دزفول-ایرنا- سایه سنگین یکی از قوی‌ترین پدیده‌های «ال‌نینو» در دهه‌های اخیر بر سر دزفول سنگینی می‌کند؛ وضعیتی که زنگ خطر را برای مدیریت شهری به صدا درآورده تا پیش از رسیدن باران‌های سیل‌آسا، فکری به حال نواقص زیرساختی کنند.
به گزارش ایرنا، ال‌نینو، پدیده‌ای اقلیمی است که تاثیرات گسترده‌ای بر آب و هوای جهان دارد و با گرم شدن غیرعادی آبهای بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام ایجاد می‌شود؛ این پدیده تنها یک تغییرات دمایی ساده نیست یلکه زنجیره‌ای از تغییرات آب و هوایی را در سراسر جهان رقم می‌زند.
اثرات ال‌نینو می‌تواند باعث ایجاد تضادهای شدید اقلیمی از خشکسالی‌های طولانی مدت در برخی مناطق گرفته تا سیل‌های ناگهانی در مناطق دیگر شود که براساس نظر کارشناسان در ایران می‌تواند الگوی بارش‌های فصلی را دستخوش تغییر کند؛ این پدیده همچنین تاثیر بسزایی بر بخش کشاورزی و مدیریت منابع آب خواهد داشت.
پاییز ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شده که اقیانوس آرام استوایی شاهد یکی از قوی‌ترین سیگنال‌های ال‌نینو در دهه‌های اخیر است. براساس آخرین ارزیابی مرکز پیش‌بینی اقلیم آمریکا (NOAA) در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ال‌نینو در حال تقویت است و احتمال وقوع یک رویداد «بسیار قوی» در پاییز و زمستان نیمکره شمالی بیش از ۹۰ درصد برآورد شده است.
شاخص‌های اقلیمی از احتمال بارش‌های نرمال تا فراتر از نرمال در نیمه دوم پاییز حکایت دارد، هرچند برای پیش‌بینی دقیق‌تر باید منتظر تکمیل داده‌های کوتاه‌مدت بود.
اواخر مرداد امسال نیز اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا اعلام کرد پدیده اقلیمی «ال‌نینو» در حال تشدید سریع است و حدود ۷۰ درصد احتمال دارد به قوی‌ترین رویداد ثبت‌شده از سال ۱۹۵۰ تاکنون تبدیل شود و رکورد ال‌نینوی شدید سال‌های ۱۹۸۲ و ۱۹۸۳ را پشت سر بگذارد.
پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد ال‌نینوی پیش‌رو ممکن است از نظر شدت، از رویداد موسوم به «سوپر ال‌نینو» در سال‌های ۱۹۸۲-۱۹۸۳ فراتر رود و به یک رویداد بی‌سابقه از زمان آغاز ثبت منظم این داده‌ها در سال ۱۹۵۰ تبدیل شود.
این هشدارها تلنگری به مسوولان بود تا نشست‌های مختلفی برگزار و نواقص را برای رویارویی با بارندگی‌هایی سیل‌آسا برطرف کنند.
تاکید فرماندار دزفول بر لایروبی کانال‌های آبیاری
به گفته سرپرست فرمانداری ویژه شهرستان دزفول، براساس اعلام هواشناسی، بیشترین بارش مربوط به شمال و شمال شرق استان خواهد بود که دزفول را نیز شامل می‌شود.
عزیز مرداس تصریح کرد: بر این اساس، بارندگی‌ها در دزفول بیشتر و در زمستان کمتر خواهد بود، بنابراین نیاز است شهرهای تابعه و تمامی مسیرهایی که امکان بروز مشکل دارند آمادگی مدیریت بحران را داشته باشند.
وی مشکلات فروردین ماه امسال در کانال علی مالک اندیمشک و سرازیر شدن آب در دیگر نقاط نظیر زیرگذرها را یادآور شد و از شهرداران و بخشداران خواست همکاری لازم را در این زمینه داشته باشند و اقدام به لایروبی کانال‌ها کنند.
