بازار موبایل ایران در هفته اول آبان ۱۴۰۵ با شوک تازه‌ای روبه‌رو شده که حتی فروشندگان قدیمی پاساژ علاءالدین و چارسو را هم غافلگیر کرده است. تنها چند روز پس گمرک ایران رجیستری مسافری و تجاری ۲۴ مدل گوشی پرچمدار از جمله آیفون ۱۸ پرو، گلکسی S27، شیائومی ۱۸ اولترا و پیکسل ۱۰ پرو را ممنوع کرد. لیست کامل را در آی‌تی‌رسان ببینید.
بازار موبایل ایران در هفته اول آبان ۱۴۰۵ با شوک تازه‌ای روبه‌رو شده که حتی فروشندگان قدیمی پاساژ علاءالدین و چارسو را هم غافلگیر کرده است. تنها چند روز پس از آنکه تعیین ارزش گمرکی سری آیفون ۱۸ در سامانه‌ها کورسوی امیدی برای ثبت مسافری این گوشی‌ها ایجاد کرده بود، ابلاغیه جدیدی به گمرکات اجرایی کشور رسید که آب پاکی را روی دست خریداران و واردکنندگان ریخت. بر اساس این تصمیم، امکان ثبت و رجیستری ۲۴ مدل گوشی پرچمدار از برندهای اپل، سامسونگ، شیائومی، گوگل، آنر، اوپو و ویوو، نه فقط در مسیر واردات تجاری، بلکه حتی در رویه «مسافری» هم مسدود شده است.
این تصمیم در شرایطی گرفته شده که پیش از این نیز محدودیت ثبت سفارش تجاری برای گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو، دست شرکت‌های واردکننده را برای تامین مدل‌های میان‌رده رو به بالا و پرچمدار بسته بود. اما بستن هم‌زمان مسیر مسافری و تجاری برای فهرستی از جدیدترین گوشی‌های دنیا، به این معناست که خریدار ایرانی حتی با پرداخت عوارض سنگین گمرکی و ثبت اطلاعات پاسپورت شخصی هم نمی‌تواند سیم‌کارت خود را روی این دستگاه‌ها فعال کند.
از توقف یک‌هفته‌ای آیفون ۱۸ تا ممنوعیت گلکسی S27 که هنوز تولید نشده است!
عجیب‌ترین بخش در فهرست ابلاغ‌شده به گمرک، حضور کامل خانواده گلکسی S27 سامسونگ در میان مدل‌های ممنوعه است. سیاست‌گذاران بازار موبایل این بار پیش‌دستی کرده‌اند و گوشی‌های گلکسی S27، گلکسی S27 پلاس و گلکسی S27 اولترا را ماه‌ها پیش از آنکه سامسونگ حتی مراسم رونمایی آن‌ها را برگزار کند، در لیست سیاه رجیستری قرار داده‌اند. در کنار این خانواده، نام نسل جدید تاشوهای کره‌ای یعنی گلکسی زد فولد ۸، زد فولد ۸ اولترا و زد فلیپ ۸ هم به چشم می‌خورد تا مسیر ورود تمام پرچمداران فعلی و آینده سامسونگ بسته شود.
در اردوی اپل نیز داستان به همان اندازه پرحاشیه است. ثبت مسافری سری آیفون ۱۸ که پس از کش‌وقوس‌های فراوان و اعلام نرخ‌های نجومی (از حدود ۱۷۶ تا بیش از ۲۶۵ میلیون تومان تنها برای حق رجیستری نسخه‌های پرو و پرومکس) به تازگی روزنه‌ای پیدا کرده بود، پس از حدود یک هفته دوباره متوقف شد. علاوه بر آیفون ۱۸ پرو و آیفون ۱۸ پرومکس، نام گوشی تاشو و خبرساز جدید اپل یعنی «آیفون دوئو» (iPhone Duo) نیز در این فهرست دیده می‌شود؛ دستگاهی که همین روزها بحث ترک خوردن نمایشگر داخلی و فراخوان تعویض آن توسط اپل به سوژه اول رسانه‌های فناوری جهان تبدیل شده است.
موج مسدودسازی این بار دامن برندهای چینی و گوگل را هم گرفته است. شیائومی ۱۸ پرو مکس و شیائومی ۱۸ اولترا که به تازگی نخستین جعبه‌گشایی‌های آن‌ها در داخل ایران هم خبرساز شده بود، به همراه مدل تاشوی شیائومی ۱۸ فولد در فهرست عدم ترخیص و ممنوعیت رجیستری قرار گرفته‌اند.
فهرست کامل گوشی‌های مشمول ممنوعیت رجیستری مسافری و تجاری
بر اساس تصویر فهرست ابلاغ‌شده به گمرکات اجرایی که صحت آن توسط مراجع متولی تایید شده است، مدل‌های فاقد مجوز ترخیص و رجیستری در شبکه تلفن همراه کشور به تفکیک برند شامل موارد زیر هستند:
-
اپل (Apple): آیفون ۱۸ پرومکس (iPhone ۱۸ Pro Max)، آیفون ۱۸ پرو (iPhone ۱۸ Pro) و آیفون تاشو دوئو (iPhone Duo).
