اقتصادآنلاین: یک تحلیلگر بازار کریپتو هشدار میدهد که در صورت شکست حمایت ۶۰ هزار دلاری، احتمال سقوط بیتکوین به محدوده ۵۵ هزار دلار وجود دارد.
ارز دیجیتال - مسیحا حیدریان؛ بازار بیتکوین فقط با یک اصلاح قیمتی معمولی روبهرو نیست؛ دستکم از نگاه برخی کارشناسان، نشانههای تغییر روند در بزرگترین رمزارز جهان جدیتر از آن است که بتوان بهسادگی از کنارش گذشت. افت نزدیک به ۵۰ درصدی بیتکوین از سقف تاریخی ۱۲۶ هزار دلار، کاهش تقاضا و خروج سرمایه از صندوقهای قابل معامله این رمزارز، پرسش مهمی را پیش روی سرمایهگذاران قرار داده است: آیا باید خود را برای یک دوره طولانیتر از ریزش آماده کنند؟
در شرایطی که محدوده ۶۵ هزار دلار به یکی از مهمترین سنگرهای قیمتی بیتکوین تبدیل شده، شکست حمایتهای فعلی میتواند مسیر نزول به سطوح ۶۰ هزار و حتی ۵۵ هزار دلار را هموار کند. اما ماجرا فقط به نمودار قیمت محدود نمیشود. کاهش ورود سرمایه نهادی، وضعیت نقدینگی جهانی و رفتار معاملهگرانی که از هر فرصت صعودی برای فروش استفاده میکنند، همگی تصویری متفاوت از آینده بازار ترسیم میکنند.
محسن عباسی، کارشناس رمزارزها، در گفتوگو با اقتصادآنلاین معتقد است بازار بیتکوین وارد یک روند نزولی میانمدت شده و بازگشتهای قیمتی لزوماً به معنای پایان این روند نیستند. او در عین حال احتمال بازگشت بیتکوین به محدوده ۸۰ تا ۹۰ هزار دلار را منتفی نمیداند، اما تأکید میکند که برای تأیید پایان بازار نزولی باید نشانههای واقعی بازگشت تقاضا مشاهده شود.
عباسی همچنین درباره سقوط ناگهانی قیمت تتر در برخی صرافیهای داخلی توضیح میدهد که این اتفاق بیش از آنکه نشانه بحران در ارزش جهانی تتر باشد، ضعف عمق بازار و مشکلات نقدشوندگی در بخشی از بازار رمزارز ایران را آشکار کرده است.
مشروح گفتوگوی اقتصادآنلاین با محسن عباسی، کارشناس رمزارزها را در ادامه میخوانید.
*********
بیتکوین از اصلاح عبور کرد؛ بازار در مسیر نزولی قرار گرفت؟
* آقای عباسی؛ با توجه به اتفاقاتی که طی ماههای اخیر در بازار بیتکوین رخ داده، آیا میتوان گفت بازار وارد روند نزولی شده است؟ سقوط بیتکوین تا کجا ادامه خواهد داشت؟
باید پذیرفت که بازار وارد یک روند نزولی میانمدت شده است. وقتی یک دارایی از محدوده ۱۲۶ هزار دلار تا حوالی ۶۵ هزار دلار افت میکند، دیگر نمیتوان تمام این کاهش قیمت را به حساب یک اصلاح طبیعی گذاشت.
البته بازار رمزارزها همیشه نوسانات شدیدی داشته و کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت در این بازار اتفاق عجیبی نیست، اما مسئله اینجاست که این بار علاوه بر افت قیمت، شاهد کاهش تقاضا و خروج سرمایه از صندوقهای ETF هم هستیم.
محدوده ۶۵ هزار دلار برای بیتکوین اهمیت زیادی دارد. اگر این سطح از دست برود، احتمال اینکه قیمت تا محدوده ۶۰ هزار دلار پایین بیاید بیشتر میشود. با این حال نباید انتظار داشت که بازار در یک مسیر مستقیم ریزش کند. حتی در روندهای نزولی هم ممکن است رشدهای مقطعی و نسبتاً سنگینی اتفاق بیفتد.
* ریزش اخیر بیتکوین را باید یک اصلاح عمیق دانست یا نشانه آغاز بازار نزولی؟
به نظرم بازار از مرحله اصلاح عمیق عبور کرده است. تفاوت اصلاح با بازار نزولی فقط در میزان کاهش قیمت نیست. مهمتر از آن، رفتار سرمایهگذاران و وضعیت ورود و خروج پول است.
در یک اصلاح معمولی، بعد از مدتی خریداران دوباره وارد میشوند و بازار تلاش میکند روند صعودی قبلی را ادامه دهد. اما الان شرایط متفاوت است. هر بار که قیمت رشد میکند، بخشی از سرمایهگذاران از فرصت استفاده میکنند و فروشنده میشوند. این رفتار نشان میدهد که انتظارات نسبت به آینده کوتاهمدت بازار تغییر کرده است.
