ایده‌های دانشگاهی و صنعت ارتباطات با هم یک‌پارچه می‌شوند
جوان آنلاین: هوش مصنوعی حالا دیگر به همه حوزه‌ها راه یافته و بدیهی است حوزه‌های فناورانه‌تری همچون حوزه ارتباطات بیشتر از سایر حوزه‌ها می‌توانند از این ابزار بهره‌برداری کنند. همچنان‌که به تعبیر سرپرست پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی، هر چند هوش مصنوعی به‌تنهایی راه‌حل همه مشکلات نیست، اما ابزار قدرتمندی است که می‌توان از آن در صنعت تلکام برای بهینه‌سازی شبکه، پیش‌بینی خرابی تجهیزات، بهبود کیفیت خدمات ارتباطی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و پیشگیری از تهدیدات سایبری استفاده کرد. حالا در «رویداد هوش مصنوعی در تلکام» قرار است کاربرد‌های هوش مصنوعی در این حوزه احصا شده و ایده‌های دانشگاهی در این حوزه به محصولات کاربردی در صنعت مخابرات تبدیل شود.
هوش مصنوعی دیگر تنها یک فناوری پشتیبان برای صنعت ارتباطات نیست؛ بلکه به یکی از مهم‌ترین پیشران‌های تحول در شبکه‌های مخابراتی، خدمات ارتباطی و مدل‌های کسب‌وکار این صنعت تبدیل شده است. تحول صنعت ارتباطات در سال‌های اخیر، با ورود فناوری‌هایی همچون ۵G، ۶G، Open RAN، Edge AI و هوش مصنوعی مولد وارد مرحله‌ای تازه شده است. در چنین شرایطی، شبکه‌های آینده دیگر صرفاً زیرساختی برای انتقال داده نیستند، بلکه به سامانه‌هایی هوشمند، خودکار و تصمیم‌گیر تبدیل خواهند شد.
رویداد AI in Telecom با تمرکز بر همین تغییر پارادایم، مجموعه‌ای از مهم‌ترین موضوعات روز صنعت را در قالب محور‌های تخصصی مورد بررسی قرار می‌دهد؛ از معماری شبکه‌های آینده و ادغام هوش مصنوعی با زیرساخت‌های مخابراتی گرفته تا استفاده از مدل‌های مولد و عامل‌های هوشمند در خدمات ارتباطی.
تعامل صنعت و دانشگاه در زمینه هوش مصنوعی
یکی از ویژگی‌های مهم این رویداد، ایجاد فضایی برای تعامل میان دانشگاه، پژوهشگران، شرکت‌های فناور، مدیران و متخصصان صنعت ارتباطات است.
شیرین گیلکی، سرپرست پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی، با اشاره به تفاوت رویداد هوش مصنوعی در تلکام با برنامه‌های صرفاً نظری، گفت: «هدف ما این است که ایده‌های خلاقانه تیم‌های دانشجویی و دانشگاهی به محصولات واقعی و قابل استفاده در صنعت مخابرات تبدیل شوند.»
به گفته وی، خروجی این رویداد علاوه بر شناسایی و معرفی ایده‌های برتر برای اجرای طرح‌های پژوهشی با همکاری اپراتور‌های تلفن همراه، به طراحی و برگزاری ۲۱ دوره آموزشی تخصصی در حوزه مخابرات سیار منجر خواهد شد.
گیلکی با اشاره به کاربرد‌های هوش مصنوعی در صنعت مخابرات، بیان کرد: «هوش مصنوعی به‌تنهایی راه‌حل همه مشکلات نیست، اما ابزار قدرتمندی است که می‌توان از آن در صنعت تلکام برای بهینه‌سازی شبکه، پیش‌بینی خرابی تجهیزات، بهبود کیفیت خدمات ارتباطی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و پیشگیری از تهدیدات سایبری استفاده کرد.»
بنا به تأکید وی، صنعت مخابرات یکی از حوزه‌هایی است که حجم گسترده‌ای از داده‌ها، فرایند‌های عملیاتی و زیرساخت‌های پیچیده را در بر می‌گیرد؛ به همین دلیل هوش مصنوعی با استفاده از ابزار‌ها و الگوریتم‌های نوین خود می‌تواند به این صنعت در شناسایی و رفع چالش‌ها کمک کند. بنا به تأکید سرپرست پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی، دانشجویان و دانشگاهیان، فعالان حوزه تلکام، اپراتور‌های مخابرات سیار و همچنین سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران صنعت مخابرات از مخاطبان اصلی این رویداد هستند.
