اگرچه برای بهرهمندی حداکثری از مکمل ویتامین D نیازی به حذف مواد غذایی خاصی از رژیم غذاییتان نیست، اما برخی عادتهای غذایی میتوانند بر میزان جذب این ویتامین یا حفظ سطح مناسب آن در بدن تأثیر بگذارند.
اگر از مکمل ویتامین D استفاده میکنید، تنها نیستید. برآورد میشود که ۱۸.۵ درصد از بزرگسالان در ایالات متحده مکمل ویتامین D مصرف میکنند؛ این آمار شامل کسانی که مولتیویتامینهای حاوی این ویتامین را مصرف میکنند، نمیشود. اگر با وجود مصرف مکمل، همچنان در افزایش سطح ویتامین D خود مشکل دارید، شاید برایتان سوال پیش آمده باشد که آیا مواد غذایی مصرفشده در کنار این مکمل، بر نحوه جذب آن توسط بدن تأثیر میگذارند یا خیر.
به گزارش فرارو به نقل از ایتینگ ول، اگرچه برای بهرهمندی حداکثری از مکمل ویتامین D نیازی به حذف مواد غذایی خاصی از رژیم غذاییتان نیست، اما برخی عادتهای غذایی میتوانند بر میزان جذب این ویتامین یا حفظ سطح مناسب آن در بدن تأثیر بگذارند. در ادامه بخوانید که متخصصان توصیه میکنند کدام مواد غذایی را جدا از مکمل ویتامین D مصرف کنید و در عوض، چه خوراکیهایی را همراه با آن میل نمایید.
۱. قهوه تلخ
بسیاری از افراد مکملهای خود را اول صبح، اغلب همراه با یک لیوان آب یا یک فنجان قهوه تلخ مصرف میکنند. اما قهوه تلخ به تنهایی به جذب حداکثری مکمل ویتامین D شما کمکی نمیکند.
دانیل آنسر، دکتر داروساز، میگوید: «اولین چیزی که توصیه میکنم همراه با مکمل ویتامین D مصرف نکنید، وعده غذایی فاقد چربی است. دلیل آن این است که ویتامین D محلول در چربی است (یعنی به جای آب، در چربی حل میشود)؛ بنابراین بدن شما زمانی آن را به بهترین شکل جذب میکند که در وعده غذاییتان مقداری چربی وجود داشته باشد.»
اگرچه مصرف مکمل همراه با یک وعده غذایی بدون چربی ممکن است جذب آن را کاهش دهد، اما مصرف قهوه نیز ممکن است با سطح ویتامین D مرتبط باشد. تحقیقات نشان میدهند افرادی که مقادیر بیشتری کافئین مصرف میکنند، ممکن است سطح ویتامین D پایینتری داشته باشند؛ هرچند برای تعیین وجود رابطهای مستقیم میان این دو، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
برای جذب بهتر، هنگام مصرف مکمل، قهوه خود را همراه با نان تست آووکادو یا خوراک تخممرغِ سرشار از سبزیجات میل کنید.
۲. حبوبات
لوبیا، عدس، نخود و سویا منابعی از پروتئینهای گیاهی سرشار از مواد مغذی هستند که مقادیر زیادی فیبر، ریزمغذیهای ارزشمند و آنتیاکسیدان دارند. با این حال، آنها حاوی ترکیباتی به نام «فیتات» نیز هستند که میتوانند به مواد معدنی مانند کلسیم متصل شوند و جذب آنها را برای بدن دشوارتر کنند.
۳. اسفناج
اسفناج منبعی غنی از آنتیاکسیدانها، ویتامین K و آهن است، اما در عین حال حاوی مقادیر زیادی اسید اگزالیک نیز میباشد؛ ترکیبی که در مواد غذایی دیگری همچون کلم برگ، سیبزمینی شیرین و ریواس نیز یافت میشود. اسید اگزالیک در روده به کلسیم متصل شده و نمکهایی را تشکیل میدهد که بدن قادر به هضم آنها نیست؛ این فرآیند باعث کاهش میزان جذب کلسیم توسط بدن میشود.
اگر مستعد ابتلا به سنگ کلیه هستید، احتمالاً تاکنون نام «اگزالاتها» به گوشتان خورده است. اگزالاتهای جذبشده توسط بدن میتوانند به کلیهها راه یابند و در آنجا با کلسیم ترکیب شوند. این ترکیب منجر به تشکیل بلورهایی میشود که به مرور زمان میتوانند به سنگهای کلیوی از نوع «کلسیم اگزالات» تبدیل گردند.
