محمدامین آقامیری، دبیر شورای‌عالی فضای مجازی، در اوایل هفته ادعا کرده بود ایران به فناوری‌هایی برای از کار انداختن سرویس ماهواره‌ای استارلینک دست پیدا کرده است. او افزود برای انجام این کار، فقط یکی از فناوری‌های خود را به کار گرفتیم. اکنون یک کارشناس شبکه درباره صحت این ادعای غیرمنتظره با یک رسانه داخلی صحبت کرده است.
آرین اقبال، متخصص شبکه، به‌تازگی درباره روش‌های احتمالی اختلال در عملکرد استارلینک و پیامدهای چنین اقدامی، صحبت کرده است. او در واکنش به ادعای آقامیری گفت: «اطلاعات فنی پشت صحبت‌های این مقام مسئول ارائه نشده است و نمی‌توان صرفاً بر اساس این گفته‌ها درباره توانایی عملی برای از کار انداختن استارلینک قضاوت کرد.»
اقبال اظهارات آقامیری را نوعی «کری‌خوانی» دانست و معتقد است ایجاد اختلال در تجهیزات گیرنده، مختل کردن ارتباط ماهواره با زمین و از بین بردن خود ماهواره، از نظر فنی و پیامدهای احتمالی یکسان نیستند. این کارشناس حوزه شبکه درباره روش‌های مقابله با استارلینک گفت: «چند روش اصلی برای مقابله با استارلینک وجود دارد؛ اولین روش، ارسال پارازیت به ماهواره است. روش دوم، ارسال پارازیت به گیرنده‌های زمینی است. روش سوم، پرتاب موشک به سمت ماهواره است. البته هرکدام از این روش‌ها، محدودیت‌ها و پیامدهای خاص خود را دارند و نمی‌توان آن‌ها را به یک اندازه عملی دانست.»
اقبال درباره ساختار فنی استارلینک شرح داد: «گیرنده استارلینک از آرایه فازی بهره می‌برد و سازوکار جهش فرکانسی آن پیچیده است. الگوریتم‌های تصحیح خطا و تغییرات تطبیقی که در این سامانه به کار گرفته شده‌اند، ایجاد اختلال در ارتباط را دشوارتر می‌کنند. به همین دلیل، نمی‌توان فرض کرد که با استفاده از روش‌های معمول ارسال پارازیت، به‌سادگی می‌توان عملکرد استارلینک را مختل کرد.»
به گفته او، اگر فرض شود بتوان در مرکز تهران اختلال ایجاد کرد و عملکرد استارلینک را در آن محدوده تحت‌تأثیر قرار داد؛ اما نمی‌توان همین وضعیت را در تمام نقاط کشور تکرار کرد. کاربران ایرانی می‌توانند در نقاط مختلف کشور از تجهیزات این اینترنت ماهواره‌ای استفاده کنند و از طریق روش‌های متنوع، اتصال اینترنت را در اختیار سایر افراد نیز قرار دهند؛ از این رو، ایجاد اختلال در چند محدوده شهری لزوماً به معنای از کار انداختن این شبکه در مقیاس ملی نیست.
او افزود که ارسال پارازیت به استارلینک، می‌تواند پیامدهای بین‌المللی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. به اعتقاد اقبال، چنین اقدامی ممکن است به محدودیت‌هایی در دسترسی به خدمات ماهواره‌ای بین‌المللی منجر شود.
جمع‌آوری تجهیزات استارلینک از پشت‌بام‌های تهران؛ آیا منظور آقامیری این بود؟
این متخصص حوزه شبکه معتقد است که منظور آقامیری، شناسایی و ضبط تجهیزات استارلینک از میان مردم است، نه بهره‌گیری از روش‌های فنی فوق‌الذکر. او افزود: «در دوره جنگ شاهد بودیم که تعداد زیادی از تجهیزات استارلینک شناسایی و ضبط شدند. این کار از طریق روش‌های مختلفی انجام می‌شود؛ از گزارش‌های مردمی و اطلاعات محلی گرفته تا شناسایی و ردیابی افرادی که این وسایل را وارد یا توزیع می‌کنند.»
از طرفی، اقبال تأکید کرده است که شناسایی و ضبط گسترده تجهیزات استارلینک، لزوماً به معنای ایجاد اختلال فنی در عملکرد این سرویس ماهواره‌ای نیست. به بیان دقیق‌تر، صرف مشاهده ضبط تجهیزات را نمی‌توان نشانه موفقیت در ایجاد اختلال گسترده در خود شبکه دانست.
آرین اقبال اظهار کرد که کند شدن مقطعی استارلینک در جریان جنگ که ممکن است بر اثر فشار زیاد بر شبکه باشد، یک نوع اختلال کامل از سوی دبیر شورای‌عالی فضای مجازی توصیف شود. به گفته اقبال، اگر اختلال از طریق ارسال پارازیت ایجاد شده بود، باید تعیین شود که این پارازیت به سمت تجهیزات زمینی ارسال شده یا ماهواره‌ها را هدف قرار داده است؛ چون این دو روش از نظر فنی، گستره اثرگذاری و پیامدهای احتمالی تفاوت دارند.
جمع‌بندی ارزیابی کارشناس حوزه شبکه؛ باید منتظر اطلاعات فنی از سوی شورای‌عالی فضای مجازی باشیم!
اقبال ضمن اشاره به اظهارات آقامیری اضافه می‌کند: «حدس من این است که آنچه اکنون درباره آن صحبت می‌شود، ممکن است به اختلال GPS مربوط باشد. ایجاد اختلال گسترده‌تر در استارلینک، با توجه به پیچیدگی‌های فنی و محدودیت‌های موجود، کار ساده‌ای نیست.» او خاطرنشان کرد که این برداشت صرفاً یک حدس‌وگمان است و بدون ارائه اطلاعات فنی و شواهد، نمی‌توان تأیید کرد که اختلال GPS عامل اتفاقات مورد اشاره بوده است.
در مجموع، آرین اقبال شناسایی و جمع‌آوری ترمینال‌های کاربران را یکی از عملی‌ترین روش‌های مقابله با استارلینک می‌سنجد؛ روشی که با از کار انداختن فنی کل شبکه تفاوت دارد. از دیدگاه او، تا زمانی که آقامیری اطلاعات فنی و شواهد قابل بررسی درباره ادعای خود ارائه نکند، نمی‌توان صرفاً بر اساس گفته‌هایش در یک نشست عمومی، درباره توانایی عملی برای از کار انداختن این شبکه ماهواره‌ای نتیجه‌گیری نهایی کرد.
نظر شما چیست؟ آیا ادعای دبیر شورای‌عالی فضای مجازی درباره از کار انداختن استارلینک در ایران واقعیت دارد؟ لطفاً دیدگاه‌های خود را با ما در میان بگذارید.