بازار کریپتو شامل هزاران دارایی دیجیتال مختلف است، اما صرافی‌های ایرانی با توجه به سیاست‌های خودشان، شرایط بازار، قوانین پلتفرم‌ها و زیرساخت‌های فنی تصمیم می‌گیرند کدام یک را لیست کنند. علاوه بر این، محدودیت‌های بین‌المللی و سیاست‌های صرافی‌های خارجی هم می‌توانند روی دسترسی کاربران ایرانی به برخی دارایی‌ها تاثیر بگذارند. بنابراین به جای دنبال‌کردن یک فهرست ثابت، بهتر است معیارهای انتخاب رمزارز و شرایط پلتفرم مورد نظرتان را بررسی کنید تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

رمز ارزهای قابل معامله در ایران کدام‌اند؟

کاربران ایرانی معمولاً از سه مسیر برای خرید ارز دیجیتال استفاده می‌کنند: : صرافی‌های داخلی، صرافی‌های خارجی متمرکز (CEX) و صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX). صرافی‌های خارجی متمرکز معمولاً تحت قوانین کشور محل فعالیت خود کار می‌کنند و خیلی از آن‌ها ممکن است به خاطر تحریم‌ها کاربران ایرانی را قبول نکنند یا در صورت شناسایی موقعیت کاربر، حسابش را مسدود کنند.

در مقابل، DEX ها معمولاً برای انجام معامله به ثبت‌نام و احراز هویت سنتی نیاز ندارند، اما استفاده از آن‌ها به آشنایی بیشتر با کیف پول، قراردادهای هوشمند، کارمزد شبکه و ریسک‌های فنی بستگی دارد. علاوه بر این DEX ها هزاران ارز کوچک و بزرگ دارند و مسئله مدیریت ریسک در آن‌ها خیلی مهم است.

صرافی‌های داخلی مثل نوبیتکس بر اساس سیاست‌های خود، وضعیت بازار، میزان نقدشوندگی، زیرساخت شبکه و شرایط فنی، رمزرازهای مختلفی را برای خرید و فروش ارائه می‌کنند. به همین خاطر ممکن است یک ارز دیجیتال در یک صرافی قابل معامله باشد، اما در صرافی دیگری فهرست نشده باشد. به خاطر همین نمی‌توان یک لیست کامل ارزهای دیجیتال قابل معامله در ایران را نام برد؛ چون ارزهای صرافی‌های مختلف متفاوت است و به رویکرد خود کاربر هم بستگی دارد.

اگر رمز ارز مشخصی را برای خرید در نظر گرفته‌اید، بهتر است به چند صرافی داخلی سر بزنید و بازارهای فعال آن‌ها را بررسی کنید. علاوه بر وجود اسم رمز ارز، باید ببینید امکان خرید و فروش آن وجود دارد یا صرفاً واریز و برداشت آن فعال است. گاهی یک دارایی در پلتفرم قرار دارد، اما به خاطر شرایط شبکه یا تصمیم صرافی، بعضی خدمات مربوط به آن موقتاً محدود شده است.

برای کاربران ایرانی، موضوع صرافی‌های خارجی اهمیت بیشتری دارد. بسیاری از پلتفرم‌های بین‌المللی به خاطر قوانین کشور محل فعالیت، الزامات احراز هویت یا محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، خدمات کاملی به کاربران ایرانی ارائه نمی‌کنند. بنابراین استفاده از چنین پلتفرم‌هایی می‌تواند ریسک‌هایی مانند مسدود شدن حساب، محدودیت برداشت یا درخواست احراز هویت ایجاد کند.

لیست ارزهای دیجیتال محبوب در بازار ایران

بازار کریپتوی ایران مثل بازار جهانی تحت تاثیر عواملی مثل حجم معاملات، نقدشوندگی، کاربرد شبکه، سابقه پروژه و میزان پذیرش کاربران قرار دارد. بعضی از ارزهای دیجیتال به خاطر نقش زیرساختی‌شان، برخی به خاطر کاربرد مشخص و بعضی هم به واسطه جامعه کاربری، توجه معامله‌گران را به خود جلب می‌کنند. در جدول زیر می‌توانید محبوب‌ترین ارزهای دیجیتال در بازار ایران را بررسی کنید.

رمز ارز

نماد

کاربرد

تتر

USDT

بزرگ‌ترین استیبل کوین بازار کریپتو

بیت کوین

BTC

بزرگ‌ترین رمز ارز بازار با محدودیت عرضه ۲۱ میلیون واحدی

اتریوم

ETH

شبکه زیرساختی قراردادهای هوشمند، اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز و دیفای

ریپل

XRP

توکن بومی XRP Ledger با تمرکز بر انتقال سریع ارزش و پرداخت‌های بین‌المللی

ترون

TRX

توکن بومی شبکه ترون (یکی از شبکه‌های پرکاربرد برای انتقال استیبل‌ کوین‌ها)

دوج کوین و شیبا اینو

DOGE و SHIB

دو مورد از قدیمی‌ترین و محبوب‌ترین میم کوین‌های بازار کریپتو

نات کوین

NOT

یک توکن تلگرامی و مبتنی بر شبکه TON

تفاوت بین این ارزهای دیجیتال فقط به اسم و قیمت آن‌ها محدود نمی‌شود. تتر به‌عنوان یک استیبل کوین دلاری، برای خیلی از کاربران راهی برای حفظ ارزش سرمایه است. در مقابل، بیت کوین به خاطر عرضه محدود، سابقه طولانی و جایگاهش در بازار کریپتو بیشتر برای سرمایه‌گذاری و کسب سود محبوب شده است.

