خبرگزاری ترند نوشت: بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا (AIIB) به توسعه سبدی متنوع و باکیفیت از سرمایه‌گذاری‌ها ادامه خواهد داد که با اولویت‌های توسعه‌ای جمهوری آذربایجان همسو باشد، به تقویت ارتباطات منطقه‌ای و تحقق اهداف اقلیمی کمک کند و آثار پایداری بر توسعه این کشور بر جای بگذارد.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: شیائوهونگ یانگ، مدیرکل اداره مشتریان بخش عمومی (منطقه دوم) در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا، در مصاحبه با خبرگزاری ترند با بیان این مطلب اظهار کرد.
بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا پروژه‌های جدیدی را در بخش‌های مختلف جمهوری آذربایجان بررسی می‌کند
یانگ خاطرنشان کرد که دامنه همکاری‌های بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا با جمهوری آذربایجان در حال گسترش است و همکاری‌های کنونی حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل شهری، انرژی‌های تجدیدپذیر، آب و ارتباطات منطقه‌ای را در بر می‌گیرد.
او گفت: «در تمام این حوزه‌ها فرصت‌های قابل‌توجهی می‌بینیم. در کنار پروژه مصوب فاز نخست متروی باکو، بانک در حال بررسی طرح پیشنهادی توسعه خط سبز به ارزش ۸۲۰ میلیون دلار است. در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر نیز طرح پیشنهادی احداث نیروگاه بادی ۲۰۰ مگاواتی آبشرون–قره‌داغ را ارزیابی می‌کنیم.»
به گفته وی، هیئت‌مدیره بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا تأمین مالی ۴۵ میلیون دلاری از محل منابع غیردولتی را برای احداث نخستین تأسیسات بزرگ‌مقیاس نمک‌زدایی از آب دریای خزر در جمهوری آذربایجان تصویب کرده است.
یانگ توضیح داد: «انتظار می‌رود این پروژه همچنین نخستین طرح مشارکت عمومی و خصوصی (PPP) در بخش آب این کشور باشد.»
او افزود که با توجه به جایگاه جمهوری آذربایجان در کریدور میانی، بخش حمل‌ونقل و لجستیک از ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه برخوردار است.
مدیرکل بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا گفت: «انرژی‌های تجدیدپذیر، ذخیره‌سازی انرژی و زیرساخت‌های برق می‌توانند از گذار انرژی این کشور و اهداف آن در زمینه اتصال منطقه‌ای شبکه‌های انرژی حمایت کنند. زیرساخت‌های آب می‌توانند به تأمین امنیت بلندمدت منابع آب و افزایش تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی کمک کنند. حمل‌ونقل شهری پایدار نیز می‌تواند از توسعه مستمر باکو و دیگر مراکز شهری پشتیبانی کند. تأمین مالی سبز و پایدار هم می‌تواند به گسترش منابع سرمایه در دسترس برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها کمک کند.»
نقش جمهوری آذربایجان در تقویت ارتباطات منطقه‌ای در حال افزایش است
یانگ خاطرنشان کرد که جمهوری آذربایجان از اعضای مؤسس بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا است و این بانک برای مشارکت مستحکم خود با این کشور ارزش زیادی قائل است.
او اظهار کرد: «موقعیت راهبردی جمهوری آذربایجان که آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی را به ترکیه و بازارهای اروپا متصل می‌کند، به این کشور نقشی مهم در پیشبرد ارتباطات منطقه‌ای، تجارت و یکپارچگی انرژی می‌دهد.
بیانیه مشترکی که بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا و جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۲۵ امضا کردند، چارچوب مهمی برای پیشبرد این همکاری فراهم می‌کند. این بیانیه تدوین یک برنامه سرمایه‌گذاری چندساله و پویا را پیش‌بینی کرده و فرصت‌هایی را در حوزه‌های زیرساخت مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی و کربن‌زدایی، حمل‌ونقل نسل جدید، زیرساخت‌های انرژی و دیجیتال برای تقویت جایگاه جمهوری آذربایجان به‌عنوان کریدور بین‌المللی تجارت و لجستیک و همچنین افزایش مشارکت بخش خصوصی از طریق روش‌های نوآورانه تأمین مالی و مشارکت‌های عمومی و خصوصی مشخص کرده است.»
