رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار نسبت به روند افزایشی دیابت در کشور، آلودگی هوا را یکی از عوامل خطر ابتلا به این بیماری دانست و از افزایش نگران‌کننده موارد دیابت نوع دو در میان نوجوانان و جوانان خبر داد.

علیرضا استقامتی با اشاره به افزایش شیوع دیابت در جهان اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت بر روند رو به رشد این بیماری تأکید دارد و بر اساس گزارش فدراسیون بین‌المللی دیابت، سرعت ابتلا و افزایش شمار بیماران بسیار بیشتر از برآوردهای قبلی است. این روند عمدتاً از سبک زندگی ناسالم، کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب و جایگزینی غذاهای فست‌فودی به جای مواد غذایی سالم تأثیر می‌پذیرد.

وی افزود: برآوردهای اخیر نشان می‌دهد حدود ۵۸۹ میلیون نفر در جهان به دیابت مبتلا هستند و پیش‌بینی می‌شود شمار بیماران تا سال ۲۰۴۵ از ۸۹۰ میلیون نفر فراتر برود. اگرچه تغییر سبک زندگی سهم مهمی در این افزایش دارد، عوامل محیطی مانند آلودگی هوا نیز می‌توانند در گسترش بیماری نقش داشته باشند. آلودگی هوا علاوه بر مشکلات تنفسی و افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها، ممکن است احتمال ابتلا به دیابت را نیز افزایش دهد.

رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به وضعیت این بیماری در ایران گفت: بر اساس آمارهای مربوط به پیش از همه‌گیری کووید ۱۹، حدود ۱۴ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال کشور به دیابت مبتلا بودند.

استقامتی با تأکید بر تأثیر آلودگی هوا بر سلامت عمومی توضیح داد: در زمان افزایش آلاینده‌ها، هشدارها معمولاً بیشتر متوجه بیماران قلبی و ریوی و گروه‌های حساس از جمله کودکان، نوجوانان و سالمندان است؛ در حالی که مطالعات سال‌های اخیر نشان داده‌اند آلودگی هوا می‌تواند یکی از عوامل خطر ابتلا به دیابت نیز باشد.

به گفته وی، میزان خطر به شدت و مدت مواجهه با آلاینده‌ها بستگی دارد. مواجهه کوتاه‌مدت، برای مثال در حد دو روز، معمولاً تأثیر قابل‌توجهی بر افزایش خطر ابتلا ندارد، اما قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آلودگی هوا می‌تواند احتمال ابتلا به دیابت را به میزان چشمگیری افزایش دهد.

وی درباره شمار مبتلایان به دیابت در ایران نیز اظهار کرد: تخمین زده می‌شود در حال حاضر حدود هفت میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در کشور به این بیماری مبتلا باشند و احتمال دارد این تعداد افزایش یافته باشد. با این حال، به دلیل نبود آمار دقیق و به‌روز، نمی‌توان رقم قطعی اعلام کرد. مطالعات ملی برای بررسی وضعیت دیابت در کشور در حال انجام است و انتظار می‌رود نتایج آن طی چند ماه آینده منتشر شود.

استقامتی ادامه داد: برآوردهای موجود نشان می‌دهد حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد جمعیت کشور به دیابت مبتلا هستند، اما برای دستیابی به آمار دقیق‌تر باید منتظر نتایج مطالعات جدید ماند.

رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به وضعیت دیابت نوع یک در کشور گفت: تخمین زده می‌شود حدود ۲۵۰ هزار نفر، عمدتاً از میان نوجوانان و جوانان، به دیابت نوع یک مبتلا باشند.

وی در ادامه نسبت به افزایش موارد دیابت نوع دو در سنین پایین هشدار داد و افزود: در سال‌های اخیر مواردی از ابتلا به دیابت نوع دو در میان نوجوانان و جوانان مشاهده شده که نگران‌کننده است. این بیماری در سنین پایین‌تر می‌تواند با سرعت بیشتری پیشرفت کند و عوارض شدیدتری به همراه داشته باشد؛ از همین رو، ابتلای افراد زیر ۱۸ سال به آن اهمیت ویژه‌ای دارد.

استقامتی با بیان اینکه دیابت نوع دو در نوجوانان با نوع بزرگسالی آن تفاوت‌هایی دارد، توضیح داد: بیماری مشاهده‌شده در گروه سنی ۱۰ تا ۱۸ سال، اگرچه دیابت نوع دو نامیده می‌شود، از نظر روند پیشرفت و عوارض با دیابت نوع دو در بزرگسالان تفاوت دارد. این بیماری در دوران نوجوانی معمولاً سریع‌تر پیشرفت می‌کند و می‌تواند عوارض شدیدتر و گسترده‌تری ایجاد کند.

وی در پایان بر ضرورت تدوین برنامه‌ای جامع برای پیشگیری و کنترل دیابت تأکید کرد و گفت: نمی‌توان صرفاً منتظر اقدامات مسئولان ماند، بلکه باید برنامه‌ای منسجم برای مراقبت و پیشگیری از این بیماری تدوین شود و افراد نیز مسئولیت حفظ و ارتقای سلامت خود را بر عهده بگیرند.

رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران پایش منظم وضعیت سلامت، انجام آزمایش‌های لازم، پیگیری درمان، رعایت رژیم غذایی سالم و برخورداری از فعالیت بدنی و ورزش منظم را از جمله اقدامات ضروری برای پیشگیری و کنترل دیابت دانست و تأکید کرد که افزایش آگاهی، اصلاح سبک زندگی و تشخیص به‌موقع می‌تواند از گسترش بیماری و بروز عوارض آن جلوگیری کند.