اما اگر برای تقویت سلامت استخوانهای خود ویتامین D مصرف میکنید، دریافت آن همزمان با غذاهای سرشار از اگزالات ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. با اینکه ویتامین D به جذب کلسیم کمک میکند، اگزالاتها میتوانند میزان جذب کلسیم از برخی مواد غذایی را کاهش دهند. این موضوع بهویژه زمانی اهمیت پیدا میکند که از مکملهای ترکیبی کلسیم و ویتامین D استفاده میکنید، یا برای تأمین کلسیم مورد نیاز بدن، به وعدههای غذایی خود متکی هستید.
لازم نیست مصرف اسفناج یا سایر غذاهای حاوی اگزالات بالا را محدود کنید، مگر اینکه پزشک یا متخصص سلامت چنین توصیهای کرده باشد؛ با این حال، مصرف مکملها در زمانی جدا از صرفِ یک وعده غذایی شامل مقدار زیادی سالاد اسفناج یا اسموتیهای سبز، میتواند مفید باشد.
۴. الکل
برخلاف قهوه، اسفناج یا حبوبات، در مورد ویتامین D، زمانِ مصرف نوشیدنیهای الکلی به اندازه مقدار مصرفی آنها اهمیت ندارد. مصرف زیاد الکل میتواند منجر به آسیب کبدی شود؛ کبد نقش مهمی در تبدیل ویتامین D به شکلی دارد که بدن بتواند از آن استفاده کند. برخی از انواع بیماریهای کبدی نیز میتوانند جذب چربیها و همچنین ویتامینهای محلول در چربی، مانند ویتامین D، را برای بدن دشوارتر کنند.
تحقیقات نشان میدهند که مصرف زیاد الکل ممکن است با سطوح پایینتر ویتامین D مرتبط باشد. آسیب کبدی ناشی از الکل، دریافت ناکافی مواد مغذی و عوامل دیگر میتوانند در این ارتباط نقش داشته باشند، که تعیین یک علت واحد را دشوار میسازد.
اگر الکل مصرف میکنید، بهتر است میزان مصرف خود را محدود کنید؛ این مقدار معمولاً برای زنان معادل یک نوشیدنی (یا کمتر) در روز و برای مردان معادل دو نوشیدنی (یا کمتر) در روز است.
علائم احتمالی واکنش
برخلاف برخی تداخلات دارویی یا مکملها، مصرف این مواد غذایی همراه با مکمل ویتامین D، علائمی ایجاد نمیکند که بلافاصله متوجه آنها شوید. اگر با وجود مصرف مکمل، سطح ویتامین D شما بهبود نمییابد، ممکن است عوامل متعددی دخیل باشند؛ از جمله مقدار دوز مصرفی، میزان نظم در مصرف مکمل، و وجود یک مشکل زمینهای که بر جذب آن تأثیر میگذارد.
آنزر (Oncer) میگوید: «این یک مشکل پنهان است که هفتهها یا ماهها بعد خود را به صورتعدم بهبود سطح ویتامین D در آزمایش خون «۲۵-هیدروکسی ویتامین D» (آزمایش استانداردی که برای بررسی سطح ویتامین D استفاده میشود) نشان میدهد. اگر مشکل جذب به اندازهای طولانی شود که منجر به کمبود واقعی گردد، ممکن است بزرگسالان دچار «استئومالاسی» (نرمی و ضعف استخوانها) شوند که میتواند باعث درد استخوان و ضعف عضلانی گردد؛ البته این یک فرآیند تدریجی است. »
بزرگترین خطرِ مکملهای ویتامین D ناشی از مصرف بیش از حد آنهاست، نه جذبِ ناکافی. ویتامین D به عنوان یک ویتامین محلول در چربی، در بافتهای چربی ذخیره میشود و اگر به صورت مکمل بیش از حد مصرف شود، میتواند به سطوح خطرناکی برسد.
آنیسر میگوید: «مقدار بیش از حد ویتامین D باعث افزایش سطح کلسیم در خون (هایپرکلسمی) میشود که میتواند منجر به حالت تهوع، استفراغ، بیاشتهایی، ضعف عضلانی، گیجی، کمآبی بدن، تشنگی و ادرار بیش از حد، سنگ کلیه و در سطوح بسیار بالا، ضربان نامنظم قلب گردد.» اگر هنگام مصرف مکمل ویتامین D متوجه هر یک از این علائم شدید، مهم است که با پزشک یا مراقب سلامت خود مشورت کنید و به دنبال مراقبتهای پزشکی باشید.