وی افزود: «در آینده، رویکرد ما همکاری نزدیک با دولت برای شناسایی و توسعه مجموعه‌ای از پروژه‌های سرمایه‌گذاری چندساله و مستمر خواهد بود؛ پروژه‌هایی که با اولویت‌های ملی جمهوری آذربایجان همسو باشند و در عین حال به تأمین منافع عمومی گسترده‌تر منطقه‌ای، به‌ویژه در حوزه ارتباطات، امنیت انرژی و تاب‌آوری اقلیمی، کمک کنند.
نقش ما به‌عنوان یک بانک توسعه چندجانبه (MDB) صرفاً تأمین مالی نیست؛ ما تجربه بین‌المللی، ظرفیت آماده‌سازی پروژه‌ها، مدیریت ریسک و توانایی بسیج منابع مالی دیگر را نیز در اختیار داریم. معتقدیم با تدوین یک برنامه سرمایه‌گذاری متنوع و آماده‌سازی مناسب پروژه‌ها، ظرفیت قابل‌توجهی برای تعمیق این مشارکت وجود دارد.»
نیاز ۲۸ میلیارد دلاری برای توسعه کریدور میانی
مدیرکل بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا اظهار کرد که مسیر حمل‌ونقل بین‌المللی ترانس‌خزر در چارچوب شبکه‌ای از مسیرهای تجاری که آسیا و اروپا را به‌طور فزاینده‌ای به یکدیگر متصل می‌کنند، از ظرفیت بلندمدت قابل‌توجهی برخوردار است.
یانگ گفت: «برآوردهایی که در نشست سالانه بانک توسعه اسلامی در باکو مطرح شد، نشان می‌دهد این کریدور طی ۱۵ سال آینده به حدود ۲۸ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد. این رقم هم ابعاد فرصت موجود و هم اهمیت ایجاد مجموعه‌ای قوی از پروژه‌های آماده تأمین مالی را نشان می‌دهد.
راه‌آهن و جاده همچنان زیرساخت‌های اساسی هستند، اما عملکرد کریدور به کل زنجیره لجستیک بستگی دارد. بنادر، ظرفیت حمل‌ونقل دریایی، مراکز لجستیکی، زیرساخت‌های گذرگاه‌های مرزی، سامانه‌های عملیاتی و بسترهای دیجیتال، همگی نقش مهمی دارند.
از دیدگاه یک بانک توسعه چندجانبه، اولویت صرفاً تأمین مالی دارایی‌های زیرساختی منفرد نیست، بلکه باید محدودیت‌هایی برطرف شود که بر عملکرد کریدور از مبدأ تا مقصد تأثیر می‌گذارند. این امر مستلزم هماهنگی میان کشورهای مشارکت‌کننده، همسان‌سازی سامانه‌ها و استانداردها در موارد مقتضی و اتخاذ تصمیم‌های سرمایه‌گذاری‌ای است که مکمل یکدیگر باشند، نه اینکه به تکرار سرمایه‌گذاری‌ها منجر شوند.
بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا هم‌اکنون از سرمایه‌گذاری‌های عمده در حوزه ارتباطات منطقه‌ای مرتبط با مسیر ترانس‌خزر، از جمله پروژه‌های جاده‌ای و راه‌آهن، حمایت می‌کند. در ادامه نیز فرصت‌هایی برای همکاری با اعضای بانک و دیگر شرکای توسعه‌ای به‌منظور تقویت این کریدور به‌عنوان یک شبکه حمل‌ونقل یکپارچه، قابل‌اتکا و دارای اهمیت تجاری می‌بینیم.»
آغاز مقدمات توسعه بندر باکو
یانگ خاطرنشان کرد که بندر باکو و منطقه آلت در توسعه کریدور میانی از جایگاه مهمی برخوردارند.
او گفت: «بندر باکو و منطقه گسترده‌تر آلت در موقعیتی راهبردی قرار دارند؛ جایی که حمل‌ونقل دریایی در سراسر دریای خزر به شبکه‌های ریلی و جاده‌ای منتهی به گرجستان، ترکیه و بازارهای اروپا متصل می‌شود.
