سنندج-ایرنا- همایش توسعه پایدار ژاوەرود با هشدار مسئولان و استادان دانشگاه درباره پیامدهای آبگیری سد ژاوه، آلودگی منابع آبی و کاهش جمعیت روستاها برگزار شد و حاضران، حفاظت از محیط زیست، احیای اقتصاد محلی و صیانت از میراث فرهنگی را از الزامات تداوم حیات این منطقه دانستند.
به گزارش ایرنا، همایش «توسعه پایدار ژاوەرود ؛ چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده» با همکاری پایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان، فرمانداری سنندج و خانقاه دولاب شامگاه چهارشنبه در خانقاه دولاب برگزار شد و طی آن، ابعاد مختلف توسعه این منطقه از منظر محیط زیست، اقتصاد، فرهنگ، معماری و میراث تاریخی مورد بررسی قرار گرفت.
فرماندار سنندج و اساتید دانشگاه با انتقاد از وضعیت بهداشتی آب سد ژاوه، نسبت به پیامدهای ورود فاضلاب به این سد و ضرورت رعایت استانداردهای زیست‌محیطی پیش از آبگیری تاکید کردند.
کاهش جمعیت روستاها، تضعیف معیشت مردم و ضرورت مشارکت جوامع محلی در حفاظت از میراث فرهنگی هورامان از دیگر محورهای مطرح شده در این همایش بود.
برگزاری ۲ پنل تخصصی با موضوع‌های «زبان و ادبیات، میراث جهانی و اکوسیستم» و «اقتصاد، سیاست، آینده معماری و هنر ژاورود» و رونمایی از نشریه «بیر و بیرمەند » و پلاک پرونده ثبت جهانی سماع از دیگر برنامه‌های این همایش بود.
آبگیری سد ژاوه بدون رفع مشکلات بهداشتی نگران‌کننده است
فرماندار سنندج در این همایش، کاهش جمعیت را یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های بخش ژاوەرود دانست و اظهار کرد: بسیاری از روستاهای این منطقه جمعیت جوان آن مهاجرت کرده اند و به نوعی می توان گفت به سرای سالمندان تبدیل شده‌اند.
غریب سجادی ادامه داد: در حالی که مردم بزرگ‌ترین ظرفیت ژاوەرود هستند، خالی‌شدن روستاها از سکنه به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای آن تبدیل شده است.
وی با تاکید بر اینکه محیط زیست یکی از مولفه‌های اصلی توسعه پایدار است، افزود: اگر از محیط زیست ژاوەرود مراقبت نکنیم، همین مسئله به مانعی در مسیر توسعه منطقه تبدیل خواهد شد.
فرماندار سنندج سد ژاوه را یکی از تهدیدهای زیست‌محیطی منطقه برشمرد و بیان کرد: این سد مجوزهای بهداشتی لازم را دریافت نکرده است و برای بررسی بیشتر موارد مربوط به آن شورای تامین استان و شهرستان تشکیل شده است.
سجادی ظرفیت سد ژاوه را ۹۰ میلیون مترمکعب اعلام کرد و گفت: حدود ۲۰ میلیون مترمکعب فاضلاب وارد این سد می‌شود.
وی با اشاره به ظرفیت سد ژاوه برای ایفای نقش در توسعه منطقه، یادآور شد: آبگیری سد ژاوه در شرایط کنونی اقدامی زیان‌بار برای مردم منطقه است.
فرماندار شهرستان سنندج بیان کرد : اگر می‌خواهیم منطقه ژاوەرود از بین نرود، باید برای رفع مسائل بهداشتی این سد و جلوگیری از پیامدهای آن اقدام اساسی انجام شود.
سجادی اقتصاد و معیشت را از دیگر مؤلفه‌های اصلی توسعه پایدار دانست و افزود: تا زمانی که برای بهبود وضعیت اقتصادی و معیشت مردم این منطقه فکری نکنیم، نمی‌توان انتظار تحقق توسعه پایدار را داشت.
سد ژاوه هنوز استانداردهای لازم را ندارد
استاد دانشگاه کردستان در پنل تخصصی ابن همایش با اشاره به آغاز مباحث مربوط به آبگیری سد ژاوه از سال ۱۳۹۲ گفت: در دانشگاه کردستان کمیته‌ای پژوهشی برای بررسی وضعیت این سد تشکیل شد و پس از بررسی پارامترهای مختلف، به این نتیجه رسیدیم که سد ژاوه در شرایط کنونی استانداردهای لازم برای آبگیری را ندارد.
حبیب‌الله محمدی با بیان اینکه هدف اصلی از احداث سد ژاوه تأمین آب کشاورزی است، افزود: بهره‌برداری از این سد باید مطابق استانداردهای لازم انجام شود و کیفیت آب برای استفاده در بخش کشاورزی اهمیت اساسی دارد.