از طرف دیگر، ورود سرمایه نهادی که در دوره صعود یکی از موتورهای اصلی رشد بیتکوین بود، دیگر قدرت گذشته را ندارد. مجموع این عوامل باعث میشود من شرایط فعلی را بیشتر یک بازار نزولی بدانم تا یک اصلاح موقت.
۶۵ هزار دلار؛ آخرین سنگر بیتکوین پیش از سقوط به کانال ۵۰ هزار دلاری
* چه سطوح قیمتی در ادامه مسیر بیتکوین اهمیت دارند و سرمایهگذاران باید چه محدودههایی را زیر نظر داشته باشند؟
در وضعیت فعلی چند محدوده قیمتی اهمیت بیشتری دارند. اولین محدوده، ۶۵ تا ۶۸ هزار دلار است که بازار فعلا درگیر آن شده است. اگر بیتکوین بتواند در این منطقه تقاضای مناسبی جذب کند، احتمال یک برگشت کوتاهمدت وجود دارد.
شکست ۶۵ هزار دلار میتواند قیمت را به سمت ۶۰ تا ۶۲ هزار دلار ببرد. محدوده ۵۸ تا ۶۰ هزار دلار هم حمایت مهم بعدی است و واکنش بازار در آن ناحیه میتواند تا حد زیادی مسیر ماههای آینده را مشخص کند.
در طرف مقابل، بیتکوین برای اینکه شرایط بهتری پیدا کند، ابتدا باید از محدوده ۷۰ تا ۷۲ هزار دلار عبور کند. بعد از آن ۷۵ هزار دلار و سپس محدوده ۸۰ تا ۸۲ هزار دلار مقاومتهای مهم بازار هستند.
به نظر من، تا زمانی که قیمت نتواند بالای محدوده ۸۰ هزار دلار تثبیت شود، بهتر است رشدهای احتمالی را با احتیاط ارزیابی کنیم و آنها را لزوماً نشانه شروع یک روند صعودی جدید ندانیم.
چرا هر صعود بیتکوین به فرصتی برای فروش تبدیل میشود؟
* چه عواملی میتوانند جلوی ادامه سقوط بیتکوین را بگیرند؟
مهمترین مسئله در حال حاضر نقدینگی است. بیتکوین با وجود ویژگیهای متفاوتی که دارد، در عمل همچنان از شرایط اقتصاد جهانی و رفتار سرمایهگذاران در بازارهای مالی تأثیر میگیرد.
وقتی نرخ بهره بالاست یا نگرانی نسبت به وضعیت اقتصادی افزایش پیدا میکند، طبیعی است که بخشی از سرمایهها از داراییهای پرریسک خارج شوند. بنابراین تغییر انتظارات درباره سیاستهای پولی آمریکا میتواند به بهبود شرایط بازار کمک کند.
موضوع بعدی، جریان ورود و خروج سرمایه از ETFهاست. اگر خروج پول از این صندوقها متوقف شود و دوباره شاهد ورود منابع باشیم، میتوان انتظار داشت فشار فروش کاهش پیدا کند.
بازار به یک دوره آرامش هم نیاز دارد. بخش قابلتوجهی از ریزشهای تند در بازار رمزارزها به دلیل معاملات اهرمی و بستهشدن اجباری موقعیتهای معاملاتی اتفاق میافتد. تا زمانی که این فشار تخلیه نشود، حتی ورود تقاضای جدید هم ممکن است نتواند جلوی نوسانات شدید را بگیرد.
بازگشت بیتکوین به ۹۰ هزار دلار هم پایان ریزش نیست
* آیا امکان بازگشت بیتکوین به محدوده ۸۰ تا ۹۰ هزار دلار وجود دارد؟
بله، به نظر من این اتفاق کاملاً امکانپذیر است. نباید فراموش کنیم که بیتکوین بازاری با نوسانات بالاست و رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی آن، حتی در دورههای نزولی، اتفاق دور از انتظاری نیست.
اگر قیمت بیتکوین بتواند در محدوده فعلی تثبیت شود و فشار فروش کاهش پیدا کند، حرکت تا ۷۵ و بعد ۸۰ هزار دلار محتمل است. اما برای رسیدن به ۹۰ هزار دلار، بازار به محرک قویتری نیاز دارد؛ بهخصوص ورود پول جدید و بهبود شرایط اقتصاد جهانی.
با این حال یک نکته را باید در نظر گرفت. ممکن است بیتکوین دوباره به ۸۰ یا حتی ۹۰ هزار دلار برسد، اما این موضوع بهتنهایی به معنای پایان بازار نزولی نیست. برای تأیید تغییر روند باید ببینیم قیمت بعد از رشد چه رفتاری دارد و آیا خریداران حاضرند در سطوح بالاتر هم از بازار حمایت کنند یا خیر.