سرپرست فرمانداری ویژه دزفول خاطرنشان کرد: مناطق جنوبی دزفول از جمله کوی سعدی و بهمن در بارندگی‌های گذشته مشکل داشتند که با نصب سه دستگاه پمپاژ مشکل حل شد و امسال در این نقاط مشکل خاصی نخواهیم داشت؛ خیابان فرهنگ ۲۸ شرقی نیز یکی از نقاطی است که امکان آبگرفتگی دارد و باید مورد توجه قرار گیرد.
وی بر ضرورت همکاری دستگاه‌های خدمات رسان در مدیریت پدیده ال‌نینو تاکید کرد و افزود: دستگاه‌هایی که در انجام وظایف محوله همکاری نداشته باشند به مراجع قضایی معرفی خواهند شد.
مرداس بیان کرد: تلاش بر این است با توجه به پیش‌بینی هواشناسی و بارندگی‌های پیش‌رو، اتفاق ناخوشایندی برای مردم نیفتد و هیچکس در جریان این بارندگی‌ها دچار خسارت نشود.
وی با تاکید بر لزوم لایروبی کانال‌های آبیاری کشاورزی ادامه داد: شرکت‌های شهید رجایی، شهید بهشتی، فولاد و شرکت بهره برداری از شبکه‌های آبیاری دز باید لایروبی کانال‌ها را انجام دهند.
آمادگی شهرداری دزفول برای وقوع پدیده ال‌نینو
شهردار دزفول نیز با اشاره به اقدامات انجام شده برای مدیریت ال‌نینو گفت: لایروبی و پاکسازی کانال‌ها و مسیرهای روباز هدایت آبهای سطحی از جمله معابر و کانال‌های شهری، لایروبی مجاری روبسته و مسیرهای زیرزمینی انتقال آبهای سطحی در نقاط مختلف شهر، اجرای عملیات لوله‌گذاری برای هدایت و انتقال آبهای سطحی در معابر و نقاط پیش‌بینی‌شده شامل بلوار پاسداران، کوی پردیس، زیباشهر، انتهای روستا و بلوار یازهرا از جمله اقدامات شهرداری برای بارندگی‌های پیش رو است.
علی قلطاغ‌ساز افزود: آماده‌سازی ایستگاه‌های پمپاژ آبهای سطحی و اورهال و تعمیر پمپ‌های برقی و گازوئیلی، بررسی و آماده‌سازی ایستگاه‌های پمپاژ فاضلاب به‌منظور اطمینان از آمادگی تجهیزات و تاسیسات مربوطه، آماده‌سازی ماشین‌آلات مورد نیاز، احداث کانال‌ها و مسیرهای روباز برای هدایت آبهای سطحی و احداث مجاری پوشیده برای انتقال و هدایت آبهای سطحی در نقاط موردنیاز شهر از دیگر اقدامات شهرداری برای مدیریت ال‌نینو است.
وی هرس درختان کنوکارپوس در بلوارهای شهری و برگزاری نشست‌های متعدد مدیریت بحران و آماده باش نیروهای عملیاتی و خدماتی را از دیگر اقدامات شهرداری دزفول اعلام کرد و ادامه داد: لوله گذاری بلوار پاسداران حدفاصل میدان مقاومت و آهن فروشان نیز به عنوان یکی از نقاط مهم شهر در حال انجام است.
شهردار دزفول به برگزاری مانور پیش آمادگی توسط ستاد مدیریت بحران شهرداری نیز اشاره کرد و گفت: اجرای سپتیک و ایستگاه پمپاژ برای مهار سیلاب و دفع آبهای سطحی در کوی سعدی و بهمن، صدور اخطاریه به مالکین در حال ساخت و ساز و همچنین کسبه اماکن در معرض خطر به ویژه بلوار ساحلی و آماده سازی بوستان‌های ساحلی در راستای احتمال افزایش دبی رودخانه از دیگر اقدامات انجام شده برای مدیریت ال‌نینو است.
