تهران-ایرنا- در حالی که تنها دو ماه تا پایان دوره دبیرکلی آنتونیو گوترش باقی مانده و هنوز بر سر جانشین او توافقی نشده، سازمان ملل بار دیگر با یک احتمال غیرقابل تصور مواجه است؛ این که سازمان ملل بدون رئیس باقی بماند.
به گزارش روز پنجشنبه ایرنا، رویترز نوشت: انتظار می رود شورای امنیت در این هفته رای گیری مخفی دیگری برای انتخاب دبیر کل بعدی داشته باشد اما بعد از هشت دور رای گیری، تاکنون پنج کشور دارای حق وتو در شورای امنیت نتوانسته اند درباره جانشین گوترش توافق کنند.
به نوشته این خبرگزاری، مقامات در حال بررسی تدوین طرح های احتیاطی در صورت کناره گیری گوترش در ۳۱ دسامبر (۱۰ دی) بدون انتخاب جانشین او هستند.
به گفته تحلیگران، ناکامی در انتخاب جانشین دبیرکل تا حدی نتیجه روند انتخاباتی طولانی و مبهمی است که بر پایه رای مخفی بنا شده است. این امر به خودی خود باعث کُندی و بن بستی شده است که انتظار می رود دبیرکل بعدی آن را حل کند. در سال ۲۰۱۶ شورای امنیت برای انتخاب گوترش ۶ دوره رای گیری کرد.
ناظران می گویند مسکوت ماندن روند کنونی، کاهش تمایل قدرت های دارای حق وتو را برای مسامحه نشان می دهد؛ روندی که به ویژه با اقدامات دولت آمریکا برای به حاشیه راندن سازمان ملل و منزوی شدن خود این کشور به دلیل دخالت های خارجی اش تشدید شده است.
رویترز افزود: کسی که در رقابت برای جانشینی گوترش پیروز می شود، سازمانی را از او به ارث می برد که با مشکلات دشواری مواجه است: جنگ هایی که این سازمان برای اعمال نفوذ در آن ها با چالش مواجه است، کاهش کمک های مالی آمریکا، کاهش نقش سیاسی این سازمان به ویژه با توجه به اقدام واشنگتن برای خارج شدن از ده ها نهاد سازمان ملل و فشار فزاینده برای چابکتر، سریع تر و پاسخگوتر کردن سازمان.
در منشور سازمان ملل، درباره نحوه مدیریت این سازمان در صورت خلا رهبری چیزی مطرح نشده است. اما تاکنون هرگز دبیر کل سازمان ملل دوره خود را بدون جانشین تمام نکرده است.
در عصر هوش مصنوعی و رسانههای اجتماعی، فرایند انتخاب دبیر کل سازمان ملل همچنان در گذشته باقی مانده است. نامزدها اغلب ماهها برای جلب حمایت دولتهایشان با اعضای شورا لابی میکنند. سپس با یک سری نظرسنجیهای مخفی روبرو می شوند که در آن اعضا به سه صورت «تشویق»، «منع» یا «عدم نظر» رای میدهند.
به محض این که یک نامزد پیشتاز شود، شورا در مورد قطعنامهای رای می دهد که آن نامزد را به مجمع عمومی ۱۹۳ عضوی توصیه میکند. این قطعنامه به حداقل ۹ رای از ۱۵ رای و بدون وتو از سوی یک عضو دائم نیاز دارد. سپس مجمع به صور رسمی دبیرکل را منصوب میکند. تاکنون مجمع، هرگز انتخاب شورا را رد نکرده است.
روسیه یکی از معدود اعضای شورای امنیت است که علنا به موضوع پایان مهلت انتخاب دبیر کل اشاره کرده است. کریل لاوینوف مقام ارشد وزارت خارجه روسیه هفته گذشته به خبرگزاری تاس گفت: معلوم نیست بعد از ۳۱ دسامبر چه اتفاقی رخ دهد.
برخی از گزینه های مورد بررسی تمدید موقت دوره گوترش یا معرفی یک مقام دیگر است.
دنیل سفران هون مقام سابق سازمان ملل گفت: اگر تا اول ژانویه دبیر کل نداشته باشیم کسی مسئولیت نخواهد داشت. چراغ ها روشن می ماند و شورای امنیت و مجمع عمومی دستکم تا مدتی به نشست های خود ادامه می دهد. اما این بیشتر شبیه یک نفتکش بزرگ است که کاپیتان آن می میرد. مقام اول می تواند کارهای زیادی انجام دهد اما کارهایی هستند که بدون دبیر کل نمی توان انجام داد. نمی توان قرارهای مهم گذاشت یا کاری در زمینه بودجه انجام داد.
به گزارش ایرنا، در حال حاضر هشت نامزد برای تصدی سمت دبیرکلی رقابت میکنند. برخی نامزدها نیز در مراحل قبلی از رقابت کنار رفتهاند. رافائل گروسی از آرژانتین و ربکا گرینسپن از کاستاریکا در حال حاضر دو نامزد پیشتاز هستند. در صورت انتخاب گرینسپن، او میتواند نخستین زن و نخستین فرد یهودی باشد که ریاست سازمان ملل را بر عهده میگیرد.