* در چه شرایطی باید منتظر ثبت کفهای قیمتی جدید برای بیتکوین باشیم؟
اگر حمایت ۶۰ هزار دلار از دست برود و قیمت نتواند دوباره بالای این سطح برگردد، احتمال ثبت کفهای جدید جدی میشود. بهخصوص اگر این اتفاق همزمان با ادامه خروج سرمایه از ETFها و افزایش فشار فروش در بازارهای جهانی باشد، احتمال حرکت به سطوح پایینتر بیشتر خواهد شد. در چنین شرایطی محدوده ۵۵ هزار دلار هم میتواند مطرح شود، هرچند فعلاً آن را سناریوی اصلی نمیدانم.
مسئله مهم این است که کف بازار را نمیتوان فقط با رسیدن قیمت به یک عدد مشخص تشخیص داد. ممکن است بیتکوین به یک حمایت مهم برسد و چند هفته در همان محدوده نوسان کند، اما تا زمانی که نشانههای بازگشت تقاضا و تغییر رفتار فروشندگان دیده نشود، نمیتوان با اطمینان گفت ریزش تمام شده است.
خروج سرمایهگذاران بزرگ؛ چه بر سر تقاضای نهادی بیتکوین آمده است؟
* چرا سرمایهگذاران نهادی از بیتکوین خارج میشوند؟ آیا خروج سرمایه از ETFها به معنای کاهش اعتماد نهادهای مالی به آینده این رمزارز است؟
باید به این موضوع توجه کنیم که سرمایهگذاران نهادی الزاماً مثل سرمایهگذاران خرد رفتار نمیکنند. برای یک صندوق بزرگ، مسئله فقط این نیست که بیتکوین در آینده رشد میکند یا نه. آنها باید ریسک کل سبد سرمایهگذاری، شرایط نقدینگی و بازده سایر بازارها را هم در نظر بگیرند.
وقتی بازده داراییهای کمریسک جذاب است یا احتمال نوسانات شدید در بازارهای مالی افزایش پیدا میکند، مدیران سرمایهگذاری معمولاً بخشی از موقعیتهای پرریسک خود را کاهش میدهند.
در همین مدت هم شاهد خروج قابلتوجه منابع از ETFهای بیتکوین بودهایم. البته خروج سرمایه از این صندوقها لزوماً به معنای این نیست که نهادهای مالی دیگر به آینده بیتکوین اعتقاد ندارند. بخشی از آن میتواند ناشی از شناسایی سود، تغییر ترکیب داراییها یا کاهش موقت ریسک باشد.
اتفاقاً افزایش سهم سرمایهگذاران نهادی باعث شده بیتکوین بیش از گذشته به متغیرهای اقتصاد کلان و بازارهای مالی جهانی حساس شود. این موضوع هم میتواند در دورههای رونق به نفع بیتکوین باشد و هم در شرایط نامساعد، فشار فروش را تشدید کند.
* پیشبینی شما از آینده بیتکوین چیست؟ آیا سرمایهگذاران باید منتظر بازگشت روند صعودی باشند یا بازار همچنان در معرض ریزش قرار دارد؟
من در کوتاهمدت همچنان نسبت به بازار محتاط هستم. فکر میکنم بیتکوین برای خروج از شرایط فعلی نیاز به زمان دارد و احتمالاً قبل از شروع یک روند صعودی پایدار، دورهای از نوسانات شدید و تلاش برای پیدا کردن کف قیمتی را تجربه خواهد کرد.
در افق چندماهه، محدوده ۶۰ تا ۷۸ هزار دلار را یکی از دامنههای محتمل نوسان میدانم. البته اگر شرایط اقتصاد جهانی تغییر کند، این دامنه هم میتواند به سمت بالا یا پایین شکسته شود.
در صورت بازگشت نقدینگی و بهبود فضای سرمایهگذاری، رسیدن دوباره به محدوده ۸۰ تا ۹۰ هزار دلار دور از انتظار نیست. در مقابل، شکست حمایتهای فعلی میتواند دوره نزولی را طولانیتر کند.
اما در بلندمدت نگاه من به بیتکوین همچنان مثبت است. محدود بودن عرضه، توسعه ابزارهای مالی مرتبط با رمزارزها و حضور تدریجی نهادهای مالی در این بازار عواملی هستند که میتوانند به رشد و بلوغ آن کمک کنند. البته نباید این موضوع را با تضمین افزایش قیمت اشتباه گرفت. بیتکوین هنوز دارایی پرریسکی است و آینده مثبت آن به این معنا نیست که سرمایهگذار در هر قیمتی وارد شود، الزاماً بازده مناسبی خواهد گرفت.