رئیس مرکز بهداشت دزفول نیز با اشاره به فعالیت‌های انجام شده برای مقابله با پدیده ال‌نینو گفت: برگزاری دوره‌های آموزشی و بازآموزی برای کارکنان مرکز بهداشت، برگزاری مانورهایی با توجه به شرایط جنگی و پدیده ال‌نینو ویژه گروه‌های هدف، پیش بینی تیم سلامت سیار بحران متشکل از (پزشک، ماما، پرستار و بهورز معین) و توانمندسازی جامعه از طریق سفیران سلامت و رابطان سلامت از جمله اقدامات مرکز بهداشت برای جلوگیری از خسارت‌های ال‌نینو است.
غلامرضا زادمهر به اجرای برنامه‌های رادیویی و پادکست درخصوص پیشگیری از غرق‌شدگی، ایمنی رعدوبرق و بهداشت پس از سیل و تهیه و توزیع مطالب و تراکت آموزشی در مراکز جامع سلامت، گروه‌های خودیار، سفیران سلامت، رابطان و داوطلبان سلامت اشاره کرد و افزود: شناسایی گروه‌های آسیب‌پذیر (مادران باردار پرخطر، سالمندان، کودکان) در مناطق سخت گذر و در معرض خطر و پیش‌بینی سازوکار ارائه خدمات سیار یا انتقال به مناطق امن از دیگر تدابیر اندیشیده شده برای مقابله به این پدیده است.
وی پیش‌بینی ذخیره کافی شیرخشک، مکمل‌های غذایی و داروهای ضروری کودکان و سالمندان و سایر ملزومات مورد نیاز و همچنین پایش صنایع، کارخانجات و کارگاه‌های واقع در حریم رودخانه‌ها، مسیل‌ها و کانال‌ها را از دیگر اقدامات انجام شده دانست و ادامه داد: به منظور جمع‌آوری یا ایمن‌سازی انبارهای مواد شیمیایی، پساب‌های صنعتی، کودها و سموم شیمیایی انبارشده در محوطه کارگاه‌ها با صنایع مکاتبه شده و دوره های «کمک‌های اولیه روان‌شناختی» برای کارکنان برگزار شده است.
رئیس مرکز بهداشت دزفول برگزاری دوره‌های آموزشی برای تشدید مراقبت سندرمیک و بیماریابی فعال برای پیشگیری از طغیان‌های گوارشی (التور) را یادآور شد و گفت: آموزش‌هایی به اصناف و صنایع تحت پوشش شهرستان ارائه و هشدارها داده شده است.
شناسایی ۹ هزار هکتار زمین کشاوزی حادثه خیز دزفول در ال‌نینو
مدیر جهاد کشاورزی دزفول نیز با بیان اینکه دوره‌های ال‌نینو ۲ تا پنج سال یکبار با شدت متفاوت اتفاق می‌افتند، گفت: این پدیده می‌تواند با تغییر الگوهای گردش جو و اقیانوس بر شرایط آب و هوایی مناطق مختلف از جمله الگوی بارش و دما در ایران نیز اثر بگذرد لذا هرگونه تصمیم گیری در حوزه کشاورزی باید براساس پیش‌بینی رسمی و به روز هواشناسی انجام شود.
بهروز قمرزاده افزود: ال‌نینو می‌تواند موجب وقوع سیلاب شدید، از بین رفتن محصولات کشاورزی در بخش‌های زراعت، باغبانی، صنایع تبدیلی و دام و ایجاد بحران‌های اقلیمی و تغییر رفتار بارش‌ها شود و چالش‌های مدیریتی در زمان کاشت، داشت و برداشت ایجاد کند.
وی ادامه داد: ال‌نینو همچنین می‌تواند موجب ناهنجاری‌های دمایی، فرسایش آبی و ایجاد خسارت اقتصادی و زیست محیطی و دیگر چالش‌های اجتماعی شود.
