اکسیوس نوشت: مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه در دیدار با همتایان خود از کشورهای گروه هفت (G7) در پاریس به آن‌ها گفت که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ازسرگیری جنگ با ایران یا دستیابی به توافق با تهران را بررسی کرده، اما در نهایت گزینه سومی را برگزیده است: به خفگی کشاندن حکومت ایران از طریق فشار اقتصادی. این موضوع را سه نفر از حاضران در این نشست به آکسیوس گفته‌اند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: جنگ با ایران در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ به باری سیاسی برای او تبدیل شده و در انتخابات میان‌دوره‌ای، هزینه سنگینی به جمهوری‌خواهان تحمیل کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا طی ماه‌های گذشته بارها میان تهدید به نابودی کامل ایران و پیش‌بینی تسلیم شدن تهران و پذیرش توافق موردنظر او در نوسان بوده است.
یک مقام آمریکایی نزدیک به ترامپ گفت: «او به دنبال راه‌حل بوده، اما مطمئن نبود بهترین مسیر برای پیشبرد کار چیست.»
این اختلاف‌نظر درباره مسیر پیش رو، به بروز تنش میان چند جریان در سطوح عالی دولت آمریکا منجر شده است. هر یک از این جریان‌ها از حمایت برخی متحدان آمریکا در خاورمیانه برخوردار بوده‌اند؛ به‌طوری‌که اسرائیل خواهان ازسرگیری حملات بود، اما بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس با آن مخالفت می‌کردند.
تحولات اصلی
ترامپ پس از دیدار روز دوشنبه با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر، گفت دور جدید حملات به ایران «بسیار بعید» است و «ضرورتی برای آن به نظر نمی‌رسد».
ترامپ در عوض، از ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی علیه ایران حمایت می‌کند. علاوه بر این، او از عملیات جدیدی با عنوان «دروازه آهنین» (Iron Gate) حمایت کرده است که هدف آن قطع مسیرهای زمینی مورد استفاده ایران برای انتقال تسلیحات پیشرفته و دیگر فناوری‌هاست.
پشت پرده ماجرا
روبیو روز سه‌شنبه در نشستی غیرعلنی با وزیران خارجه کشورهای گروه هفت در پاریس، سیاست آمریکا در قبال ایران را تشریح کرد.
به گفته سه نفر از حاضران در جلسه، روبیو گفت: «رئیس‌جمهور فقط دو گزینه پیش رو ندارد. مسئله صرفاً بازگشت به جنگ یا امضای یک توافق صلح مضحک نیست. ما توافق احمقانه‌ای انجام نخواهیم داد. گزینه سوم ما این است که به اقدامات فعلی خود ادامه دهیم.»
روبیو در ادامه گفت آمریکا هزینه‌های سنگینی به اقتصاد ایران تحمیل می‌کند و این مسئله توان تهران برای تأمین مالی سازمان‌ها یا بازسازی توان نظامی‌اش را دشوارتر می‌سازد. او تأکید کرد که برای این راهبرد هیچ ضرب‌الاجلی تعیین نشده است.
روبیو گفت: «رئیس‌جمهور تحت فشار زمانی کاذب قرار ندارد و ایرانی‌ها خودشان خسارت‌های بزرگی به اقتصادشان وارد می‌کنند.»
نکته قابل‌توجه
مقام‌های آمریکایی می‌گویند روبیو یکی از اعضای تیم امنیت ملی ترامپ بوده که از راهبرد به خفگی کشاندن ایران حمایت کرده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز در این گروه قرار داشته‌اند.
این گروه با ازسرگیری جنگ مخالف بود، معتقد نبود که مواضع فعلی ایران بتواند به توافقی در راستای منافع آمریکا منجر شود و برای انتخاب گزینه سوم، یعنی ادامه فشارها، رایزنی کرده بود.
وضعیت فعلی
روبیو نسبت به دستیابی به یک توافق دیپلماتیک با ایران تردید عمیقی دارد.
او پس از نشست گروه هفت به خبرنگاران گفت: «ایران به‌شدت خواهان توافق است. مشکل اینجاست که شروطی که همچنان مطرح می‌کند، مضحک هستند. یعنی آن‌ها در حال حاضر حتی جدی هم نیستند.»
او گفت اگر ایرانی‌ها فشار اقتصادی بیشتری را احساس کنند، ممکن است موضعشان تغییر کند.
روبیو افزود: «بالاخره باید غذا بخورید. در نهایت، واقعیت‌های اقتصادی حتی به ذهن سرسخت‌ترین‌ها هم نفوذ می‌کند. بنابراین فکر می‌کنم با گذشت زمان، این فشار تأثیر خود را خواهد گذاشت.»
بله، اما...
یک مقام آمریکایی گفت چند متحد آمریکا، از جمله ترکیه، عراق و پاکستان، درباره قصد ترامپ برای طولانی کردن فشار اقتصادی علیه ایران نگران هستند.
به گفته این مقام، نگرانی این کشورها آن است که فشار آمریکا بر آن‌ها برای توقف مبادلات تجاری با ایران ــ از جمله با متوقف کردن پروازها و بستن مرزهایشان ــ موجب بی‌ثباتی در داخل کشورهای خودشان شود.
موضع طرف مقابل
ایران خواستار پایان دادن به وضعیت «نه جنگ، نه توافق» شده و بر ضرورت مشخص شدن تکلیف جنگ تأکید کرده است. مقامات غیرنظامی ایران این دستور را چراغ سبزی برای مذاکره و دستیابی به توافق تفسیر کرده‌اند.
دنی سیترینوویچ، کارشناس مسائل ایران در شورای آتلانتیک، گفت: «ایران قصد ندارد این وضعیت را برای مدتی نامحدود به همین شکل بپذیرد. ممکن است تهران به این نتیجه برسد که افزایش هزینه‌های اقتصادی و امنیتی برای واشنگتن و شرکای منطقه‌ای آن، تنها راه وادار کردن آمریکا به تغییر سیاست‌هایش است.»
او افزود: «خطر کاملاً آشکار است: ایران تنش‌ها را تشدید می‌کند، واشنگتن واکنش نشان می‌دهد و هر دو طرف خود را درگیر یک رویارویی نظامی دیگر می‌بینند؛ رویارویی‌ای که لزوماً هیچ‌یک از آن‌ها خواهانش نبوده‌اند.»
آنچه باید زیر نظر داشت
نخست‌وزیر قطر در نشست گروه هفت، وزیران خارجه را در جریان تلاش‌های میانجی‌گرانه و گفت‌وگوی روز گذشته خود با ترامپ قرار داد.
آل‌ثانی گفت پس از دیدار با ترامپ به این برداشت رسیده که فضای تنفس بیشتری برای تلاش‌های دیپلماتیک وجود دارد.
با این حال، اختلافات اصلی همچنان پابرجاست: اینکه کدام طرف باید نخستین گام را برای کاهش تنش بردارد و طرفین بر سر چه اقداماتی برای اعتمادسازی به توافق برسند.
نخست‌وزیر قطر همچنین گفت قصد دارد چین و کشورهای اروپایی را به‌عنوان ضامن وارد این روند کند تا به کاهش بی‌اعتمادی عمیق ایران کمک کنند؛ بی‌اعتمادی‌ای که ریشه در این نگرانی دارد که ترامپ چند ماه پس از امضای توافق، آن را نقض کند و بار دیگر جنگ را از سر بگیرد.