یاسوج- توزیع عادلانه آرد در کهگیلویه و بویراحمد، نیازمند شفافیت در تخصیص سهمیه‌ها، نظارت بر عملکرد نانوایی‌ها و برخورد قانونی با متخلفان است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها: نان یکی از اصلی‌ترین اقلام سبد غذایی خانوارها است و تأمین پایدار آن به برنامه‌ریزی دقیق در تخصیص آرد، توزیع متناسب با نیاز مناطق و نظارت بر عملکرد نانوایی‌ها وابسته است، در کهگیلویه و بویراحمد نیز تفاوت شرایط جغرافیایی، پراکندگی سکونتگاه‌ها و هزینه‌های انتقال آرد، ضرورت توجه به نیاز واقعی شهرستان‌ها و واحدهای نانوایی را دوچندان می‌کند.
اظهارات اخیر مسئولان اقتصادی استان درباره سهمیه آرد، مدیریت مصرف و ضرورت اصلاح فرایند توزیع، فرصتی برای بررسی راهکارهای بهبود وضعیت این زنجیره فراهم کرده است و در یک سو، افزایش سهمیه آرد برای پاسخگویی به نیاز استان مطرح شده و در سوی دیگر، آمار اعلام‌شده درباره خریداری‌نشدن بخشی از سهمیه نانوایی‌های آزادپز، لزوم بررسی دقیق‌تر نحوه تخصیص و استفاده از منابع موجود را نشان می‌دهد.
بر اساس اظهارات نادیا صداقت، مدیرکل امور اقتصادی استانداری کهگیلویه و بویراحمد، از مجموع سهمیه ۶۰۰ تنی نانوایی‌های آزادپز، ۱۲۹ تن خریداری نشده است که این رقم به معنای وجود مازاد آرد در کل استان نیست، اما ضرورت بررسی دلایل جذب‌نشدن این سهمیه را برجسته می‌کند، بررسی‌ای که می‌تواند مشخص کند چه میزان از مسئله به شرایط فعالیت نانوایی‌ها، هزینه حمل، فرایند خرید یا تناسب سهمیه با تقاضای واقعی مربوط است.
از سوی دیگر، یدالله رحمانی، استاندار کهگیلویه و بویراحمد، پیش‌تر با اشاره به افزایش نیاز استان، اختصاص دست‌کم ۷۰۰ تن سهمیه جدید را مطرح کرده بود، کنار هم قرار گرفتن این دو موضوع، اهمیت دستیابی به تصویری روشن از میزان سهمیه مصوب، آرد تحویل‌شده، مقدار خریداری‌شده و نیاز واقعی مناطق را نشان می‌دهد.
سهمیه آرد و ضرورت شناخت نیاز واقعی مناطق
تخصیص آرد زمانی به تأمین پایدار نان کمک می‌کند که بر اساس اطلاعات دقیق از جمعیت تحت پوشش، میزان تقاضا و ظرفیت فعالیت نانوایی‌ها انجام شود، شرایط یک نانوایی در منطقه پرتردد شهری با واحدی که به چند روستا خدمات می‌دهد، متفاوت است و همین تفاوت باید در تعیین سهمیه مورد توجه قرار گیرد.
به گفته استاندار کهگیلویه و بویراحمد، رشد شهرنشینی، توسعه مناطق روستایی و حضور گردشگران از عوامل افزایش نیاز به آرد است و اختصاص سهمیه جدید را برای بهبود شرایط تأمین مطرح کرده است.
این موضوع نشان می‌دهد که ارزیابی سهمیه‌ها باید متناسب با تغییرات جمعیتی و شرایط هر منطقه انجام شود اما با این حال، برای سنجش میزان نیاز استان، لازم است آمار مصرف واقعی، تعداد نانوایی‌های فعال، وضعیت سهمیه شهرستان‌ها و میزان تحویل آرد در یک بازه زمانی مشخص در دسترس باشد.
انتشار این اطلاعات می‌تواند به تفکیک مناطقی کمک کند که واقعاً به سهمیه بیشتر نیاز دارند و مناطقی که با اصلاح فرایند خرید یا توزیع، امکان استفاده بهتر از سهمیه موجود در آنها فراهم می‌شود.
ساماندهی سهمیه‌ها و نظارت بر مصرف آرد
مدیرکل امور اقتصادی استانداری کهگیلویه و بویراحمد در گفت‌وگو با خبرنگار مهر درباره وضعیت سهمیه نانوایی‌های آزادپز، گفت: بر اساس آمار اعلام‌شده، از مجموع سهمیه ۶۰۰ تنی این واحدها، ۱۲۹ تن خریداری نشده است و تعیین تکلیف این میزان، نیازمند بررسی دقیق شرایط واحدهای مشمول است.
