تهران- ایرنا- با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۷، صحنه رقابت انتخاباتی فرانسه آرایشی شکننده یافته و با ورود چهره‌های غیرمنتظره‌ای چون تدی رینر، رقابت نامزدها بر سر شعارها و برنامه‌ها بالا گرفته است.
به گزارش ایرنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، با نزدیک‌شدن این کشور اروپایی به موعد انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۷ و پایان دوران امانوئل مکرون، رقابت‌های سیاسی در دومین اقتصاد اتحادیه اروپا و تنها قدرت هسته‌ای این بلوک به مرحله‌ای تعیین‌کننده و پرالتهاب رسیده است.
بررسی رویدادها، تجمعات حزبی و نمایشگاه صنعتی «ساخت فرانسه» (Made in France) نشان می‌دهد که صحنه سیاسی پاریس میان دوگانه بازتولید حاکمیت ملی/صنعتی و بازآرایی ساختار سیاسی در حال دگرگونی است؛ رویدادی که به دلیل جایگاه بین‌المللی پاریس در دیپلماسی اروپا، ناتو و شورای امنیت، با حساسیت بالا از سوی پایتخت‌های جهان دنبال می‌شود.
بر اساس گزارش‌ها و تحلیل‌های منتشر شده در رسانه‌های معتبر فرانسوی از جمله لوموند، لوفیگارو و شبکه خبری فرانس ۲۴، در ادامه جمع‌بندی از آخرین وضعیت نامزدها، صف‌بندی‌های سیاسی و محورهای اصلی شعارها و وعده‌های آنان ارائه می‌شود:
۱. تدی رینر؛ شوک المپیک به الیزه
تدی رینر، قهرمان سرشناس جودوی جهان و دارنده پنج مدال طلای المپیک که با اعلام نامزدی غافلگیرکننده، فضای سیاسی فرانسه را تکان داد. او خود را «نه چپ و نه راست» معرفی کرده و می‌گوید برای جلوگیری از تسلیم شدن فرانسه به دوگانه «افراط‌گرایی‌ها» وارد میدان شده است.
شعار و محور اصلی او «قرار دادن بهداشت و درمان در صدر اولویت‌هاست».
رینر نخستین کارزار میدانی خود را از بیمارستان دولتی «دلافونتن» در سن‌دنی (حومه کارگری پاریس) آغاز کرده است تا بر بحران مراکز درمانی و دسترسی عمومی به بهداشت تمرکز کند. ورود او معادلات جریان میانه و حامیان مکرون را که ادعای میانه‌روی، عمل‌گرایی و دوری از افراط‌گرایی دارند دچار ابهام کرده است.
۲. ژان-لوک ملانشون؛ چپ افراطی و شعار «تغییر بنیادین»
در جناح چپ افراطی، ژان-لوک ملانشون، رهبر حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، برنامه جامع خود را در میتینگی ۲۰ هزار نفری در «لو بورژه» رونمایی کرد. شعار او «باید همه‌چیز را تغییر داد» است و گذار به «جمهوری ششم» را محور کارزار خود قرار داده است.
ملانشون در حوزه سیاست داخلی و نهادی انحلال سازوکارهای فعلی ورود به دانشگاه، کاهش سن رأی به ۱۶ سال، استقرار سازوکار «حاکمیت دائم مردمی» و امکان عزل مقام‌های منتخب از جمله رئیس‌جمهور از طریق همه‌پرسی را وعده داده است.
در حوزه اقتصادی و صنعتی نیز بر برنامه‌ریزی زیست‌محیطی، ملی‌سازی مجدد غول انرژی «انژی (Engie) »، اعمال تدابیر حمایت‌گرایانه تجاری و بومی‌سازی صنایع نیمه‌هادی (صنعت تولید تراشه‌های الکترونیکی استراتژیک که مغز متفکر تقریباً تمامی ابزارهای مدرن به شمار می‌روند) و دارو تأکید می‌کند.
