بر اساس دادههای شرکت کواستار،درآمد هر اتاق هتلها در خاورمیانه تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۸٫۹ درصد کاهش یافته است.
بر اساس دادههای شرکت کواستار،درآمد هر اتاق هتل در خاورمیانه تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۸٫۹ درصد کاهش یافته است.
توریسم آنلاین: هماحاصلی ـ «توریسم»/ صنعت گردشگری و هتلداری خاورمیانه در سال ۲۰۲۶ با یکی از جدیترین بحرانهای سالهای اخیر مواجه شده است. تداوم جنگ ایران و آمریکا و گسترش تنشهای نظامی در منطقه، جریان سفرهای بینالمللی را مختل کرده و مقاصد مهم گردشگری خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی و عربستان سعودی، را با مشکلات جدی روبهرو ساخته است. درایران نیز پیامدهای جنگ سفر را از سبد خانوار حذف کرده و فشار مضاعفی بر گرده هتلها و مراکز اقامتی وارد کرده است.
بر اساس دادههای شرکت کواستار،درآمد هر اتاق هتل در خاورمیانه تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۸٫۹ درصد کاهش یافته است. نرخ اشغال هتلها نیز از ۶۸٫۶ به ۵۷٫۴ درصد رسیده و متوسط نرخ روزانه اتاق با افت ۳٫۲ درصدی به ۱۶۳٫۱۲ دلار کاهش یافته است. در این میان دبی با کاهش ۳۳٫۲ درصدی درآمد هر اتاق بیشترین آسیب را متحمل شده است.
از سوی دیگر فصل اوج گردشگری خاورمیانه از ماه اکتبر آغاز میشود. به همین دلیل، افت عملکرد هتلها در این مقطع اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه هتلها در این فصل انتظار دارند با افزایش سفرها، بخش مهمی از درآمد سالانه خود را کسب کنند. کارشناسان هشدار داده اند که با توجه به آغاز فصل اوج گردشگری از اکتبر، افت عملکرد هتلها در سهماهه چهارم میتواند شدیدتر شود.
دبی؛ قربانی کاهش اعتماد گردشگران خارجی
از آنجایی که مدل گردشگری دبی بر جذب گردشگران خارجی، سفرهای تجاری، نمایشگاههای بینالمللی، گردشگری تفریحی و مسافران ترانزیتی استوار است، همین وابستگی گسترده به بازارهای بینالمللی اکنون به نقطهضعف این مقصد تبدیل شده و افزایش نگرانیهای امنیتی، لغو یا تعویق سفرها و تغییر مقصد گردشگران، مستقیماً بر عملکرد هتلها اثر گذاشته است.
عربستان سعودی تاکنون مقاومت بیشتری در برابر شوک گردشگری منطقه نشان داده است. برخورداری از گردشگری مذهبی در مکه و مدینه، تقاضای داخلی و سفرهای دولتی و تجاری به این کشور امکان داده است تا بخشی از کاهش تقاضای بینالمللی را جبران کند. بااینحال، لغو برخی رویدادهای بزرگ و اختلال در سفرهای تجاری نشان میدهد که بازار این کشور نیز از تنشهای منطقهای آسیبپذیر است.
هتلها زیر بار جابهجایی جغرافیای سفر درایران
اما در ایران، اثر جنگ بر صنعت هتلداری شکل متفاوتی دارد. برخلاف دبی که بخش مهمی از درآمد هتلهای آن به گردشگران خارجی، سفرهای تجاری و مسافران ترانزیتی وابسته است، بازار اقامت ایران بیش از هر چیز از وضعیت سفرهای داخلی، قدرت خرید خانوارها و جابهجایی مسافران میان استانها تأثیر میپذیرد. جنگ نیز با ایجاد نگرانیهای امنیتی، اختلال در حملونقل و کاهش تمایل به سفر، این بازار را تحت فشار قرار داده است.
طبق گزارش ها تقاضای اقامت در ایران بهطور یکنواخت کاهش نیافته، بلکه بخشی از آن به مقاصد امنتر و در دسترستر منتقل شده است. به عنوان مثال در شهریورماه ضریب اشغال مراکز اقامتی در اردبیل ۸۹ درصد، مازندران ۸۸ درصد و گیلان ۸۵ درصد بوده است. همچنین در تعطیلات نوروز حدود ۲۹٫۷ میلیون شباقامت در مراکز اقامتی رسمی ثبت شده است. مازندران نیز از نیمه خرداد تا پایان شهریور بیش از ۳۴ میلیون شباقامت ثبت کرده و بیش از ۹۰ درصد ظرفیت رسمی اقامت این استان در این دوره پر شده است.
این ارقام نشان میدهد که جنگ به توقف کامل سفر در کشور منجر نشده، بلکه جغرافیای سفر را تغییر داده است. مقاصد شمالی که دسترسی جادهای و امکان سفر خانوادگی دارند، توانستهاند بخشی از تقاضای جابهجاشده را جذب کنند. بااینحال، اشغال بالای مراکز اقامتی در این استانها را نمیتوان به کل صنعت هتلداری ایران تعمیم داد؛ زیرا آمارهای استانی ممکن است انواع مختلف مراکز اقامتی را دربر بگیرند و وضعیت هتلهای رسمی، اقامتگاههای بومگردی و خانههای اجارهای یکسان نیست.
در مقابل، گزارشهای میدانی از وضعیت دشوار برخی مقاصد جنوبی حکایت دارند. بر اساس گزارشی روزنامه شرق ، فعالان گردشگری قشم از افت شدید ورود مسافران و تعطیلی برخی هتلها و اقامتگاهها خبر دادهاند. رئیس جامعه حرفهای هتلداران ایران نیز در این گزارش گفته است که ضریب اشغال در بخشهایی از کشور به نزدیک صفر رسیده و در قشم برخی هتلها بهطور کامل تعطیل شدهاند.
متاسفانه در کشور ، جنگ با یک بحران اقتصادی از پیش موجود یعنی کاهش قدرت خرید خانوارها، افزایش هزینههای جاری و دشوارترشدن تأمین هزینه سفر همزمان شده است. در چنین شرایطی، حتی اگر بخشی از مردم همچنان سفر کنند، ممکن است مقصد نزدیکتر و نیزاقامتگاه ارزانتر را انتخاب کنند. بنابراین، افزایش تعداد سفرها به بهبود درآمد هتلها منجر نمی شود.
آینده هتلها چه می شود؟
در این میان سرعت بهبود گردشگری مقاصدی چون امارات و عربستان بیش از هر چیز به کاهش تنشهای منطقهای و بازگشت اعتماد مسافران و نیزعادیشدن شبکه پروازها بستگی دارد.
در ایران نیز چشمانداز هتلداری به دو عامل اصلی وابسته است: بازگشت ثبات و امنیت به مسیرهای سفر و بهبود توان اقتصادی خانوارها. احیای گردشگری خارجی برای شهرهای تاریخی و فرهنگی اهمیت ویژهای دارد، درحالیکه هتلهای مقاصد داخلی برای بازیابی پایدار به افزایش قدرت خرید خانواده های ایرانی وابسته اند.
و سرانجام آنکه هتلداران خاورمیانه امروز در میانه بیم و امید و نامعلوم بودن زمان بازگشت مسافران با تردید منتظر آینده بازار سفر هستندو همچنان با همان پرسش قدیمی روبهرو خواهند بود: اتاقهای خالی را چگونه باید پر کرد؟