مدیر جهاد کشاورزی دزفول اظهارکرد: ممکن است بارندگی‌ها به تاسیسات گلخانه‌ای، کندوهای عسل، واحدهای دامی و مزارع خسارت وارد کند بنابراین به کشاورزان توصیه می‌شود قبل از بارندگی نسبت به رصد و پاکسازی، لایروبی و بازگشایی انهار، کانال‌های مزارع و باغات اقدام کنند.
وی افزود: پیگیری لازم درخصوص مدیریت ال‌نینو انجام و ۲۲ هزار هکتار زمین حادثه خیز و بحران‌زا شناسایی شده که ۹ هزار هکتار آن مربوط به بخش کشاورزی است.
قمرزاده به شناسایی و جانمایی ۴۳ نقطه خطرزا و آسیب‌پذیر جدید در این شهرستان اشاره کرد و گفت: تلاش شده از تجربیات سیل قبل نیز برای مقابله با ال‌نینو استفاده شود.
توصیه‌های کلیدی به کشاورزان و دامداران
مدیر جهاد کشاورزی دزفول همچنین به کشاورزان توصیه کرد از کشت و انبار کردن نهاده‌ها و استقرار تجهیزات در حریم رودخانه‌ها، مسیل‌ها و نقاط کم ارتفاع و درمعرض آبگرفتگی خودداری و تراکتور، ادوات کشاورزی، پمپ آب و تجهیزات قابل حمل را از مسیر روان آب و حریم آب به مکان امن منتقل کنند.
وی تاکید کرد: کشاورزان از سمپاشی، محلول پاشی و کودپاشی پیش از بارش باران خودداری کنند تا درصورت بارش شدید باران دچار خسارت نشوند.
قمرزاده به باغداران نیز توصیه کرد نسبت به مهار و هرس شاخه‌های خشک، آسیب پذیر و ایمن‌سازی تاسیسات باغی اقدام و کشاورزان برای جلوگیری از مندابی آب و خفه شدن ریشه حتما مسیرهای خروج آب را کنترل کنند.
مدیر جهاد کشاورزی دزفول به گلخانه‌داران و واحدهای تولیدی نیز توصیه کرد نسبت به رصد و استحکام سازه، در و پنجره، ناودان و اتصالات گلخانه‌ای اقدام و نقاط آسیب‌پذیر را ایمن کنند.
وی به واحدهای گلخانه مستقر در مسیر سردشت نیز توصیه کرد با توجه به اینکه این واحدها در منطقه حادثه خیزی واقع شده‌اند نسبت به ایمن‌سازی اطراف گلخانه‌ها و هدایت مسیر آب اقدام کنند؛ دامداران، مرغداران و عشایر نیز از استقرار دام و چرای دام در حاشیه رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مناطق مرتفع در زمان رعد و برق و بارندگی برای حفاظت از جان و دامهایشان پرهیز و اطراف جایگاه دام، زهکش مناسب برای خروج آب ایجاد کنند.
قمر زاده همچنین تاکید کرد: دامداران از عبور دام از رودخانه و مسیرهای سیلابی به ویژه در زمان بارش و افزایش ناگهانی دبی خودداری کنند و علوفه و خوراک دام را برای جلوگیری از کپک زدن آنها در محل سرپوشیده قرار دهند.
وی افزود: زنبورداران کندوها را از مسیل‌ها و سیلاب‌ها دور کنند و در مکان امن و درصورت امکان در مکان مرتفع قرار دهند و ذخیره غذایی برای کندوها در صورت بارندگی و نداشتن شرایط پرواز زنبورها داشته باشند.
مدیر جهاد کشاورزی دزفول بیان کرد: کشاورزان و دیگر بهره‌برداران حوزه کشاورزی پس از بارندگی وضعیت سلامت محصولات خود را رصد کنند، زیرا خطر طغیان بیبماری‌های قارچی مانند زنگ نیز وجود دارد.
