گلستان- مدیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی استان گلستان با اشاره به پرداخت‌نشدن کامل سهم قانونی نیم‌درصد درآمد شهرداری‌ها به کتابخانه‌های عمومی، اعلام کرد: در برخی شهرهای استان، میزان پرداخت این سهم حتی به کمتر از ۲۰ درصد رقم قانونی می‌رسد؛ موضوعی که اداره کتابخانه‌ها و اجرای برنامه‌های فرهنگی را با چالش مواجه کرده و ضرورت مطالبه‌گری رسانه‌ها، به‌ویژه در شهرهای گرگان و گنبدکاووس را دوچندان می‌کند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در گرگان، عبدالحی میرزاعلی صبح چهارشنبه در جمع خبرنگاران به مناسبت سی و چهارمین دوره هفته کتاب، گفت: ویژه این دوره از هفته کتاب، مجموعاً ۵۸۳ برنامه فرهنگی، اجتماعی، ادبی و مشارکتی در سطح استان گلستان پیش‌بینی‌شده است که از این تعداد ۶۷ برنامه توسط اداره کل و ۵۱۶ برنامه در شهرستان‌ها اجرا می‌شود.
میرزاعلی افزود: برگزاری نشست کتاب خون «نشست کتاب‌خوانی و اهدای خون» با مشارکت کارکنان کتابخانه‌ها، اجرای پویش «اهدای کتاب، اهدای دانایی» و بخشودگی بخشی از جرائم دیرکرد منابع کتابخانه‌ای، برگزاری محافل ادبی، نشست‌های کتاب‌خوان، نقد و رونمایی کتاب، پاتوق کتاب، جشن‌های هفته کتاب به‌ویژه در بخش کودک کتابخانه‌ها، نشست کتاب‌خوان اداری و اجرای برنامه‌های فرهنگی در مناطق محروم و مدارس بخش دیگری از برنامه‌های ما خواهد بود.
عبدالحی میرزاعلی ادامه داد: برپایی غرفه‌های کتاب، تولید و انتشار محتوای رسانه‌ای، پوشش خبری برنامه‌ها، برگزاری نشست خبری هفته کتاب و انعقاد تفاهم‌نامه‌های همکاری با برخی از دستگاه‌های دولتی و غیردولتی باهدف توسعه فعالیت‌های فرهنگی و کتاب محور نیز از دیگر برنامه‌های ما است که ویژه این ایام پیش‌بینی کرده‌ایم.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان گلستان در بخش دیگری از سخنانش گفت: استان گلستان دارای ۷۴ باب کتابخانه شامل ۶۲ کتابخانه نهادی (۳۶ شهری و ۲۶ روستایی) و ۱۲ کتابخانه مشارکتی و مستقل است. همچنین تعداد اعضای فعال بیش از ۲۸ هزار نفر، منابع کتابخانه‌های نهادی بیش از ۹۰۰ هزار جلد و میزان امانت سالانه کتاب بیش از ۴۰۰ هزار نسخه بوده و نیز کتابخانه‌های نهادی دارای بخش کودک و ۲ کتابخانه دارای بخش نابینایان هستند.
میرزاعلی خاطرنشان کرد: بر اساس دستورالعمل جدید نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از ابتدای شهریور ۱۴۰۴، عضویت سه دهک اول درآمدی جامعه رایگان و عضویت کودکان و نونهالان و سالمندان بالای ۶۵ سال نیم‌بهاست و همچنین در مناسبت‌هایی مانند هفته کتاب، طرح عضویت رایگان سراسری برای عموم اجرا می‌شود.
وی همچنین درباره سرانه مطالعه و وضعیت عضویت در کتابخانه‌ها، گفت: تغییر سبک زندگی، گسترش فضای مجازی، ظهور هوش مصنوعی و شرایط اجتماعی ناشی از جنگ‌های اخیر، بر الگوهای مطالعه و میزان مراجعه و عضویت تأثیر گذاشته است. همچنین کاهش آمار عضویت لزوماً به معنای کاهش استفاده از کتابخانه‌ها نیست؛ زیرا هر فرد با عضویت در یک کتابخانه می‌تواند از امکانات و خدمات سایر کتابخانه‌های عمومی نیز استفاده کند و نیازی به عضویت جداگانه ندارد.
میرزاعلی قزل سپس درباره برنامه‌های شاخص اجراشده در کتابخانه‌های عمومی گلستان در سال گذشته، گفت: برگزاری کارگاه‌های آموزشی آکادمی ترویج خواندن، لیگ کتاب‌خوانی مسجد، محله و کتابخانه، مسابقات کتاب‌خوانی، طرح‌های «کتابستانه»، «قرار کلاس درس»، «شهرزاد» و «تاک»، کارگاه‌های افزایش تمرکز، نشست‌های قصه‌گویی و شعرخوانی، محافل ادبی «زمزمه قدسیان»، «نیمکت‌های آسمانی» و «صائب تبریزی»، پویش‌های «هم کنکوری»، «اهدانش» و «اوراق پرگون» و رونمایی از چندین عنوان کتاب در شهرستان‌های استان ازجمله برنامه‌های اجراشده بود.