سرمایه‌گذاری مستمر در زیرساخت‌های بندری و لجستیکی می‌تواند این جایگاه را تقویت کند. افزایش ظرفیت تخلیه و بارگیری، انتقال کارآمد محموله‌ها میان شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل، خدمات لجستیکی مدرن، مدیریت دیجیتال محموله‌ها و ارتباط مؤثر با شبکه حمل‌ونقل گسترده‌تر، همگی می‌توانند به جابه‌جایی قابل‌پیش‌بینی‌تر و کارآمدتر کالاها در طول این کریدور کمک کنند.»
این مقام ارشد بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا تأکید کرد که آماده‌سازی پروژه بندر باکو با تدوین طرح جامع آن آغاز شده است.
او افزود: «به‌طور کلی، تقویت بندر باکو و زیست‌بوم لجستیکی منطقه آلت به تحقق اهداف توسعه‌ای جمهوری آذربایجان کمک خواهد کرد و در عین حال، مزایای گسترده‌تری برای ارتباطات منطقه‌ای به همراه خواهد داشت.»
توسعه متروی باکو به بهبود حمل‌ونقل شهری کمک می‌کند
یانگ یادآوری کرد که بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا در فوریه ۲۰۲۶ تأمین مالی ۱۸۰ میلیون دلاری فاز نخست پروژه توسعه متروی باکو را تصویب کرد.
او گفت: «فاز نخست این پروژه که تأمین مالی ۱۸۰ میلیون دلاری آن در فوریه ۲۰۲۶ از سوی بانک تصویب شد، بر ساخت و تجهیز پایانه‌های تعمیر و نگهداری دارناگول و خواجاسان و انجام بهبودهای هدفمند در ایستگاه‌های موجود خط سبز متمرکز است.
این سرمایه‌گذاری‌ها قابلیت اطمینان خدمات، کارایی تعمیر و نگهداری و ایمنی عملیاتی را افزایش خواهند داد. همچنین امکان جداسازی خطوط قرمز و سبز در ایستگاه ۲۸ مه را فراهم می‌کنند و ظرفیت بیشتری در شبکه ایجاد خواهند کرد تا توسعه آتی پیش‌بینی‌شده در برنامه دولت برای گسترش متروی باکو امکان‌پذیر شود.
فاز دوم پیشنهادی بر این زیرساخت‌ها بنا خواهد شد و شامل توسعه ۷.۴ کیلومتری خط سبز، احداث چهار ایستگاه زیرزمینی و نصب سامانه‌های مدرن علائم و ارتباطات خواهد بود.
این سرمایه‌گذاری‌ها در مجموع می‌توانند ظرفیت، قابلیت اطمینان و کارایی خدمات متروی باکو را تقویت کنند و دسترسی به حمل‌ونقل عمومی پرظرفیت را گسترش دهند. در بلندمدت، یک سامانه حمل‌ونقل عمومی جذاب‌تر و کارآمدتر می‌تواند به تغییر الگوی سفر شهروندان به سمت جابه‌جایی شهری با انتشار آلایندگی کمتر کمک کند و اهداف اقلیمی و زیست‌محیطی را پیش ببرد.
از دیدگاه یک بانک توسعه چندجانبه، اهمیت این برنامه فراتر از سرمایه‌گذاری‌های منفرد است. هدف، حمایت از یک سامانه حمل‌ونقل شهری پایدار است که بتواند پاسخ‌گوی رشد باکو باشد، دسترسی ساکنان به خدمات حمل‌ونقل را بهبود دهد و کارایی و تاب‌آوری بلندمدت زیرساخت‌های شهر را تقویت کند.
رویکرد مرحله‌ای این برنامه همچنین اجازه می‌دهد زیرساخت‌ها، ظرفیت عملیاتی و گسترش شبکه به‌تدریج و متناسب با نیازهای در حال تحول حمل‌ونقل شهری توسعه یابند.»
اولویت‌های اصلی در سرمایه‌گذاری‌های جهانی زیرساختی
این مقام ارشد بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا گفت که تحولات اقتصاد جهانی اهمیت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پایدار را افزایش داده است.
او اظهار کرد: «سامانه‌های انرژی قابل‌اتکا، شبکه‌های حمل‌ونقل کارآمد، ارتباطات دیجیتال، امنیت منابع آب و زیرساخت‌های مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی، پایه‌های اساسی رشد پایدار، بهره‌وری و رقابت‌پذیری اقتصادی هستند.
