پس از صعود شاخص کل در روز گذشته، تصور عده‌ای بر این بود که اصلاح بازار تمام شده است، اما افت امروز شاخص کل در روز جاری این فرضیه را ایجاد می‌کند که همچنان باید منتظر وارد شدن زیان‌های بیشتر در سبد سهامداران باشیم.
اقتصادآنلاین نوشت: برای ارزیابی مسیر پیش‌روی بورس نمی‌توان تنها به تغییرات شاخص کل اتکا کرد. وضعیت امروز بازار نشان می‌دهد که فشار فروش به بخش بزرگی از نمادها رسیده و در کنار آن، برخی نمادها برخلاف جریان عمومی بازار عملکرد بهتری داشته‌اند. از این رو، پرسش اصلی برای معاملات چهارشنبه این است که آیا افت امروز زمینه‌ساز موج تازه‌ای از عرضه خواهد شد یا بخشی از نقدینگی در قیمت‌های پایین‌تر دوباره به سمت سهام بازمی‌گردد.
اصلاح ادامه دارد یا بازار به تعادل می‌رسد؟
یکی از نشانه‌های مهم معاملات امروز، غلبه نمادهای منفی بر مثبت بود. بر اساس داده‌های تابلوی بازار، بیش از ۷۰۰ نماد در محدوده منفی و ۲۴۸ نماد در محدوده مثبت قرار داشتند؛ اختلافی که نشان می‌دهد افت بازار فقط به چند نماد بزرگ محدود نبوده است. در چنین شرایطی، حتی اگر شاخص کل در مقاطعی با حمایت خریداران روبه‌رو شود، برای بازگشت اعتماد به بازار باید نشانه‌های بهبود در تعداد بیشتری از نمادها دیده شود.
برای معاملات فردا، یکی از سناریوهای قابل طرح، ادامه نوسان و تلاش بازار برای پیدا کردن سطحی از تعادل است. پس از چند روز پرنوسان، بخشی از فروشندگان ممکن است در قیمت‌های پایین‌تر از شدت عرضه بکاهند؛ اما این اتفاق به‌تنهایی به معنای پایان اصلاح نیست. اگر تقاضا نتواند در طول معاملات دوام بیاورد و صف‌های فروش دوباره افزایش پیدا کنند، فشار بر قیمت سهام می‌تواند ادامه یابد.
در مقابل، اگر خریداران در ابتدای معاملات فعال شوند و این تقاضا به ساعات پایانی نیز برسد، امکان جبران بخشی از افت امروز وجود دارد. نشانه مهم در این سناریو، فقط مثبت شدن شاخص کل نیست؛ بلکه کاهش فاصله تعداد نمادهای منفی و مثبت، بهبود وضعیت شاخص هم‌وزن و افزایش قدرت خرید حقیقی‌هاست. در صورتی که این متغیرها هم‌زمان تغییر کنند، می‌توان از بهبود نسبی شرایط بازار صحبت کرد.
کدام صنایع می‌توانند مسیر متفاوتی داشته باشند؟
بررسی عملکرد صنایع در معاملات امروز نشان می‌دهد که بازار یکدست حرکت نکرده است. در حالی که گروه‌های بانکی، شیمیایی و سیمانی با غلبه نمادهای منفی روبه‌رو بودند، برخی گروه‌ها از جمله خدمات فنی و مهندسی، ماشین‌آلات و تجهیزات و حمل‌ونقل عملکرد بهتری داشتند. این اختلاف می‌تواند نشان‌دهنده جابه‌جایی تقاضا میان صنایع باشد؛ با این حال، مثبت ماندن یک گروه در روزی منفی برای بازار، به‌تنهایی به معنای آغاز روند صعودی آن نیست.
برای سرمایه‌گذاران، تفاوت میان افت عمومی بازار و کاهش قیمت ناشی از شرایط یک صنعت یا شرکت اهمیت دارد. در دوره‌های پرنوسان، ممکن است حتی سهم‌هایی که از نظر بنیادی شرایط متفاوتی دارند، تحت تأثیر فشار فروش عمومی قرار بگیرند. در نتیجه، ارزیابی زیان احتمالی سهامداران بدون توجه به ترکیب پرتفوی، قیمت خرید، وضعیت مالی شرکت‌ها و افق سرمایه‌گذاری امکان‌پذیر نیست.
از سوی دیگر، چرخش نقدینگی میان گروه‌ها می‌تواند باعث شود برخی نمادها از افت عمومی فاصله بگیرند، اما برای تشخیص اینکه این رفتار پایدار است یا مقطعی، باید حجم معاملات و تداوم ورود پول در روزهای بعد بررسی شود. اگر تقاضا تنها در چند نماد محدود بماند، بهبود شاخص کل الزاماً به معنای کاهش زیان در بخش بزرگی از سبدهای سهام نخواهد بود.
خروج پول و ریسک‌های پیش‌روی سهامداران
یکی از متغیرهایی که باید در معاملات فردا زیر نظر داشت، مسیر ورود و خروج پول حقیقی است. در شرایطی که سرمایه‌گذاران نسبت به آینده بازار اطمینان کافی ندارند، حتی یک روز رشد شاخص نیز ممکن است برای تغییر تصمیم آنها کافی نباشد. اگر خروج نقدینگی ادامه پیدا کند، تقاضای تازه برای جذب عرضه‌ها با محدودیت مواجه می‌شود و احتمال تداوم نوسان‌های منفی افزایش می‌یابد.
در کنار این موضوع، ریسک‌های سیاسی همچنان می‌توانند بر انتظارات اثر بگذارند؛ اما جهت بازار تنها با اخبار بیرونی تعیین نمی‌شود. واکنش معامله‌گران به قیمت‌های فعلی، کیفیت گزارش‌های شرکت‌ها، چشم‌انداز سودآوری صنایع و توان بازار برای جذب عرضه نیز در مسیر کوتاه‌مدت بورس نقش دارند. به همین دلیل، بررسی هم‌زمان جریان پول و گستردگی معاملات می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه کند.
جمع‌بندی؛ آیا زیان سهامداران بیشتر می‌شود؟
در مجموع، برای معاملات چهارشنبه ۶ آبان نمی‌توان پایان اصلاح بازار را قطعی دانست. غلبه نمادهای منفی در معاملات امروز و خروج پول بیش از هفت همت نشان می‌دهد که فشار فروش همچنان گسترده است و بازگشت پایدار شاخص به تقویت تقاضا در بخش بزرگ‌تری از بازار نیاز دارد.
اگر در معاملات فردا تعداد نمادهای مثبت افزایش یابد، قدرت خرید حقیقی‌ها بهبود پیدا کند و خروج نقدینگی کاهش یابد، احتمال جبران بخشی از افت امروز وجود خواهد داشت. در مقابل، تداوم برتری فروشندگان و ضعیف ماندن تقاضا می‌تواند افت قیمت‌ها را به روزهای بعد نیز منتقل کند.
با این حال، افت شاخص کل به‌تنهایی به معنای زیان یکسان همه سهامداران نیست. میزان زیان هر پرتفوی به ترکیب سهام، قیمت خرید و عملکرد نمادهای آن بستگی دارد. آنچه در معاملات فردا اهمیت دارد، نه صرفاً رنگ شاخص‌ها، بلکه مشخص شدن این موضوع است که آیا خریداران توان جذب عرضه‌ها را پیدا می‌کنند یا بازار همچنان با کمبود تقاضای مؤثر مواجه می‌ماند.