چین ماهواره مرموز شیجیان ۲۴ را با موشک لانگ مارچ ۲دی به مدار زمین فرستاد، اما هنوز هدف مأموریت و سازنده این ماهواره را اعلام نکرده است.
فهرست مطالب
چین روز ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۸ آبان ۱۴۰۵، ماهواره آزمایشی شیجیان ۲۴ را با موفقیت به مدار زمین فرستاد، اما همچنان اهداف مأموریت و اطلاعات سازنده این ماهواره را محرمانه نگه داشته است.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، این ماهواره با استفاده از موشک لانگ مارچ ۲دی (Long March 2D) به فضا پرتاب شد. ماهواره شیجیان ۲۴ به مجموعه فضاپیماهای آزمایشی چین اضافه شده است که برای بررسی فناوریهای جدید و توسعه توانمندیهای فضایی این کشور استفاده میشوند.
براساس گزارش وبسایت Interesting Engineering، موشک حامل این ماهواره ساعت ۶:۵۱ صبح به وقت محلی چین از سکوی شماره ۹ مرکز پرتاب ماهواره تاییوان در استان شانشی به فضا پرتاب شد. مقامهای چینی اعلام کردند که ماهواره با موفقیت در مدار خورشیدآهنگ از پیش تعیینشده قرار گرفته است و تمامی مراحل مأموریت طبق برنامه انجام شدهاند.
این عملیات ششصدوهفتادوهشتمین پرتاب خانواده موشکهای لانگ مارچ محسوب میشود. با وجود موفقیت مأموریت، چین هنوز اطلاعات دقیقی درباره اهداف عملیاتی، تجهیزات نصبشده و شرکت سازنده ماهواره شیجیان ۲۴ منتشر نکرده است.
مأموریت مرموز ماهواره شیجیان ۲۴ چین
ماهواره شیجیان ۲۴ یکی از جدیدترین اعضای خانواده ماهوارههای آزمایشی چین به حساب میآید. نام شیجیان در زبان انگلیسی به معنای «تمرین» است و چین معمولا از این عنوان برای فضاپیماهایی استفاده میکند که با هدف آزمایش فناوریها و ارزیابی روشهای عملیاتی به مدار زمین فرستاده میشوند.
در برنامه فضایی چین، گروه دیگری از ماهوارهها با عنوان شییان (Shiyan) شناخته میشوند. این ماهوارهها بیشتر برای آزمایش و توسعه فناوریهای جدید طراحی شدهاند. تفاوت نامگذاری این دو خانواده میتواند اطلاعات محدودی درباره نوع مأموریت آنها ارائه دهد.
با وجود این، نام شیجیان ۲۴ بهتنهایی برای مشخص شدن هدف واقعی مأموریت کافی نیست. مقامهای چینی هنوز هیچ توضیح رسمی درباره کاربردهای احتمالی این ماهواره ارائه نکردهاند.
یکی از نکات جالب مأموریت، ابعاد محفظه محافظ محموله موشک لانگ مارچ ۲دی است. این موشک هنگام انتقال شیجیان ۲۴ از محفظهای با قطر ۳.۸ متر استفاده کرد. محفظه مذکور وظیفه محافظت از ماهواره در برابر فشارهای محیطی هنگام عبور از جو زمین را بر عهده داشت.
قطر نسبتا زیاد این محفظه میتواند نشاندهنده فضای قابل توجه در دسترس برای محموله باشد. البته ابعاد واقعی شیجیان ۲۴ همچنان مشخص نیست و نمیتوان اندازه دقیق ماهواره را تنها از روی محفظه محافظ تعیین کرد.
انتخاب مدار خورشیدآهنگ نیز یکی دیگر از ویژگیهای مهم این مأموریت است. ماهوارههای مستقر در چنین مدارهایی میتوانند در شرایط نوری نسبتا یکسان از مناطق مشخص زمین عبور کنند. این ویژگی برای تصویربرداری ماهوارهای، پایش سطح زمین و برخی مأموریتهای تحقیقاتی کاربرد دارد.