رویکرد بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا بر اساس راهبرد شرکتی این بانک تا سال ۲۰۳۰ و مأموریت آن با عنوان «تأمین مالی زیرساخت‌های فردا» (i4t) هدایت می‌شود. این بانک قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ حجم تأمین مالی سالانه خود را به ۱۷ میلیارد دلار برساند و در عین حال، تأثیرگذاری اقلیمی فعالیت‌هایش را تعمیق بخشد و از ارتباطات فرامرزی میان اعضای خود و در داخل کشورهای عضو حمایت کند.
در آینده، نیازهای سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی را در حوزه‌هایی مانند انرژی‌های تجدیدپذیر و نوسازی شبکه برق، سازگاری با تغییرات اقلیمی، امنیت منابع آب، حمل‌ونقل و لجستیک پایدار و زیرساخت‌های دیجیتال مشاهده می‌کنیم.
ما به همکاری با اعضای خود برای شناسایی پروژه‌هایی ادامه خواهیم داد که ضمن پاسخ‌گویی به اولویت‌های توسعه‌ای آنها، تاب‌آوری را تقویت کنند، کارایی اقتصادی را بهبود بخشند و منابع مالی بیشتری را جذب کنند.
هدف یک بانک توسعه چندجانبه مانند بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا صرفاً افزایش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها نیست؛ بلکه کمک به کشورها برای توسعه زیرساخت‌هایی است که از توجیه اقتصادی برخوردار باشند، در برابر تغییرات اقلیمی تاب‌آور بمانند، از نظر مالی پایدار باشند و آثار توسعه‌ای ماندگاری ایجاد کنند.»
جذب سرمایه خصوصی اهمیت زیادی دارد
یانگ خاطرنشان کرد که بسیج سرمایه خصوصی یکی از چهار اولویت موضوعی بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا است.
او گفت: «با توجه به گستردگی نیازهای زیرساختی در اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه، منابع عمومی و ظرفیت مالی ترازنامه بانک‌های توسعه چندجانبه به‌تنهایی برای تأمین نیازهای سرمایه‌گذاری کافی نیستند. بنابراین، هدف آن است که از تأمین مالی عمومی و منابع بانک‌های توسعه چندجانبه به‌صورت راهبردی استفاده شود تا زمینه جذب منابع اضافی سرمایه بلندمدت فراهم شود.
بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا مجموعه گسترده‌ای از ابزارهای تأمین مالی در اختیار دارد که شامل تأمین مالی با پشتوانه حاکمیتی، تأمین مالی غیردولتی، ضمانت‌ها، تأمین مالی ترکیبی و تأمین مالی مشترک با سایر نهادهای توسعه‌ای است.
ابزار مناسب به ویژگی‌های پروژه، نحوه توزیع ریسک، محیط سیاست‌گذاری و مقرراتی و ظرفیت بازار برای جذب سرمایه‌گذاری خصوصی بستگی دارد.
مشارکت‌های عمومی و خصوصی می‌توانند در شرایطی مؤثر باشند که چارچوب نهادی و مقرراتی روشن، الگوی تجاری بلندمدت قابل‌اجرا و تقسیم مناسب ریسک‌ها و مسئولیت‌ها میان بخش عمومی و خصوصی وجود داشته باشد.
مشارکت عمومی و خصوصی به‌خودی‌خود هدف نیست؛ ارزش آن به این بستگی دارد که آیا می‌تواند زیرساخت‌ها را به شکلی کارآمد و پایدار ارائه کند و در عین حال، ارزش مناسبی در برابر هزینه‌های بخش عمومی ایجاد کند یا خیر.»
گذار انرژی و امنیت انرژی به یکدیگر مرتبط هستند
نماینده بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا بر اهمیت بررسی هم‌زمان امنیت انرژی و گذار انرژی تأکید کرد.
او گفت: «گذار موفق باید دسترسی به انرژی پاک‌تر را افزایش دهد و در عین حال، قابلیت اطمینان، مقرون‌به‌صرفه بودن و ظرفیت موردنیاز برای حمایت از رشد اقتصادی بلندمدت را حفظ کند.