این استاد دانشگاه با اشاره به ورود فاضلاب به منابع آبی منطقه اظهار کرد: حدود ۲ هزار لیتر در ثانیه فاضلاب سنندج وارد چرخه تصفیه می‌شود و هنگام بارندگی نیز رواناب‌ها به تصفیه‌خانه وارد می‌شوند؛ در حالی که ظرفیت تصفیه‌خانه پاسخگوی این حجم نیست.
محمدی با اشاره به اختلاف‌نظرها درباره آبگیری سد ژاوه گفت: در استان دو دیدگاه موافق و مخالف وجود دارد، اما آنچه اهمیت دارد، رعایت استانداردهای لازم و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای بهره‌برداری از سد است.
وی با بیان اینکه احداث سد هزینه‌های بسیار سنگینی به همراه دارد، اظهار کرد: برای ساخت یک سد حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان هزینه می‌شود و باید بررسی کرد که آیا سرمایه‌گذاری در بخش صنعت و تولید نمی‌تواند منافع اقتصادی و اشتغال بیشتری برای استان ایجاد کند.
این استاد دانشگاه با تاکید بر ضرورت رفع منابع آلاینده افزود: نقاط آلاینده و عوامل مؤثر در ایجاد این وضعیت بررسی شده و برای دستگاه‌های مسئول نیز تقسیم کار صورت گرفته است تا برای رفع آلودگی‌ها اقدام کنند.
وی تاکید کرد: سد باید از آب باکیفیت برخوردار باشد و بتوان از منابع آن برای کشاورزی استفاده کرد؛ چشمه‌ها و رودخانه‌ها نیز بخشی از هویت طبیعی کردستان هستند و باید از آنها حفاظت شود.
محمدی با اشاره به ظرفیت سدسازی استان گفت: ظرفیت سدسازی کردستان به پایان رسیده است و باید به جای تمرکز صرف بر ساخت سدهای جدید، به توسعه بخش تولید، کشاورزی و حفظ منابع طبیعی توجه بیشتری شود.
حفظ میراث جهانی هورامان نیازمند مشارکت مردم و مسئولان است
مدیر پایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان نیز در پنل تخصصی این همایش، هورامان را ذخیره‌گاه فرهنگی استان کردستان دانست و گفت: ثبت جهانی این منطقه حاصل همدلی، همراهی و تلاش مردم، فعالان فرهنگی و مسئولان بود و حفظ این دستاورد نیز به تداوم همین همکاری نیاز دارد.
هوشنگ مهدی، با اشاره به ثبت جهانی هورامان در سال‌های گذشته افزود: برای دستیابی به این جایگاه، تعامل میان مردم، فعالان فرهنگی و مسئولان شکل گرفت و اکنون نیز باید با انسجام و همراهی جمعی، از این میراث ارزشمند حفاظت کنیم.
مدیر پایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان با تأکید بر ضرورت صیانت از بافت و معماری، ادبیات و فرهنگ منطقه اظهار کرد: مشکلات و معضلات موجود در گستره هورامان با اقدام یک دستگاه به تنهایی برطرف نمی‌شود و باید به سنت تاریخی همکاری و همراهی مردم منطقه بازگردیم.
مهدی از برنامه‌ریزی برای فعال‌سازی انجمن‌های مردمی در منطقه خبر داد و گفت: انجام فعالیت‌های پژوهشی و تقویت مشارکت جوامع محلی از برنامه‌های مورد توجه پایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان است.
ولی کاکایی، استاد دانشگاه نیز در پنل همایش با اشاره به ظرفیت‌های زبان و ادبیات هورامی گفت: شاهنامه‌ای به زبان هورامی وجود دارد که از نظر اهمیت ادبی، هم‌پای شاهنامه فردوسی است.
وی با تاکید بر ضرورت حفاظت از میراث معنوی هورامان افزود: همه اقشار جامعه، به‌ویژه ماموستایان دینی، باید برای حفظ و انتقال میراث فرهنگی و معنوی این منطقه به نسل‌های آینده تلاش کنند.
وی با اشاره به ویژگی‌های زبانی هورامی، بیان کرد: اهمیت پژوهش و توجه بیشتر به این زبان در مطالعات فرهنگی و ادبی مورد تاکید تست.
تاکید دبیر همایش بر ایجاد بستر گفت‌وگو درباره آینده ژاوەرود
سید مختار هاشمی، دبیر همایش توسعه پایدار ژاوەرود نیز بیان کرد: هدف از برگزاری این رویداد ایجاد بستری برای گفت‌وگو و تبادل نظر میان استادان، کارشناسان و فعالان حوزه‌های مختلف درباره چالش‌ها و چشم‌انداز توسعه منطقه است.
در این همایش، موضوع‌های مرتبط با زبان و ادبیات، میراث جهانی، اکوسیستم، اقتصاد، سیاست، معماری و هنر ژاورود در قالب ۲ پنل تخصصی بررسی شد.