به نظر من در شرایط فعلی، مدیریت سرمایه و حفظ نقدینگی از تلاش برای پیدا کردن پایینترین قیمت بازار اهمیت بیشتری دارد.
سقوط عجیب تتر در ایران؛ پای ضعف نقدینگی صرافیها در میان است؟
* هفته گذشته شاهد سقوط ناگهانی قیمت تتر در برخی صرافیهای داخلی بودیم؛ قیمت این استیبلکوین از محدوده ۲۶۰ هزار تومان تا حوالی ۲۰۰ تا ۲۱۰ هزار تومان پایین آمد و سپس بهسرعت بازیابی شد. علت این اتفاق چه بود؟
اتفاقی که هفته گذشته برای تتر افتاد، به نظرم یکی از نمونههای قابلتوجه ضعف عمق بازار در بعضی از صرافیهای رمزارزی داخلی بود.
ابتدا باید یک نکته را روشن کنیم. آنچه اتفاق افتاد، سقوط ارزش جهانی تتر نبود. قیمت جهانی تتر همچنان نزدیک به یک دلار بود، اما در بازار داخلی و در برخی صرافیها، قیمت تومانی آن برای مدت کوتاهی بهشدت کاهش پیدا کرد و بعد دوباره برگشت.
در بعضی گزارشها، افت قیمت از حوالی ۲۶۰ هزار تومان تا محدوده ۲۰۰ تا ۲۱۰ هزار تومان مطرح شده است. چنین اختلافی، آن هم در یک بازه زمانی کوتاه، طبیعتاً با تغییر واقعی نرخ دلار در اقتصاد ایران قابل توضیح نیست.
به نظر من، احتمالاً مسئله اصلی به کمبود سفارشهای خرید در قیمتهای مختلف و ورود ناگهانی حجم قابلتوجهی سفارش فروش مربوط بوده است.
در بازارهایی که عمق معاملات پایین است، اگر فروشنده بزرگی وارد شود یا تعداد زیادی سفارش فروش بهصورت همزمان ثبت شود، ممکن است سفارشهای خرید موجود خیلی سریع جمع شوند و قیمت در چند لحظه به سطوح بسیار پایینتری برسد.
وقتی قیمت تا این اندازه از نرخ سایر بازارها فاصله میگیرد، خریداران و معاملهگران آربیتراژ (افرادی که از اختلاف قیمت یک دارایی در دو بازار یا دو صرافی مختلف سود کسب میکنند) وارد میشوند و از اختلاف قیمت استفاده میکنند. همین موضوع میتواند باعث شود قیمت با سرعت زیادی به محدوده قبلی برگردد.
البته درباره سقوط تتر در هفته گذشته، بحثهایی مثل معاملات غیرعادی یا احتمال دستکاری قیمت هم مطرح شده، اما بدون بررسی دقیق اطلاعات معاملات و دفتر سفارشهای صرافیها نمیشود با قطعیت درباره آن قضاوت کرد.
آنچه برای من اهمیت بیشتری دارد، این است که چرا اصلاً باید یک دارایی مثل تتر بتواند در یک بازار داخلی چنین نوسان سنگینی را تجربه کند. این مسئله نشان میدهد که صرف داشتن حجم معاملات بالا یا تعداد زیاد کاربر برای یک صرافی کافی نیست. صرافی باید از نظر مدیریت نقدینگی، بازارگردانی، کنترل سفارشهای غیرعادی و مدیریت ریسک هم زیرساخت مناسبی داشته باشد.
در بازارهای مالی توسعهیافته برای شرایط غیرعادی، سازوکارهای مشخصی برای کنترل ریسک وجود دارد. در بازار رمزارز ایران هم لازم است متناسب با ویژگیهای این بازار، ابزارهای موثرتری برای مدیریت چنین نوساناتی طراحی شود.
بهخصوص اگر اتفاق ریزش تتر باعث فعال شدن حد ضرر کاربران یا بستهشدن موقعیتهای معاملاتی آنها شده باشد، موضوع فقط یک نوسان ساده قیمت نیست و میتواند زیان جدی به سرمایهگذاران وارد کند.
در مجموع، من سقوط اخیر تتر را بیش از آنکه نشانه بحران در خود تتر بدانم، نشانهای از مشکلات نقدشوندگی و ساختار معاملات در بخشی از بازار داخلی میدانم. این اتفاق باید جدی گرفته شود. اگر قرار است بازار رمزارز ایران در آینده سهم بیشتری از فعالیتهای مالی و سرمایهگذاری را به خودش اختصاص دهد، یکی از پیشنیازهای اصلی آن افزایش عمق معاملات، تقویت بازارگردانی و ایجاد سازوکارهای موثر برای حفاظت از دارایی کاربران است.