نادیا صداقت با اشاره به ضرورت مدیریت مصرف آرد، توضیح داد: سهمیه‌های اختصاص‌یافته باید در چارچوب ضوابط مشخص مدیریت شوند و روند خرید و مصرف آنها به‌صورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد تا امکان استفاده مناسب از منابع موجود فراهم شود.
مدیرکل امور اقتصادی استانداری کهگیلویه و بویراحمد درباره فعالیت نانوایی‌های آزادپز نیز بیان کرد: این واحدها باید به سامانه «نانی‌نو» مجهز باشند و نان تولیدی خود را با قیمت مصوب به مصرف‌کنندگان عرضه کنند.
صداقت درباره خرید نان از سوی رستوران‌ها، کافه‌ها و سایر کسب‌وکارها توضیح داد: متقاضیان باید از مسیر تعیین‌شده در فرمانداری‌ها ثبت‌نام کنند و با دریافت کارت خرید، نیاز خود را از نانوایی‌های مشخص‌شده تأمین کنند.
وی همچنین از ضرورت نظارت بر عملکرد نانوایی‌ها و رسیدگی به تخلفات تاکید کرد و یادآور شد: مدیریت سهمیه‌ها باید با توجه به ضوابط فعالیت واحدها و میزان نیاز بازار انجام شود تا آرد تخصیص‌یافته در مسیر تعیین‌شده مصرف شود.
صداقت در اظهارات پیشین خود از پیش‌بینی سقف ۳۰۰ کیسه برای سهمیه نانوایی‌های آزادپز خبر داده بود. بررسی میزان تناسب این سقف با ظرفیت تولید، تعداد مشتریان و تقاضای هر واحد می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر درباره سهمیه‌ها کمک کند.
توزیع آرد باید بر مبنای ضوابط و نیاز واقعی باشد
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کهگیلویه و بویراحمد، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر درباره ضرورت ساماندهی توزیع آرد، گفت: تخصیص سهمیه باید بر اساس ضوابط قانونی، نیاز واقعی مناطق و ظرفیت فعالیت نانوایی‌ها انجام شود تا ضمن توزیع متناسب منابع، نیاز مردم به نان نیز به‌درستی تأمین شود.
احسان عسکری با اشاره به اهمیت بررسی فرایند توزیع آرد، تاکید کرد: دستگاه‌های اجرایی مرتبط باید مشکلات موجود را شناسایی و نتایج بررسی‌های کارشناسی را برای پیگیری و تصمیم‌گیری در اختیار مسئولان ملی قرار دهند.
وی شفافیت در مدیریت آرد رامهم عنوان کرد و ادامه داد: ثبت دقیق اطلاعات مربوط به تخصیص، توزیع و مصرف سهمیه‌ها می‌تواند امکان شناسایی نقاط قابل اصلاح را فراهم کند و به افزایش اثربخشی نظارت‌ها بینجامد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کهگیلویه و بویراحمد همچنین همکاری میان دستگاه‌های مسئول را برای اصلاح رویه‌های موجود ضروری دانست و گفت: بررسی علل بروز مشکلات در زنجیره تأمین، به‌جای محدودشدن به مرحله عرضه نان، می‌تواند زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر و استفاده بهتر از منابع را فراهم کند.
عسکری با بیان اینکه این رویکرد بر ضرورت توجه به تمام مراحل زنجیره تأمین، از تعیین سهمیه و انتقال آرد تا مصرف نهایی، استوار است، افزود: بهبود عملکرد هر یک از این مراحل می‌تواند بر استمرار عرضه نان و کیفیت خدمات نانوایی‌ها اثر بگذارد.
نانوایی‌ها؛ حلقه مهم در اجرای سیاست‌های آرد
عملکرد نانوایی‌ها یکی از شاخص‌های مهم برای سنجش کارآمدی نظام توزیع آرد است و میزان پخت روزانه، ساعات فعالیت، دسترسی به مواد اولیه و توانایی خرید سهمیه، همگی بر نحوه عرضه نان اثر می‌گذارند.
به همین دلیل، بررسی سهمیه‌های خریداری‌نشده باید با شناخت شرایط واقعی واحدهای صنفی همراه باشد و اگر نانوایی به دلیل هزینه‌های تأمین یا حمل نتواند سهمیه خود را خریداری کند، رفع این مانع می‌تواند به استفاده بهتر از منابع منجر شود و اگر هم سهمیه تعیین‌شده با میزان تقاضای آن واحد تناسب نداشته باشد، بازنگری کارشناسی راهکار مناسب‌تری خواهد بود.
