تحریریه آوش/ این آمارها فراتر از یک گزارش مالی صرف، نشانه‌ای از بحران عرضه، توقف تولید، فشار تحریم‌ها و احتمالاً کاهش قدرت خرید خریداران هستند
بازار خودروی ایران در نیمه اول سال جاری با شرایط نگران‌کننده‌ای مواجه شده است. سه خودروساز بزرگ کشور در مجموع ۲۷۰,۶۴۵ دستگاه خودرو را به فروش رسانده‌اند؛ رقمی که در مقایسه با ۳۸۳,۴۵۰ دستگاه در دوره مشابه سال گذشته، کاهش تقریبی ۱۱۳,۰۰۰ دستگاه را نشان می‌دهد. این افت ۲۹.۴ درصدی حاکی از آن است که تقریباً از هر سه خودرویی که در سال قبل عرضه می‌شد، امسال یک دستگاه از حجم فروش کاسته شده است.
ایران‌خودرو با حفظ جایگاه نخست در بازار، ۱۹۲ هزار و ۹۷۹ دستگاه خودرو فروخته است. این میزان در مقایسه با ۲۵۳ هزار و ۷۱۲ دستگاه در سال گذشته، نشان‌دهنده کاهش ۶۰ هزار و ۷۳۳ دستگاهی و افت ۲۳.۹ درصدی است؛ کاهشی که از نظر تعداد، بزرگ‌ترین افت میان خودروسازان محسوب می‌شود. در این شرکت، گروه پژو با ۵۹ هزار و ۶۲ دستگاه، سورن با ۴۹ هزار و ۵۶۸ دستگاه، تارا با ۳۰ هزار و ۵۴۰ دستگاه و دنا با ۲۹ هزار و ۵۸۳ دستگاه، ارکان اصلی فروش بوده‌اند. در مقابل، فروش ۹ هزار و ۵۹۶ دستگاهی رانا و ۲ هزار و ۵۴۰ دستگاهی هایما، نشان می‌دهد که سبد محصولات این خودروساز هنوز نتوانسته سهم قابل‌توجهی در بازار کسب کند.
وضعیت سایپا نگران‌کننده‌تر است. این شرکت در شش ماه اول امسال ۶۵ هزار و ۴۶۴ دستگاه فروخته است، در حالی که فروش آن در مدت مشابه سال قبل ۹۸ هزار و ۸۸۲ دستگاه بوده است. به این ترتیب، فروش سایپا ۳۳ هزار و ۴۱۸ دستگاه، معادل ۳۳.۸ درصد کاهش یافته است. بازوی اصلی فروش این شرکت همچنان خانواده 200 X شامل تیبا، کوئیک و ساینا با ۴۲ هزار و ۵۹۸ دستگاه است. شاهین با ۱۱ هزار و ۸۱۶ دستگاه و وانت ۱۵۱ با ۸ هزار و ۴۴۱ دستگاه در رتبه‌های بعدی قرار دارند. اما فروش ۲ هزار و ۳۸۹ دستگاهی چانگان، ۲۰۸ دستگاهی تویوتا و تنها ۱۲ دستگاه آریا اتوماتیک، حاکی از ضعف محصولات جایگزین این شرکت است.
پارس‌خودرو نیز با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شده است. فروش این شرکت از ۳۰ هزار و ۸۵۶ دستگاه در سال گذشته به ۱۲ هزار و ۲۰۲ دستگاه رسیده است؛ یعنی ۱۸ هزار و ۶۵۴ دستگاه کمتر و افت ۶۰.۵ درصدی. به بیان ساده، از هر پنج خودرویی که پارس‌خودرو سال قبل می‌فروخت، امسال تنها دو دستگاه به دست مشتری رسیده است. گروه 200 Q با ۷ هزار و ۸۶۵ دستگاه و سهند با ۳ هزار و ۴۳۳ دستگاه تقریباً تمام بار فروش این شرکت را بر دوش کشیده‌اند.
این آمارها فراتر از یک گزارش مالی صرف، نشانه‌ای از بحران عرضه، توقف تولید، فشار تحریم‌ها و احتمالاً کاهش قدرت خرید خریداران هستند. وقتی سه خودروساز اصلی کشور در شش ماه نزدیک به یک‌سوم از سهم بازار خود را از دست می‌دهند، پیامد آن نه‌تنها در ترازنامه شرکت‌ها، بلکه در صف‌های خرید، قیمت‌های بازار آزاد و معطل ماندن مشتریان نیز مشهود خواهد بود.
اگر این روند در نیمه دوم سال ادامه یابد، بازار خودرو با کمبود عرضه و فشار قیمتی جدی‌تری روبه‌رو خواهد شد؛ بحرانی که مستقیماً بر هزینه‌های مصرف‌کننده تأثیر می‌گذارد.