-
سامسونگ (Samsung): گلکسی S27، گلکسی S27 پلاس، گلکسی S27 اولترا، گلکسی زد فولد ۸ (Galaxy Z Fold8)، گلکسی زد فولد ۸ اولترا و گلکسی زد فلیپ ۸ (Galaxy Z Flip8).
-
شیائومی (Xiaomi): شیائومی ۱۸ اولترا (Xiaomi ۱۸ Ultra)، شیائومی ۱۸ پرو مکس (Xiaomi ۱۸ Pro Max) و شیائومی ۱۸ فولد (Xiaomi ۱۸ Fold).
-
گوگل (Google): پیکسل ۱۰ پرو (Pixel ۱۰ Pro)، پیکسل ۱۰ پرو XL و پیکسل ۱۰ پرو فولد (Pixel ۱۰ Pro Fold).
-
آنر (Honor): آنر مجیک ۸ پرو (Magic8 Pro)، آنر مجیک V5 و آنر مجیک V فلیپ (Magic V Flip).
-
اوپو (Oppo): فایند X9 اولترا (Find X9 Ultra)، فایند X9 پرو و گوشی تاشوی فایند N6.
-
ویوو (Vivo): ویوو X300 اولترا (vivo X300 Ultra)، ویوو X300 پرو و ویوو X فولد ۵.
سقف ۴۰۰ یورویی و ابهام بزرگ درباره گوشی‌های موجود در بازار ایران
ترکیب این فهرست ۲۴ تایی با محدودیت ثبت سفارش تجاری گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو، پیام روشنی برای بازار موبایل ایران دارد: دوره ورود قانونی گوشی‌های پرچمدار و نیمه‌پرچمدار به حداقل رسیده است. تفاوت کلیدی ابلاغیه جدید با محدودیت‌های قبلی در این است که توقف ثبت سفارش تنها دست شرکت‌های بازرگانی را می‌بست، اما ممنوعیت رجیستری مسافری به معنای قفل شدن کامل شناسه (IMEI) این دستگاه‌ها در سامانه همتا است. به عبارت ساده‌تر، حتی اگر نام یک گوشی و ارزش پایه آن در جداول گمرک دیده شود، دیگر به معنای صدور مجوز برای فعال‌سازی آنتن آن روی سیم‌کارت‌های داخلی نیست.
همین تصمیم، از صبح چهارشنبه ششم آبان دو چالش بزرگ در کف بازار ایجاد کرده است. چالش اول، سرنوشت مبهم دستگاه‌هایی است که پیش از صدور این بخشنامه از طریق مسافری یا تجاری وارد کشور شده‌اند اما هنوز فرایند رجیستری و پرداخت عوارض آن‌ها تکمیل نشده است. در متن خبرهای منتشرشده، هنوز هیچ توضیح شفافی درباره اینکه آیا گوشی‌های واردشده در هفته‌های گذشته از این قانون مستثنا می‌شوند یا خیر، وجود ندارد و همین بلاتکلیفی ریسک معامله را به بالاترین سطح رسانده است.
چالش دوم، اثر تورمی این قفل جدید بر قیمت گوشی‌های نسل قبل است که در حال حاضر با کد فعال‌سازی در ویترین مغازه‌ها حضور دارند. در بازاری که همین امروز قیمت یک گوشی اقتصادی ساده مثل پوکو C81 پرو به بالای ۵۰ میلیون تومان رسیده، آیفون ۱۳ معمولی در کانال ۲۲۵ میلیون تومان معامله می‌شود و پرچمداری مثل گلکسی S26 اولترا مرزهای نیم میلیارد تومان را تجربه کرده است، مسدود شدن راه ورود مدل‌های جدیدتر مثل سری ۱۸ شیائومی یا آیفون ۱۸، فشار تقاضا را به سمت موجودی محدود مدل‌های سال گذشته سرازیر می‌کند.
اگر در روزهای آینده قصد خرید یکی از گوشی‌های رده‌بالای بازار را دارید، مهم‌ترین توصیه این است که تحت هیچ شرایطی زیر بار خرید گوشی‌های «بدون رجیستر» با وعده «باز شدن سامانه در هفته آینده» نروید. فروشندگانی که موجودی مدل‌هایی مثل آیفون ۱۸ پرو، شیائومی ۱۸ پرو مکس یا سری پیکسل ۱۰ را روی دست خود می‌بینند، ممکن است با تخفیف‌های ظاهری سعی در فروش دستگاه به صورت بدون رجیستر داشته باشند؛ اما با بسته شدن هر دو مسیر تجاری و مسافری در گمرک، خرید این مدل‌ها در شرایط فعلی به معنای پرداخت صدها میلیون تومان پول بابت دستگاهی است که پس از پایان مهلت یک‌ماهه آنتن موقت، تنها با وای‌فای کار خواهد کرد.