سرپرست پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی در پاسخ به سؤال «جوان» درباره اهمیت محور امنیت سایبری در صنعت مخابرات، این‌گونه توضیح داد: «صنعت مخابرات با گستره عظیمی از داده‌ها سروکار دارد که بخش قابل توجهی از آنها محرمانه هستند. فارغ از شرایط جنگی یا تحولات سیاسی، ماهیت داده‌های موجود در حوزه مخابرات به‌گونه‌ای است که حفاظت از آنها اهمیت زیادی دارد و لازم است تدابیر امنیت سایبری برای صیانت از این داده‌ها به کار گرفته شود.»
وی با اشاره به موضوع حملات سایبری و برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای بررسی این مسئله، افزود: «در کارگاه تخصصی روز دوم رویداد، موضوع تهدیدات سایبری و امنیت شبکه‌های مخابراتی بررسی خواهد شد و قرار است آمار‌ها و مطالعات موردی مرتبط با این حوزه نیز ارائه شود.»
تعریف ۳۲ سرفصل دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت
سرپرست پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی با اشاره به خروجی‌های مورد انتظار این رویداد، خاطرنشان کرد: «در کنار هفت محور اصلی، ۲۱ زیرمحور نیز تعریف شده است که این زیرمحور‌ها به ۲۱دوره آموزشی کوتاه‌مدت و تخصصی تبدیل می‌شوند و در اختیار مراکز آموزشی جهاد دانشگاهی در سراسر کشور قرار می‌گیرند.»
وی هدف از طراحی این دوره‌ها را مهارت‌آموزی افراد علاقه‌مند به ورود به حوزه مخابرات سیار دانست و افزود: «این دوره‌ها با هدف آماده‌سازی نیروی انسانی متخصص و ارتقای مهارت افرادی که تمایل دارند در صنعت مخابرات سیار فعالیت کنند، برگزار خواهند شد.»
از نگاه وی، اگر ارتباط میان دانشگاه و صنعت به‌درستی شکل بگیرد و نیاز‌های صنعتی به‌صورت مستمر احصا و اعلام شود، این آمادگی را داریم که به‌طور مرتب ایده‌هایی را برای بهینه‌سازی شبکه‌های ارتباطی و رفع چالش‌های صنعت مخابرات دریافت کنیم.
شناسایی و معرفی ظرفیت‌ها
گیلکی با اشاره به ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور در حوزه هوش مصنوعی تصریح کرد: «شرکت‌های دانش‌بنیان و تیم‌های متخصص داخلی می‌توانند با توسعه نرم‌افزار‌ها و راهکار‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در رفع مشکلات و چالش‌های فعلی شبکه‌های مخابراتی مشارکت داشته باشند.»
وی هدف اصلی این رویداد را شناسایی و معرفی این ظرفیت‌ها و فراهم کردن زمینه استفاده از توان داخلی در صنعت مخابرات عنوان کرد و گفت: «این رویداد هم بعد پژوهشی دارد و هم بعد آموزشی. برخی شرکت‌های فعال در حوزه تلکام نیز از ایده‌های برتر استقبال کرده‌اند و تمایل دارند صاحبان این ایده‌ها را جذب کنند؛ بنابراین در زنجیره شکل‌گرفته پیرامون این رویداد، امکان جذب و استخدام صاحبان ایده‌های برتر نیز فراهم خواهد شد.»
وی در ادامه تأکید کرد: «ایده‌های دریافت‌شده در این رویداد می‌توانند به طرح‌های پژوهشی تبدیل شوند و ما این ظرفیت را داریم که آنها را به اپراتور‌های حوزه مخابرات سیار معرفی کنیم و برای اجرای طرح‌های تحقیقاتی و پژوهشی با این مجموعه‌ها همکاری داشته باشیم.»
گیلکی در ادامه با تأکید بر کاربردی بودن ایده‌های ارائه‌شده در این رویداد گفت: «در این رویداد صرفاً مباحث نظری مطرح نخواهد شد، بلکه تلاش کرده‌ایم از ابتدا زمینه‌ای را فراهم کنیم که ایده‌های خلاقانه به محصولات واقعی و قابل استفاده در صنعت مخابرات تبدیل شوند.»
این رویداد در روز‌های ۱۳ و ۱۴ آبان‌ماه در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار خواهد شد.