گفتنی است شرکت انژی از بزرگ‌ترین بازیگران صنعت انرژی در فرانسه و اروپا محسوب می‌شود که در حوزه‌های تولید و توزیع گاز طبیعی، برق و توسعه انرژی‌های پاک (بادی و خورشیدی) فعالیت دارد. این شرکت که ساختار آن ریشه در بخش دولتی صنعت گاز فرانسه دارد، به مرور زمان خصوصی‌سازی شده و در حال حاضر دولت فرانسه تنها حدود ۲۳ درصد از سهام آن را در اختیار دارد. در این میان، جریان چپ رادیکال به رهبری ژان‌لوک ملانشون با این شعار که انرژی یک حق اساسی است و نباید دستخوش منطق سودمحوری بازار سرمایه شود، وعده داده است با «ملی‌سازی مجدد انژی»، کنترل کامل زیرساخت‌های انرژی را به دولت بازگرداند.
در عرصه بین‌المللی، خلع سلاح اتمی جهانی «منطقه به منطقه»، مخالفت با سیاست‌های مداخله‌جویانه در بحران اوکراین با تاکید بر حق تعیین سرنوشت توسط ساکنان محلی، و موضع‌گیری قاطع در حمایت از فلسطینی‌ها در برابر جنگ غزه و الحاق کرانه باختری از محورهای اعلامی اوست.
۳. رافائل گلوکسمان؛ چپ میانه و «انقلاب سبز»
در طیف چپ میانه، رافائل گلوکسمان، نماینده سوسیال‌دموکرات و نامزد مشترک حزب طرفدار محیط‌زیست «پلاس پوبلیک» و حزب سوسیالیست، «اعلام وضعیت اضطراری زیست‌محیطی» و بنیان‌گذاری «جمهوری اکولوژیک» را به عنوان شعار خود برگزیده است. وی بر این باور است که تاب‌آوری اقلیمی باید به خط‌مشی اصلی تمامی تصمیم‌های کلان اقتصادی و اجتماعی تبدیل شود تا هیچ سیاستی به قیمت تخریب محیط‌زیست صورت نگیرد.
او بسته سرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیارد یورویی طی پنج سال را برای خروج کامل از سوخت‌های فسیلی تا سال ۲۰۵۰ پیشنهاد می‌دهد و تأمین مالی آن را از محل مالیات استثنایی پنج درصدی بر ثروت‌های بالای ۱۰۰ میلیون یورو (با تخمین ۵۰ میلیارد یورو درآمد)، وضع مالیات اروپایی بر سودهای بادآورده شرکت‌های نفت و گاز و مالیات‌ستانی از جت‌های شخصی و قایق‌های تفریحی دنبال می‌کند.
او هم‌زمان بر حفظ انرژی هسته‌ای و دو برابر کردن انرژی‌های تجدیدپذیر تأکید دارد و طرح‌های اجتماعی نظیر اجاره خودروهای برقی با ۱۰۰ یورو در ماه و توزیع چک‌های انرژی ۵۰۰ یورویی میان خانواده‌ها را وعده داده است.
۴. راست سنتی و میانه؛ بحران رهبری و نزاع بر سر انتخابات مقدماتی بین جناحی
جناح راست میانه و اردوگاه میراث‌داران مکرون به دلیل چنددستگی و ارقام پایین در نظرسنجی‌ها (بین ۵ تا ۱۰ درصد)، با خطر حذف زودهنگام در دور نخست روبه‌رو هستند:
برونو روتایو (Bruno Retailleau از حزب جمهوری‌خواهان با هشدار نسبت به اینکه پیشروی ملانشون کشور را تهدید به هرج‌ومرج می‌کند و هیچ‌یک از چهره‌های راست به‌تنهایی توان پیروزی ندارند، پیشنهاد برگزاری انتخابات مقدماتی در بهمن ماه امسال (۳۱ ژانویه و ۷ فوریه ۲۰۲۷) را ارائه داد؛ پیشنهادی که با استقبال گابریل اتال (Gabriel Attal - نخست‌وزیر پیشین و رهبر حزب رنسانس) و داوید لینار روبه‌رو شده است.
