حوزه/ الگوی زینبی، زن مسلمان را از حاشیه‌نشینی در تحولات اجتماعی فراتر می‌برد؛ الگویی که امروز در میدان جنگ شناختی، او را به کنشگری رسانه‌ای، تقویت تاب‌آوری خانواده و روایتگری مؤثر فرامی‌خواند.
به گزارش خبرگزاری حوزه ازمشهد،در عصر جنگ روایت‌ها، نقش زن مسلمان به حضور در عرصه خانواده محدود نمی‌شود؛ بلکه او می‌تواند در شکل‌دهی به افکار عمومی، تقویت روحیه مقاومت و مقابله با روایت‌های تحریف‌شده نقش‌آفرین باشد. سیره حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) نمونه‌ای روشن از این کنشگری مسئولانه و اثرگذار است که راضیه ناطقی طلبه جامعه المصطفی العالمیه نمایندگی خراسان در یادداشتی به آن پرداخته است.
پنجم جمادی‌الاولی، سالروز ولادت باسعادت حضرت زینب کبری (سلام‌الله‌علیها)، صرفاً برگی در تقویم یا یادبودی تاریخی نیست؛ بلکه مجالی برای بازخوانی الگویی تام، جامع و عملیاتی از هویت زن در تراز اسلام است. در تقابل میان دو نگاه رایج -الگوی غربی که حضور زن را منوط به تبرّج، مصرف‌زدگی و کالاشدگی می‌داند و دیدگاه متحجّرانه‌ای که کرامت او را در انزوای مطلق و سلب هرگونه دغدغه اجتماعی تعریف می‌کند- «الگوی سوم زن مسلمان» جلوه‌گر می‌شود؛(۱) الگویی که در آن حیا و عفت مانع کنشگری نیست، بلکه خاستگاه صیانت و اقتدار انسانی برای ورود به سرنوشت‌سازترین صحنه‌های تاریخ است.
سیره عقیله بنی‌هاشم (سلام‌الله‌علیها) نشان می‌دهد که زن مسلمان هرگز تشنه دیده‌شدن، شهرتطلبی یا تبرّج نیست. یحیی المازنی مدت‌ها همسایگی در مجاورت خانه امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را چنین توصیف می‌کند: «به خدا سوگند در طول این سال‌ها نه قامت او را دیدم و نه صدایش را شنیدم.
هرگاه هم می‌خواست برای زیارت قبر جدش رسول‌خدا برود، شبانه خارج می‌شد، در حالی که امیرالمؤمنین از جلو، امام حسن در سمت راست و امام حسین در سمت چپ او بودند و علی (علیهالسلام) چراغ‌های مرقد پیامبر را کم‌سو می‌کرد تا نگاه کسی به شبح قامت او نیفتد.»(۲)
اما همین بانو، آن‌گاه که اسلام در معرض تحریف بنیادین و امت در آستانه انحطاط قرار گرفت، با حفظ کامل وقار و پوششی عفیفانه، در دارالاماره کوفه و کاخ شام به قلب میدان شتافت و عقلانیت سیاسی و جهاد تبیین را رهبری کرد. چنانکه رهبر شهید انقلاب (رضوانالله علیه) در تبیین این شگفتیِ تاریخی چنین می‌فرمایند: «زینب (سلام‌الله‌علیها) نشان داد که می‌توان حجب و عفاف زنانه را تبدیل کرد به عزت مجاهدانه، به یک جهاد بزرگ... .»(۳)
حرکت تاریخی عاشورا همان‌گونه که شهید مطهری تبیین می‌کند، دو مرحله تفکیک‌ناپذیر داشت: «مرحله فداکاری و شهادت» به علمداری امام حسین (علیهالسلام) و «مرحله پیام‌رسانی و تبلیغ نهضت» به پیشوایی حضرت زینب (سلام‌الله‌علیها) که مانع از مدفون‌ماندن و تحریف خون شهدا در کربلا شد.» (۴) تجلی عینی این سیره در هشت سال دفاع مقدس به وضوح نمایان شد؛ جایی که بانوان فداکار ایران اسلامی با اتکا به مشی فاطمی و زینبی، از خطوط امدادگری و پشتیبانی تا تقویت روحی جامعه و بدرقه و تشییع صبورانه رزمندگان ایستادند.
امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه) با تبیین این رسالت بنیادین، زن را عامل شجاعت و پایداری جامعه دانسته و فرمودند: «اگر زنهای انسان‌ساز از ملتها گرفته بشود، ملتها به شکست و انحطاط مبدل خواهند شد... زنها هستند که ملتها را تقویت می‌کنند، شجاع می‌کنند؛ ما دیدیم که زنها هم‌دوش مردان بلکه جلو مردان در صف قتال ایستادند... و شجاعانه مقاومت کردند» (۵)؛ حقیقتی که اثبات کرد نیروی مقاومت و پیروزی یک ملت، پیش از هر چیز در ایمان و استواری زنان آن ریشه دارد.