وی درخصوص نخستین بارش پاییزی در دزفول نیز گفت: بارش در سطح شهر به صورت نقطه‌ای، مقطعی و تگرگ بود به طوریکه ۱۳ میلیمتر بارندگی در باغچه‌بان و ۹ میلیمتر در لیوس ثبت شد.
شناسایی مناطق پرخطر عشایر دزفول
رئیس امور عشایر شهرستان دزفول نیز از شناسایی مناطق پرخطر عشایر این شهرستان خبر داد و بیان کرد: هشدارهای لازم با حضور بخشداری‌ها به آنها برای ایمن‌سازی مکان انجام شد.
علی اصغر پورجمالی به برگزاری مانورهای بحران و نشست‌های مدیریت بحران با حضور کارکنان اشاره کرد و افزود: هشدارهای لازم به سرگروه‌های عشایر برای انتقال هشدارها و نکات ایمنی در مناطق عشایری سردشت و شهیون داده شده و هماهنگی لازم با فروشندگان و شرکت تعاونی عشایری شهید رجایی برای تامین نهاده‌ها درصورت بحران انجام شده است.
بلاک شدن آسمان ایران و اروپا به دلیل اغتشاشات جوی/ ورود سامانه بارشی از نیمه دوم آبان
رئیس هواشناسی صفی آباد دزفول نیز با بیان اینکه در حال حاضر در قوی‌ترین حالت ال‌نینو واقع شده‌ایم، گفت: با توجه به اینکه دمای قسمتی از اقیانوس آرام نزدیک جزایر اکوادور و پرو نسبت به دیگر مناطق گرم‌تر می‌شود بادهای غربی وارد کشور می‌شوند.
علیرضا رشنو افزود: اغتشاشات جوی در هفته گذشته باعث بلاک شدن آسمان ایران و اروپا شده و جلوی ورود سیستم‌های باران‌زا را گرفته است ولی براساس آخرین نقشه‌های هواشناسی، از ۱۱ آبان‌ماه دوباره سیستم باران زا وارد کشور می‌شود و در نیمه دوم آبان‌ماه شاهد بارندگی خوبی خواهیم بود.
وی ادامه داد: پیش از این نقشه‌های هواشناسی بارندگی از اول آبان‌ماه را پیش بینی کرده بود ولی با توجه به بلاک شدن آسمان، بارندگی‌ها به ۱۱ و ۱۲ آبان‌ماه به تعویق افتاده است.
رییس اداره هواشناسی صفی آباد دزفول درخصوص بارندگی قبلی این شهرستان که با بارش تگرگ همراه بود نیز گفت: ۹ میلیمتر بارندگی در لیوس و ۱۱ میلیمتر در باغچه بان شهیون ثبت شد.
وی افزود: دمای هوای دزفول از نیمه دوم آبان تا نیمه اول آذر نسبت به بلندمدت سردتر می‌شود و نیمه دوم آذر تا آخر زمستان بین یک تا ۱.۵ درجه دما نسبت به میانگین بلندمدت بیشتر خواهد شد در واقع امسال سال سردی نخواهیم داشت و سردی هوا ماندگار نخواهد بود.
به گزارش ایرنا، سیلاب ناگهانی در ۱۱ مهرماه امسال منجر به تلف شدن ۲۴۰ راس دام عشایر در منطقه تله زنگ شد که امید است این بار با توجه به اقدامات انجام شده از سوی دستگاه‌های اجرایی پیش از وقوع بحران از شدت خسارات کاسته شود؛ خط و نشان جدی فرماندار دزفول برای دستگاه‌های کم‌کار و تاکید بر لایروبی شبکه‌های آبیاری گرفته تا فهرست بلندبالای شهرداری از اقدامات عمرانی، لوله‌گذاری‌ها و اورهال ایستگاه‌های پمپاژ امیدوار کننده است با این حال، با توجه به پیش‌بینی بارندگی‌های کم‌سابقه، موفقیت در این آزمون سخت، نیازمند تداوم هماهنگی بین بخشی است تا از تکرار آب‌گرفتگی‌های سال‌های گذشته جلوگیری شود.