ایرنا: پیشبینیهای هواشناسی از احتمال تضعیف غیرمعمول و زودهنگام گردابه قطبی در نیمکره شمالی حکایت دارد. پدیدهای که میتواند در هفتههای آینده الگوهای آبوهوایی اروپا را تغییر دهد و احتمال حاکمیت هوای سردتر، بهویژه در مناطق شمالی این قاره را افزایش دهد.
به گزارش گاردین، مدلهای پیشبینی هواشناسی نشان میدهند که گردابه قطبی در لایه استراتوسفر جو زمین ممکن است طی ۱۰ روز آینده بهطور قابلتوجهی تضعیف شود؛ اتفاقی غیرمعمول که در شرایط عادی، این سامانه در فصل پاییز باید بهتدریج قدرتمندتر شود.
کارشناسان احتمال وقوع پدیدهای موسوم به «گرمایش ناگهانی استراتوسفر» (SSW) را مطرح کردهاند؛ رویدادی که میتواند در هفتههای بعد بر الگوهای جوی تاثیر بگذارد و احتمال شکلگیری مناطق پایدار پرفشار در عرضهای جغرافیایی میانی و در پی آن، ورود هوای سردتر را افزایش دهد.
گردابه قطبی منطقه گستردهای از فشار پایین و هوای بسیار سرد در ارتفاعات جو، بر فراز قطب شمال است. این سامانه در فصل تابستان ضعیف میشود، اما با آغاز پاییز و نزدیک شدن به زمستان، قدرت میگیرد.
گردش قدرتمند پادساعتگرد این سامانه معمولا مانع خروج هوای بسیار سرد از محدوده قطب شمال میشود، اما اختلال در آن میتواند زمینه حرکت تودههای هوای سرد به سمت عرضهای جغرافیایی پایینتر و مناطق شمالیتر قاره اروپا را فراهم کند.
پدیده گرمایش ناگهانی استراتوسفر زمانی رخ میدهد که دمای لایههای بالایی جو در مدت کوتاهی بهشدت افزایش یابد؛ بهگونهای که این افزایش دما در برخی موارد طی چند روز به حدود ۵۰ درجه سانتیگراد میرسد.
این اتفاق معمولا با تضعیف شدید یا حتی معکوس شدن جهت بادهای غربی قدرتمندی همراه است که پیرامون گردابه قطبی جریان دارند و در نتیجه، گردش طبیعی این سامانه مختل میشود.
بر اساس دادههای تاریخی، نخستین مورد ثبتشده از یک گرمایش ناگهانی استراتوسفر بزرگ در ۲۸ نوامبر ۱۹۶۸ رخ داده است؛ در حالی که ثبت این پدیدهها از سال ۱۹۵۸ آغاز شده بود.
مدلهای پیشبینی فعلی احتمال تضعیف قابلتوجه گردابه قطبی را بالا ارزیابی میکنند، اما هنوز مشخص نیست که سرعت و جهت بادها به اندازهای تغییر کند که شرایط لازم برای وقوع یک گرمایش ناگهانی استراتوسفر بزرگ فراهم شود.
چنین تحولی میتواند یکی از اختلالات قابلتوجه در آغاز فصل سرد امسال باشد و بر وضعیت آبوهوایی اروپا در هفتههای ابتدایی زمستان تاثیر بگذارد. در این میان، احتمال حاکمیت شرایط سردتر و پایدارتر در بخشهایی از شمال اروپا افزایش خواهد یافت، هرچند پیشبینیها نشان میدهد که دستکم طی دو تا سه هفته آینده، وقوع موج سرمای شدید چندان محتمل نیست.
همزمان، یک سامانه کمفشار که هفته گذشته در دریای مدیترانه تقویت شده بود، قرار است روز دوشنبه بارندگیهای شدید و وزش بادهای قدرتمند را به مناطق مرکزی و جنوبی ایتالیا وارد کند.
در همین راستا، برای بخشهایی از این مناطق هشدارهای هواشناسی صادر شده است. پیشبینی میشود میزان بارندگی در مناطق مرتفع جنوب ایتالیا طی تنها ۲۴ ساعت از ۱۰۰ میلیمتر فراتر برود.