همچنین برپایی موکب کتاب در تجمعات شبانه، اجرای برنامه میدانی «ستاره‌های میناب در آسمان گرگان»، برگزاری جشن‌های مناسبتی و حضور در نمایشگاه‌های فرهنگی ازجمله نمایشگاه کودک، قرآن و عترت و راهپیمایی کیلومتری غدیر با برپایی غرفه‌های تخصصی کتاب و کتاب‌خوانی از دیگر فعالیت‌های کتابخانه‌ها بود.
وی در بخش دیگری از سخنانش درباره طرح‌ها و برنامه‌های شاخص در حال اجرا در استان، اظهار کرد: طرح «کوله کتاب» برای امانت بسته‌های کتاب به مدارس، مراکز فرهنگی و روستاهای محروم، دوره‌های آموزشی آکادمی ترویج خواندن، بسته ترویجی کتاب‌خوانی «به استقبال»، برنامه «تاریخ خوانی» با محوریت بازخوانی رویدادهای تاریخی و تحولات مرتبط با جنگ‌های اخیر، طرح «شهرزاد» برای تأمین و عرضه رمان‌های جدید و طرح «تاک» برای انتخاب کتاب‌های موردنیاز کتابخانه‌ها توسط کتابداران، از برنامه‌های در حال اجرای استان است.
میرزاعلی درباره عملکرد یک‌ساله رسانه‌ها در انعکاس فعالیت کتابخانه‌های عمومی استان نیز به خبرنگاران گفت: در یک سال گذشته، بیش از ۳۸۰ خبر از فعالیت‌های کتابخانه‌های عمومی استان در رسانه‌های ملی و استانی و بسترهای حقیقی و مجازی منتشرشده است. همچنین ۱۳ برنامه تلویزیونی، ۱۹ مصاحبه خبری و ۲۳ برنامه رادیویی با موضوع معرفی ظرفیت‌ها و خدمات کتابخانه‌های عمومی تولید و پخش‌شده است.
وی با اشاره به اینکه سهم نیم درصد درآمد شهرداری‌ها به‌عنوان منبع اصلی تأمین هزینه‌های جاری نهاد کتابخانه‌های عمومی، در بسیاری از شهرها به‌طور کامل پرداخت نمی‌شود و در برخی شهرها میزان پرداخت حتی کمتر از ۲۰ درصد رقم قانونی است، اظهار کرد: این موضوع مشکلاتی را در اداره امور کتابخانه‌ها و اجرای برنامه‌های فرهنگی ایجاد کرده است و آگاهی‌بخشی و مطالبه گری رسانه‌ها می‌تواند خصوصاً در شهرهای گرگان و گنبدکاووس در تحقق کامل این سهم قانونی و حمایت از توسعه خدمات کتابخانه‌ای مؤثر باشد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان گلستان، به یکی دیگر از دغدغه‌های قدیمی و کهنه استان اشاره کرد و گفت: پروژه کتابخانه مرکزی استان به دلیل تأمین نشدن زمین مناسب با تأخیر مواجه شده است و شهرداری و اداره کل راه و شهرسازی می‌توانند در معرفی گزینه‌های مناسب همکاری کنند، اما زمین‌های پیشنهادی قبلی ازنظر موقعیت و دسترسی مرکزی با نیازهای پروژه همخوانی نداشته‌اند و انتظار می‌رود با همراهی دستگاه‌های مرتبط و رسانه‌ها، روند انتخاب مکان مناسب تسریع شود.
میرزاعلی درباره برخی راهکارهای اتخاذشده برای جبران کمبود کتابخانه در استان گلستان، عنوان کرد: با توجه به محدودیت‌های اعتباری، تأمین زمین و دشواری اجرای پروژه‌های عمرانی، اداره کل از راهکارهایی مانند طرح «کوله کتاب» و توسعه خدمات سیار برای دسترسی مناطق محروم، روستایی و عشایری به منابع مطالعاتی استفاده می‌کند و در آینده نزدیک نیز دو دستگاه کتابخانه سیار به ظرفیت خدمات‌رسانی استان در گنبدکاووس، مراوه‌تپه و کلاله اضافه خواهد شد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان گلستان، در خاتمه گفت: متأسفانه همچنان در ۶ شهر قرق، سنگدوین، تاتار، گلیداغ، ینقاق و دوزین فاقد کتابخانه هستیم و اداره کل آمادگی دارد در صورت تأمین ساختمان مناسب به‌صورت حق انتفاعی از سوی دستگاه‌های دولتی، نهادهای عمومی یا خیرین در شهرهای فاقد کتابخانه و روستاهای بالای ۲۵۰۰ نفر جمعیت، نیروی انسانی بومی و تجهیزات موردنیاز را برای راه‌اندازی کتابخانه تأمین کند. همچنین ضرورت احیا انجمن خیرین کتابخانه ساز، چاره اندیشی برای برق نهاد و ضرورت حمایت‌های بیشتر برای آینده فرزندان این سرزمین در مسیر آگاهی از دیگر دغدغه‌های ما است.