عصرایران- آندومتریوز یکی از بیماری های مزمن دستگاه تناسلی زنان است که در آن بافتی مشابه آستر داخلی رحم در خارج از رحم رشد می کند. این بافت بیشتر در تخمدان ها، لوله های رحمی و بافت های اطراف لگن دیده می شود، اما گاهی می تواند اندام هایی مانند روده و مثانه را نیز درگیر کند.
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، حدود 10 درصد زنان و دختران در سنین باروری در سراسر جهان به آندومتریوز مبتلا هستند؛ یعنی نزدیک به 190 میلیون نفر. این بیماری می تواند بر کیفیت زندگی، سلامت جنسی و باروری تاثیر بگذارد.
درد شدید قاعدگی یکی از شناخته شده ترین نشانه های آندومتریوز است؛ به ویژه زمانی که درد فعالیت های روزمره را مختل می کند یا با گذشت زمان شدت بیشتری می گیرد. درد مزمن لگن، کمر درد، درد هنگام رابطه جنسی یا پس از آن و درد هنگام دفع مدفوع یا ادرار، به خصوص در روزهای قاعدگی، از دیگر علائم احتمالی هستند.
برخی زنان خونریزی شدید یا نامنظم، نفخ، یبوست، اسهال و حالت تهوع را نیز تجربه می کنند. آندومتریوز در بعضی افراد بدون علامت است و شدت درد نیز لزوما با گستردگی بیماری ارتباط مستقیمی ندارد.
علت دقیق این بیماری هنوز مشخص نیست. بافت های مشابه آندومتر در خارج از رحم می توانند واکنش های التهابی ایجاد کنند و به مرور باعث تشکیل بافت اسکار و چسبندگی شوند. گاهی نیز کیست هایی در تخمدان شکل می گیرند که به آن ها اندومتریوما گفته می شود.
پزشک با بررسی سابقه قاعدگی، نوع و زمان بروز درد و معاینه می تواند به بیماری مشکوک شود. سونوگرافی، به ویژه سونوگرافی واژینال، و در موارد لازم ام آر آی به شناسایی ضایعات کمک می کنند. طبیعی بودن نتیجه سونوگرافی، آندومتریوز را به طور کامل رد نمی کند و برای شروع درمان نیز همیشه به جراحی تشخیصی نیاز نیست.
درمان به شدت علائم، شرایط فرد و تمایل او به بارداری بستگی دارد. داروهای مسکن و درمان های هورمونی مانند قرص های ترکیبی جلوگیری از بارداری، داروهای پروژستینی و داروهای مهارکننده GnRH می توانند به کنترل درد کمک کنند.
در موارد منتخب، جراحی برای برداشتن ضایعات و چسبندگی ها در نظر گرفته می شود. با این حال، احتمال بازگشت علائم وجود دارد و جراحی تخمدان نیز ممکن است بر ذخیره تخمدان تاثیر بگذارد.
این بیماری می تواند در برخی زنان بارداری را دشوار کند، اما ابتلا به آن به معنای ناباروری قطعی نیست. بسته به شرایط، روش هایی مانند درمان های کمک باروری یا جراحی ممکن است بررسی شوند. درمان هورمونی به تنهایی برای افزایش شانس بارداری در فردی که در حال تلاش برای باردار شدن است، کاربرد ندارد.
آندومتریوز بیماری قابل مدیریت است و تشخیص و درمان به موقع می تواند به کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. درد شدید یا ناتوان کننده قاعدگی طبیعی تلقی نمی شود و بهتر است برای بررسی علت آن به متخصص زنان مراجعه شود. این مطلب به منزله تشخیص پزشکی نیست و صرفا با هدف اطلاع رسانی تهیه شده است. در صورت نگرانی با پزشک مشورت کنید.