امروز رویارویی حق و باطل در جغرافیای منطقه و جهان اسلام، از خطوط نبرد نظامی تا سنگرهای ادراکی امتداد یافته است. اتاق‌های فکر استکبار با تحمیل محاصره رسانه‌ای، ترور حقیقت و تصویرسازی تحقیرآمیز و تزیینی از زن، در تلاش‌اند روحیه مقاومت و امید را در جامعه فلج کنند. در این معرکه، مشی و منطق استوار عقیله بنی‌هاشم (سلام‌الله‌علیها) سلاح راهبردی زن امروز در مواجهه با جنگ شناختی دشمن است؛ بانویی که در محاصره تبلیغاتی دشمن، مغلوب روایت ستمگران نشد، دستگاه محاسباتی آنان را فرو ریخت و برتری تسلط بر میدان روایت را به اثبات رساند.
بانوی معاصر با تکیه بر این مکتب، حداقل سه رسالت فوری و عینی بر دوش دارد:
۱.مهندسی آرامش و مدیریت تاب‌آوری در خانواده
نخستین سنگر پایداری تمدنی، کانون خانواده است. زن مسلمان در پرتو فضائل اخلاقی و سکینت قلبی، خانه را از محیطی صرفاً زیستی به دژی مستحکم و پایگاهی تمدن‌ساز بدل می‌سازد؛ او با آگاهی به مقتضیات زمانه و شناخت نسل نو، آرامش روانی و توکل را در کانون خانه تعمیق بخشیده و با مهار سرایت اضطراب‌های ناشی از جنگ روانی و فشارهای اقتصادی، نسلی فهیم، شجاع و اهل ایستادگی پرورش می‌دهد.
۲. شکستن انحصار رسانه‌ای و تصاحب میدان روایت
فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های نوین، منبرهای امروز کوفه و شام هستند. بانوی دغدغه‌مند و مسلح به سواد رسانه‌ای -به تأسی از بانوی پرچمدار بصیرت- باید خط مقدم مبارزه با سانسور خبری غرب باشد؛ روایتگر عزت و مظلومیت مادران و کودکان مقاومت (از یمن و لبنان و فلسطین تا عراق و افغانستان و پاکستان) و پاسخگوی متقن به شبهات عقیدتی و فرهنگی در جامعه.
۳. ایجاد زنجیره‌های همبستگی و پشتیبانی تمدنی
کنشگری زن مسلمان تنها تئوریک نیست، بلکه نیازمند سلاحِ ایثار مالی و مهارت شبکه‌سازی اجتماعی است. حضور سازمان‌یافته در پویش‌های حمایت مادی و امدادی از جبهه مقاومت، تولید گفتمان مشترک با بانوان آزاده جهان اسلام و فعالیت مؤثر در گره‌گشایی‌های اجتماعی، زنجیره اقتدار امت اسلام را تکمیل می‌سازد.
آری! سیره زینب کبری (سلام‌الله‌علیها) پاسخی قاطع به تردیدهای زمانه است: تقید به عفاف، ترمز حضور نیست؛ بلکه شالوده استقلال فکری و اثربخشی پایدار زن در جامعه است. زن تراز اسلام، با تأسی به این مکتب، در متن خانه «معمار آرامش و تربیت» و در پهنه جامعه «پیشران عزت و جهاد تبیین» در برابر جنگ‌های ترکیبی عصر حاضر است.
در فرجام این مسیر، امید است پایمردی و بصیرت زینبی بانوان در سایه استمرار تفضلات الهی و دعای خاصّ سرورمان(عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشّریف) به ثمر نشیند؛ تا یاران مقاومت در کارزار شناختی دشمن، همواره شاهد جلوه‌های درخشان نصرت، عزت و پیروزی باشند، شکست و ناکامی قطعی توطئه‌گران رقم خورد و پرچم این حرکت تمدن‌ساز به دستان باکفایت آن منجی موعود سپرده شود.
منابع و مآخذ
۱. اصطلاح «الگوی سوم زن» (زنِ نه شرقی، نه غربی) را نخستین بار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (رضوانالله علیه) رسماً مفهوم‌پردازی و مطرح کردند. ایشان این مفهوم راهبردی را برای نخستین بار در ۱۶ اسفند ۱۳۹۱ در «پیام به کنگره هفت هزار زن شهید کشور» صورتبندی کردند.
https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=۲۲۱۳۸
۲. عبدالله بحرانی اصفهانی، مستدرک عوالم العلوم و المعارف، ج ۱۱، ص ۹۵۵.
۳. بیانات در دیدار جمعی از پرستاران، ۱/۲/۱۳۸۹.
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=۹۲۱۸
۴. مرتضی مطهری، حماسه حسینی، ج ۱، صص ۲۷۹–۲۸۴.
۵. روحالله خمینی، صحیفه امام، ج ۶، ص ۳۰۰.