به همین دلیل، ما کل سامانه انرژی را به‌صورت یک مجموعه واحد بررسی می‌کنیم. تولید انرژی تجدیدپذیر بخش مهمی از این فرایند است، اما باید با زیرساخت‌های انتقال و توزیع برق، مدیریت مدرن شبکه، ذخیره‌سازی انرژی و سایر سرمایه‌گذاری‌هایی همراه شود که انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری بیشتری ایجاد می‌کنند. این رویکرد هم‌اکنون در سبد پروژه‌های ما نیز قابل مشاهده است.
برای مثال، بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا در ازبکستان در کنار سرمایه‌گذاری‌های مربوط به انرژی‌های تجدیدپذیر، تأمین مالی سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی با باتری را نیز بر عهده دارد. این اقدام به ادغام تولید متغیر انرژی‌های تجدیدپذیر در شبکه کمک می‌کند و هم‌زمان انعطاف‌پذیری سامانه برق را افزایش می‌دهد.
برای اقتصادهای در حال توسعه، گذار انرژی همچنین مستلزم تقویت ظرفیت‌های نهادی و مقرراتی، برنامه‌ریزی مناسب در بخش انرژی و توزیع صحیح ریسک‌ها است. بانک‌های توسعه چندجانبه می‌توانند با تأمین مالی بلندمدت، ارائه تخصص فنی و استفاده از ابزارهای تقسیم ریسک، نقش مهمی ایفا کنند و هم‌زمان به ایجاد شرایط سیاستی و بازاری لازم برای جذب سرمایه‌گذاری خصوصی کمک کنند.
در نهایت، هدف حمایت از گذاری در حوزه انرژی است که هم بلندپروازانه باشد و هم با واقعیت‌های نیازهای توسعه‌ای، ظرفیت مالی دولت‌ها و شرایط سامانه انرژی هر کشور تناسب داشته باشد.»
بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا از توسعه کریدور میانی حمایت می‌کند
یانگ تأکید کرد که از زمان تأسیس بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا، تقویت ارتباطات منطقه‌ای یکی از محورهای اصلی مأموریت آن بوده است و با تحول الگوهای تجارت و تولید جهانی، اهمیت این موضوع همچنان افزایش می‌یابد.
او گفت: «ما کریدورهای حمل‌ونقل را فرصتی برای توسعه شبکه‌هایی متنوع‌تر، کارآمدتر و تاب‌آورتر می‌دانیم که اقتصادها و بازارها را به یکدیگر متصل می‌کنند. آسیای مرکزی، قفقاز جنوبی و ترکیه در این زمینه اهمیت ویژه‌ای دارند و کریدور حمل‌ونقل ترانس‌خزر، که با عنوان کریدور میانی نیز شناخته می‌شود، ارتباط میان دو بازار بزرگ آسیا و اروپا را فراهم می‌کند.
با این حال، چالش توسعه این کریدور بسیار فراتر از زیرساخت‌های منفرد است. این مسیر ذاتاً چندوجهی است و راه‌آهن، جاده، بنادر، حمل‌ونقل دریایی، تأسیسات لجستیکی و به‌طور فزاینده‌ای سامانه‌های دیجیتال را به یکدیگر پیوند می‌دهد.
کارآمدی کریدور به میزان هماهنگی و یکپارچگی این اجزا بستگی دارد؛ از جمله رویه‌های کارآمد مرزی، سازگاری و تعامل‌پذیری سامانه‌ها و خدمات لجستیکی قابل‌اتکا.
جمهوری آذربایجان در این شبکه منطقه‌ای نقش مهمی دارد. در جریان سفر اخیرم، از مقیاس نوسازی زیرساخت‌هایی که در حال انجام است، تحت تأثیر قرار گرفتم. این سفر همچنین تعهد رهبران این کشور به افزایش کارایی عملیاتی و همکاری راهبردی میان بخش‌های دولتی و خصوصی، در داخل و خارج از منطقه، را نشان داد.
هدف گسترده‌تر بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا، حمایت از زیرساخت‌هایی است که ارتباطات منطقه‌ای را بهبود می‌بخشند، محدودیت‌های لجستیکی را کاهش می‌دهند و تجارت و یکپارچگی اقتصادی میان کشورهای واقع در امتداد این کریدور را تسهیل می‌کنند.»