با وجود این، چین هنوز تأیید نکرده است که ماهواره شیجیان ۲۴ برای مشاهده زمین یا تصویربرداری از سطح آن استفاده خواهد شد. بنابراین کاربردهای احتمالی این ماهواره همچنان در حد گمانهزنی باقی ماندهاند.
چین در سال ۲۰۲۶ چند مأموریت دیگر نیز با استفاده از ماهوارههای خانواده شیجیان انجام داده است. این کشور در ماه ژوئن، ماهواره شیجیان ۳۱ را در مداری بسیار بیضوی قرار داد. همچنین تلاش برای پرتاب ماهواره شیجیان ۳۲ در ماه ژانویه به دلیل شکست عملیات پرتاب ناموفق بود.
برنامه آزمایش ماهوارهای چین به خانواده شیجیان محدود نمیشود. این کشور در ماه مارس دو ماهواره شییان ۳۰ را همراه با ماهواره شییان ۳۳ به فضا فرستاد. اطلاعات محدودی درباره مأموریت شییان ۳۳ منتشر شده است.
تغییرات فنی موشک لانگ مارچ ۲دی
پرتاب ماهواره شیجیان ۲۴ چین علاوه بر ابهامات مربوط به مأموریت، با چالشهای فنی ناشی از سرمای هوا نیز همراه بود. شرایط آبوهوایی مرکز پرتاب تاییوان باعث شد مهندسان اقدامات ویژهای برای محافظت از تجهیزات موشک انجام دهند.
تیمهای فنی پیش از پرتاب، لایههای عایق حرارتی بیشتری روی قسمتهایی از بدنه موشک نصب کردند. این عایقها در لحظات ابتدایی پرواز از بدنه جدا شدند و مشکلی برای ادامه مأموریت ایجاد نکردند.
همچنین مهندسان بخشهای حساس موشک را پیش از پرتاب گرم کردند تا تجهیزات الکترونیکی و سایر سیستمهای مهم در برابر دمای پایین محافظت شوند.
مدیریت شرایط حرارتی یکی از بخشهای مهم عملیات پرتاب فضایی است. تغییرات دمای محیط میتواند عملکرد برخی تجهیزات و زیرساختهای زمینی را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، تیمهای پرتاب باید متناسب با شرایط آبوهوایی، مراحل آمادهسازی موشک را تنظیم کنند.
نکته قابل توجه دیگر، تفاوت طراحی موشک مأموریت اخیر با نمونهای بود که یک هفته پیش پرتاب شده بود. نمونه قبلی لانگ مارچ ۲دی به رایانه پرواز ارتقایافته و برخی اصلاحات ساختاری مجهز شده بود. حذف بالههای آیرودینامیکی از بدنه موشک نیز یکی از تغییرات آن محسوب میشد.
با وجود این، موشک حامل شیجیان ۲۴ از این اصلاحات بهره نمیبرد. مقامهای چینی هنوز دلیل این تفاوت را توضیح ندادهاند. احتمال دارد موشک اخیر متعلق به سری تولید قدیمیتر باشد، اما این موضوع به صورت رسمی تأیید نشده است.
مأموریت اخیر صدوهشتمین پرتاب خانواده موشکهای لانگ مارچ ۲دی نیز محسوب میشود. آکادمی فناوری پرواز فضایی شانگهای، توسعهدهنده این موشک، با انجام این عملیات تعداد مأموریتهای خانواده لانگ مارچ تحت مسئولیت خود را به ۲۸۴ مورد رساند.
شرکت تجاری زیرمجموعه این آکادمی نیز خدمات پرتاب لانگ مارچ ۲دی را به مشتریان عرضه میکند. این موشک همچنان یکی از پرتابگرهای باسابقه چین برای انتقال محمولههای فضایی به مدار زمین است.
چین با انجام مأموریت ماهواره شیجیان ۲۴، تعداد تلاشهای خود را برای پرتاب مداری در سال ۲۰۲۶ به ۸۲ مورد رسانده است. این مأموریت، ماهواره دیگری را به زیرساخت فضایی در حال گسترش چین اضافه کرد، هرچند اهداف دقیق آن همچنان اعلام نشدهاند.