در این میان، گفت‌وگو با نانوایان مناطق مختلف استان می‌تواند به تکمیل تصویر موجود کمک کند، تجربه واحدهای شهری، روستایی و مناطق دورافتاده ممکن است تفاوت‌های مهمی داشته باشد، ازاین‌رو، بررسی میدانی باید مشخص کند تغییرات سهمیه چه اثری بر میزان پخت، هزینه‌های جاری و دسترسی مشتریان گذاشته است.
توجه به مناطق روستایی و عشایری
توزیع عادلانه آرد در کهگیلویه و بویراحمد، مستلزم توجه به تفاوت‌های جغرافیایی و شرایط دسترسی مردم به نانوایی‌ها است زیرا در برخی مناطق، فاصله میان سکونتگاه‌ها و مراکز پخت یا هزینه انتقال آرد می‌تواند در استمرار فعالیت واحدهای نانوایی نقش داشته باشد.
از این منظر، عدالت در تخصیص به معنای اختصاص سهمیه یکسان به همه مناطق نیست، بلکه باید میزان سهمیه با جمعیت تحت پوشش، تقاضای واقعی و شرایط تأمین متناسب باشد.
بررسی وضعیت شهرستان‌ها و انتشار اطلاعات سهمیه‌ها به تفکیک نوع نانوایی می‌تواند مشخص کند که کدام مناطق به اصلاح سهمیه، تسهیل انتقال آرد یا تقویت خدمات نیاز دارند و همچنین ارزیابی دوره‌ای میزان مصرف و دسترسی مردم می‌تواند مبنای بهتری برای تصمیم‌گیری‌های بعدی فراهم کند.
سامانه نانی‌نو؛ ابزاری برای افزایش شفافیت
استفاده از سامانه‌های هوشمند در توزیع آرد و عرضه نان می‌تواند ثبت اطلاعات و نظارت بر مصرف را دقیق‌تر کند اما با این حال، کارآمدی این ابزارها به ثبت صحیح داده‌ها، دسترسی پایدار نانوایی‌ها و رسیدگی به مشکلات اجرایی وابسته است.
در کنار تجهیز واحدها به سامانه نانی‌نو، بررسی میزان پوشش سامانه، شناسایی موانع استفاده و ارائه راهنمایی به واحدهای صنفی اهمیت دارد ، همچنین لازم است مشخص شود چه میزان از سهمیه‌های تخصیص‌یافته در سامانه ثبت شده و چه سازوکاری برای اصلاح خطاهای احتمالی وجود دارد.
هدف از هوشمندسازی باید تسهیل فعالیت نانوایی‌های واجد شرایط، شفافیت در مصرف آرد و بهبود دسترسی مردم به نان باشد. تحقق این هدف به همکاری دستگاه‌های مسئول و بررسی مستمر نتایج اجرایی نیاز دارد.
برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای تأمین پایدار نان
بررسی اظهارات مسئولان اقتصادی استان نشان می‌دهد که بهبود وضعیت آرد و نان، به تصمیم‌گیری مبتنی بر اطلاعات دقیق و هماهنگی دستگاه‌های مسئول نیاز دارد، در این مسیر، تعیین تکلیف سهمیه‌های خریداری‌نشده، بررسی نیاز واقعی شهرستان‌ها و انتشار اطلاعات شفاف درباره میزان تخصیص و مصرف می‌تواند در اولویت قرار گیرد.
در گام نخست، لازم است علت خریداری‌نشدن ۱۲۹ تن از سهمیه نانوایی‌های آزادپز مشخص شود، پس از آن می‌توان بر اساس نتایج بررسی، موانع اجرایی را برطرف کرد یا درباره سهمیه‌های قابل بازتخصیص، در چارچوب مقررات تصمیم گرفت.
در گام بعد، بازنگری در سهمیه‌ها باید بر پایه میزان تولید، تقاضای واقعی، جمعیت تحت پوشش و شرایط جغرافیایی انجام شود، چنین رویکردی به استفاده مؤثرتر از منابع موجود کمک می‌کند و زمینه پاسخگویی بهتر به نیاز مناطق مختلف را فراهم می‌سازد.
در نهایت، نتیجه سیاست‌های آرد و نان باید در دسترسی پایدار مردم به نان با قیمت مصوب، استمرار فعالیت نانوایی‌ها و بهبود خدمات در مناطق شهری و روستایی دیده شود. حرکت به این سمت، نیازمند شفافیت در تصمیم‌گیری، نظارت مؤثر و پیگیری مستمر مسائل اجرایی است، مسیری که می‌تواند به تقویت اعتماد عمومی و مدیریت بهتر یکی از مهم‌ترین اقلام مصرفی خانوارها بینجامد.