ادوارد فیلیپ (Édouard Philippe از حزب افق‌ها / Horizons): نخست‌وزیر پیشین مکرون با سرسختی از حضور در هرگونه انتخابات مقدماتی سر باز زده و آن را عامل تفرقه می‌داند اما بر ضرورت یک ائتلاف واحد تأکید دارد. برنامه اقتصادی او ایجاد یک «شوک رقابت‌پذیری»، لغو قانون ۳۵ ساعت کار در هفته، کاهش مالیات‌های تولید و راه‌اندازی صندوق سرمایه فرانسه برای پیشتازی در هوش مصنوعی است.
۵. راست افراطی؛ از «ترجیح ملی» لو پن تا مواضع تندتر زمور
مارین لو پن (Marine Le Pen - تجمع ملی / RN): احیای استقلال فرانسه را به تولید ملی گره زده و وعده کاهش شدید مالیات بر تولید، برق ارزان با تعرفه ملی، و اعمال سیاست «ترجیح ملی» در مناقصات و خریدهای دولتی را داده است.
اریک زمور (Éric Zemmour - حزب بازپس‌گیری / Reconquête): رسماً نامزدی خود را با شعار «مهار زوال و حفظ فرانسه‌ای فرانسوی» اعلام کرده است. او کاهش ۲ میلیون مهاجر تا پایان دوره ریاست‌جمهوری و اخراج کارگران خارجی که بیش از شش ماه بیکار بوده‌اند (حتی با داشتن اقامت قانونی) را محور کمپین خود قرار داده است.
دو متغیر نوظهور و اثرگذار در انتخابات ۲۰۲۷
اجماع بر سر رونق تولیدات ساخت فرانسه
حضور پرتعداد نامزدها در نمایشگاه ملی پاریس نشان می‌دهد بازگرداندن زنجیره تولید و صنعتی‌سازی مجدد، از یک موضوع اقتصادی به «مسئله امنیت ملی» تبدیل شده است. از دست رفتن ۲٫۵ میلیون شغل صنعتی طی چهار دهه گذشته و افت سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی به ۱۰ درصد، افکار عمومی و نامزدها — از چپِ برنامه‌ریز تا راستِ محافظه‌کار — را به اولویت‌بخشی به تولید بومی دارو، مواد غذایی، پوشاک و تجهیزات نظامی سوق داده است.
ورود نهادهای ورزشی به عرصه قدرت
تلافی از نهادهای المپیک و پارالمپیک فرانسه با محوریت امیلی اودئا-کاسترا اعلام کرده‌اند برای حفظ سرمایه‌گذاری بازی‌های پاریس ۲۰۲۴، خواهان گنجاندن «حق دسترسی برابر به ورزش در قانون اساسی فرانسه» هستند و قصد دارند در ۱۲ بهمن ماه (۱ فوریه ۲۰۲۷) یک مناظره تلویزیونی اختصاصی با حضور نامزدهای تأییدشده ریاست‌جمهوری برگزار کنند.
نگاه تحلیلگران بین‌المللی
به گزارش ایرنا و بر اساس نظرسنجی‌ها و داده‌های آماری منتشر شده در این رسانه ها، صحنه پیشروی انتخابات ۲۰۲۷ فرانسه زنگ خطری جدی برای انسجام اروپا به شمار می‌آید. پراکندگی و تفرقه شدید در اردوگاه میانه‌روها و راست سنتی، شانس شکل‌گیری یک دور دوم دوقطبی میان چپ ضدسرمایه‌داری (ملانشون) و ملی‌گرایان افراطی (لو پن یا زمور) را تقویت کرده است؛ سناریویی که می‌تواند جهت‌گیری‌های دیپلماتیک پاریس در قبال اتحادیه اروپا، جنگ اوکراین، بودجه‌های ناتو و بازارهای انرژی جهان را وارد دوره‌ای از دگرگونی‌های ساختاری کند.