رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت از اجرای پنج روش مکمل برای پایش مستمر عفونت‌های تنفسی، به‌ویژه کووید-۱۹ و آنفلوانزا، خبر داد و گفت این نظام با هدف شناسایی زودهنگام تغییرات الگوی بیماری‌ها و هشدار به‌موقع به نظام سلامت اجرا می‌شود.
قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با تشریح ابعاد نظام دیده‌بانی عفونت‌های تنفسی در کشور اظهار کرد: پایش مستمر این عفونت‌ها به نظام سلامت کمک می‌کند تغییرات الگوی بیماری‌ها را به‌موقع شناسایی کند، وضعیت‌های غیرعادی را تشخیص دهد و زمینه مداخلات مؤثر را فراهم سازد.
مرادی با اشاره به اجرای پنج روش مکمل برای رصد وضعیت عفونت‌های تنفسی گفت: نخستین روش، دیده‌بانی هفتگی در مراکز سرپایی و بستری است. در این برنامه، هر هفته از بیماران مراجعه‌کننده به یک مرکز سرپایی و یک مرکز بستری در هر یک از ۱۵ دانشگاه علوم پزشکی منتخب نمونه‌گیری می‌شود تا میزان مثبت‌شدن آزمایش‌های کووید-۱۹ و آنفلوانزا و روند تغییرات این بیماری‌ها بررسی شود.
وی پایش آزمایشگاهی ۲۱ عامل عفونی در چهار مرکز منتخب را دومین روش دانست و افزود: این برنامه با هدف شناسایی عوامل بیماری‌زای تنفسی در گردش و بررسی تغییرات الگوی بیماری‌ها انجام می‌شود. در روش سوم نیز نتایج آزمایش بیماران بستری از نظر میزان مثبت‌شدن کووید-۱۹ و آنفلوانزا بررسی می‌شود تا وضعیت این عفونت‌ها در بیمارستان‌ها مشخص شود.
رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، پایش ژنتیکی سویه‌های در گردش را چهارمین روش دیده‌بانی عنوان کرد و گفت: در این روش با استفاده از فناوری توالی‌یابی ژنتیکی، سویه‌های ویروسی شناسایی و تغییرات ژنتیکی احتمالی آن‌ها بررسی می‌شود تا تحولات مهم از نظر سلامت عمومی به‌موقع تشخیص داده شود.
به گفته مرادی، رصد وضعیت بین‌المللی عفونت‌های تنفسی و سویه‌های در گردش در سایر کشورها نیز پنجمین روش است که به ارزیابی خطرات احتمالی و افزایش آمادگی نظام سلامت کمک می‌کند.
وی با تأکید بر اهمیت اجرای هم‌زمان این روش‌ها توضیح داد: ترکیب این ظرفیت‌ها تصویر جامع‌تری از وضعیت عفونت‌های تنفسی ارائه می‌دهد و امکان شناسایی افزایش گردش عوامل عفونی، تشخیص تغییرات غیرعادی و ارزیابی به‌موقع خطرات احتمالی را فراهم می‌کند.
مرادی با اشاره به انتشار هفتگی یافته‌های نظام دیده‌بانی از حدود دو سال گذشته، آگاهی‌بخشی به مردم، اطلاع‌رسانی به پزشکان و کادر درمان و پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیران نظام سلامت را سه هدف اصلی این اطلاع‌رسانی برشمرد.
وی افزود: آگاهی از وضعیت عفونت‌های تنفسی به مردم کمک می‌کند توصیه‌های پیشگیرانه را متناسب با شرایط رعایت کنند و از گروه‌های پرخطر، از جمله سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و افراد با ضعف سیستم ایمنی، بهتر محافظت شود. پزشکان نیز می‌توانند از این اطلاعات برای ارزیابی و مدیریت بیماران استفاده کنند و مدیران نظام سلامت بر اساس روندهای مشاهده‌شده، درباره برنامه‌ریزی و اجرای مداخلات به‌هنگام تصمیم بگیرند.
رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، دریافت به‌موقع سیگنال‌های هشداردهنده، شناسایی وضعیت‌های غیرعادی و کمک به مدیریت مؤثر شرایط اضطراری را هدف نهایی این نظام دانست و تأکید کرد: هرچه پوشش جغرافیایی و ظرفیت آزمایشگاهی گسترده‌تر شود، امکان شناسایی سریع‌تر تغییرات و اتخاذ تصمیم‌های مبتنی بر شواهد افزایش می‌یابد.
مرادی در پایان ابراز امیدواری کرد با عبور از شرایط ناشی از جنگ و محدودیت‌های تحریم، زمینه توسعه نظام دیده‌بانی در استان‌ها و مراکز بیشتر، تقویت ظرفیت‌های آزمایشگاهی و گسترش دامنه عوامل عفونی تحت پایش فراهم شود. به گفته وی، تقویت این زیرساخت در ارتقای آمادگی نظام سلامت، تصمیم‌گیری به‌هنگام و حفاظت مؤثرتر از سلامت مردم نقش مهمی دارد.