تأکید کرد.