اتریوم علاوه بر یک رمز ارز، یک زیرساخت بلاک چینی برای توسعه قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز است. ترون هم به خاطر سرعت مناسب و هزینه پایین تراکنش‌ها، مخصوصاً در انتقال استیبل‌ کوین‌ها، محبوب شده است.

در نتیجه، موقع بررسی ارزهای دیجیتال نباید فقط به رتبه بازار یا میزان شهرت آن‌ها توجه کرد. عواملی مثل ارزش بازار، حجم معاملات، نقدشوندگی، کاربرد واقعی، مدل عرضه، توسعه فنی و ریسک‌های پروژه تصویر دقیق‌تری از جایگاه یک دارایی ارائه می‌کنند.

قبل از انتخاب رمزارز برای معامله به چه نکاتی توجه کنیم؟

اولین قدم، شناخت خود دارایی است. قبل از خرید باید بدانید توکن چه کاربردی دارد، روی چه شبکه‌ای فعالیت می‌کند و چه عواملی می‌توانند روی تقاضا و قیمت آن تاثیر بگذارند. شهرت یا رشد شدید قیمت در گذشته، به‌تنهایی دلیل کافی برای انتخاب یک توکن نیست.

تحلیل ارز دیجیتال

نقدشوندگی هم اهمیت زیادی دارد. ارزی که حجم معاملات خوبی دارد، معمولاً امکان خرید و فروش آسان‌تری ایجاد می‌کند. در بازارهای کم‌عمق، اختلاف بین قیمت پیشنهادی خرید و فروش می‌تواند بیشتر باشد و اجرای سفارش هم ممکن است با قیمت مورد انتظار تفاوت داشته باشد. کارمزد را هم باید در دو سطح بررسی کرد: کارمزد معامله در صرافی و هزینه انتقال روی شبکه. این دو هزینه الزاماً یکسان نیستند و باید دقیق بررسی شوند.

موضوع مهم دیگر، نوسان قیمت است. بازار کریپتو می‌تواند در بازه‌های کوتاه تغییرات شدیدی داشته باشد. به همین خاطر بهتر است قبل از معامله مشخص کنید چه مقدار سرمایه را می‌توانید در معرض چنین نوسانی قرار دهید و هدف شما از معامله کوتاه‌مدت است یا نگهداری طولانی‌تر.

امنیت پلتفرم هم اهمیت زیادی دارد. بررسی سابقه صرافی، فعال‌ کردن احراز هویت دو مرحله‌ای، استفاده از رمز عبور اختصاصی و دقت در هنگام وارد کردن آدرس کیف پول، از اقدامات پایه برای کاهش ریسک هستند.

آیا معامله رمز ارزها در ایران قانونی است؟

در سال‌های اخیر، قانون‌گذاران ایرانی تلاش کرده‌اند مقررات مربوط به رمز پول‌ها و کسب‌وکارهای این حوزه را مشخص کنند. بر اساس قانون بانک مرکزی، این نهاد مسئول تنظیم‌گری و نظارت بر فعالیت‌های مرتبط با رمز پول‌هاست.

رمز ارزها در ایران

همچنین برای فعالیت کارگزاران، چارچوب‌هایی در نظر گرفته شده که موضوعاتی مثل مجوز، احراز هویت، نگهداری دارایی مشتری، مدیریت ریسک و الزامات نظارتی را مشخص می‌کند. این تغییرات نشان می‌دهد فعالیت در بازار کریپتو در ایران دیگر صرفاً در فضایی بدون چارچوب مقرراتی انجام نمی‌شود.

با این حال، باید بین «امکان معامله یک دارایی» و «پذیرفته‌ شدن آن به‌عنوان پول رسمی» تفاوت قائل شویم. رمز ارزها جایگزین پول رسمی کشور محسوب نمی‌شوند و استفاده از آن‌ها به عنوان ابزار پرداخت می‌تواند تابع مقررات متفاوتی باشد.

از طرف دیگر، قوانین بین‌المللی و تحریم‌ها هم برای کاربران ایرانی اهمیت زیادی دارند. ممکن است یک پلتفرم خارجی از نظر فنی برای کاربرها در دسترس باشد، اما قوانین یا سیاست‌های آن شرکت استفاده کاربران ایرانی را محدود کند. بنابراین قبل از انتخاب صرافی یا انتقال دارایی، باید مقررات و شرایط همان پلتفرم را بررسی کنید.

جمع‌بندی

انتخاب یک ارز دیجیتال مناسب فقط پیدا کردن اسم یک دارایی در فهرست صرافی‌ها نیست؛ بلکه شناخت کاربرد، بررسی ریسک، توجه به نقدشوندگی و انتخاب یک مسیر امن برای معامله هم خیلی مهم است. بازار کریپتو گزینه‌های متنوعی در اختیار کاربران قرار می‌دهد، اما هر دارایی ویژگی‌ها و ریسک‌های خاص خودش را دارد. به همین خاطر قبل از معامله بهتر است علاوه بر خود ارز دیجیتال، شرایط صرافی، شبکه انتقال و قوانین مرتبط را هم بررسی کنید.