هرمزگان - پژوهشگران ادبیات در هرمزگان در نشست یادروز حافظ، پیوندهای ناگسستنی شعر فارسی با فرهنگ هرمزگان را مورد بررسی قرار دادند و تاکید کردند که حافظ، نگهبان زبان و واژگان فارسی است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در بندرعباس، آیین بزرگداشت روز حافظ با حضور جمعی از شاعران، پژوهشگران و اهالی فرهنگ و ادب استان، در سالن اجتماعات دبستان فاطمی بندرعباس برگزار شد.
این نشست ادبی با محوریت شعرخوانی، گفت‌وگو درباره جایگاه حافظ در ادبیات فارسی و بررسی تأثیر اندیشه و زبان این شاعر بزرگ بر شعر و فرهنگ ایرانی برگزار شد و جمعی از چهره‌های ادبی هرمزگان در آن به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند.
در این مراسم، احمد حبیبی، حسین استاد، اسدالله نوروزی و محمد حیدری‌زاده به‌عنوان سخنران حضور داشتند و درباره ابعاد گوناگون شعر و اندیشه حافظ سخن گفتند.
حافظ، نگهبان زبان و واژگان فارسی
احمد حبیبی، پژوهشگر، مؤلف و حافظ‌شناس هرمزگانی، ضمن ابراز خرسندی از حضور در این نشست، روز حافظ را روز افتخار و عزت ایرانیان دانست و گفت: حافظ نگهدارنده ذهن و واژگان ماست و خوش‌تراش‌ترین واژه‌ها را در شعر خود به کار برده است.
وی با اشاره به دانش قرآنی و حدیثی حافظ، به ابعاد مختلف غزل‌های او پرداخت و اظهار کرد: شعر حافظ در کنار عشق زمینی، به عشق الهی نیز توجه دارد و همین ویژگی، به غزل‌های او عمق و ماندگاری بخشیده است.
این حافظ‌شناس هرمزگانی با اشاره به علاقه حافظ به زادگاهش، درباره پیوند این شاعر با منطقه هرمزگان و بستک نیز سخن گفت و افزود: فرهنگ مردم در غزلیات حافظ موج می‌زند و دیوان او شاهکاری ادبی است که با زبان انسانی زمینی سخن می‌گوید.
حبیبی همچنین با اشاره به جایگاه ویژه دیوان حافظ در زندگی ایرانیان و رسم فال گرفتن با آن در کنار قرآن کریم، این موضوع را نشانه‌ای از اهمیت و ارزش فرهنگی این اثر دانست.
وی علاقه مردم هرمزگان به شعر حافظ را با توجه به رواج شروه‌خوانی در این منطقه قابل توجه دانست و گفت: نزدیکی موسیقی و حال‌وهوای شعر حافظ به شروه، از دلایل علاقه مردم این استان به غزل‌های اوست.
این پژوهشگر در ادامه به تأثیرپذیری شاعران هرمزگانی، از جمله محیا، از شعر حافظ اشاره کرد و غنای شعر و فرهنگ هرمزگان را یادآور شد.
حافظ برای همه اقشار جامعه شعر گفته است
حسین استاد، حافظ‌شناس هرمزگانی، در سخنانی به جایگاه حافظ در گستره ادبیات فارسی پرداخت و با اشاره به بزرگان شعر و ادب ایران، از رودکی، عنصری، ناصرخسرو، نظامی گنجوی، سنایی، سعدی و خاقانی به‌عنوان چهره‌های اثرگذار این عرصه یاد کرد.
وی با طرح این پرسش که چرا دیوان حافظ در آیین‌ها و مناسبت‌هایی همچون شب یلدا و نوروز جایگاه ویژه‌ای دارد، ماندگاری شعر این شاعر را در فراگیری و ارتباط آن با اقشار مختلف جامعه دانست.
استاد اظهار کرد: شعر حافظ را هم واعظ و عارف می‌خواند و هم خواننده کوچه و بازار؛ زیرا او برای همه شعر گفته است و آثارش محدود به گروه یا قشر خاصی نیست.
وی با تأکید بر تفاوت جایگاه حافظ با دیگر شاعران بزرگ فارسی، از تأثیر آثار سعدی بر ادبیات فارسی نیز سخن گفت و حافظ را شاعری برخوردار از ویژگی‌های منحصربه‌فرد دانست.
شعر حافظ سرشار از ظرافت‌های ادبی و بلاغی است
اسدالله نوروزی، استاد ادبیات، در این نشست با تأکید بر عظمت جایگاه حافظ اظهار کرد: هنگام سخن گفتن از حافظ باید ایستاده سخن گفت.
وی حضور محمدرضا شفیعی کدکنی در مراسم بزرگداشت حافظ در شیراز را خبری ارزشمند برای ادبیات کشور دانست و با اشاره به جایگاه حافظ در تاریخ شعر فارسی گفت: حافظ حدود ۳۰ سال پس از سعدی ظهور کرد و توانست نام و شعر خود را برای همیشه در ذهن و زبان ایرانیان ماندگار سازد.
نوروزی شعر حافظ را سرشار از نکات لطیف و ظرافت‌های بلاغی دانست و افزود: نمی‌توان به‌آسانی خرده‌ای بر شعر حافظ گرفت. استعداد خدادادی، در کنار مطالعه گسترده و پشتوانه علمی و ادبی، در شکل‌گیری هنر شعری او نقش داشته است.
این استاد ادبیات با اشاره به تأثیرپذیری حافظ از سنایی و نقش پیشینیان در شکل‌گیری آثار ادبی، خاطرنشان کرد: هنر و علم در خلأ به وجود نمی‌آیند و هر اثر بزرگ ادبی بر پشتوانه‌ای از دانش و تجربه استوار است. کتاب‌ها زاده کتاب‌ها هستند و شعر حافظ نیز از این قاعده مستثنا نیست.
حافظ‌خوانی، راهی برای بهتر شدن حال ما
محمد حیدری‌زاده، آخرین سخنران این مراسم، با حافظ‌خوانی به بیان دیدگاه‌های خود درباره ویژگی‌های شعر و شخصیت ادبی حافظ پرداخت.
وی با بیان اینکه حافظ‌خوانی حال انسان را خوب می‌کند، این ویژگی را به رندی حافظ و توانایی او در سخن گفتن درباره ابعاد گوناگون زندگی مرتبط دانست.
حیدری‌زاده با اشاره به ظرفیت‌های زبانی و ادبی دیوان حافظ اظهار کرد: با حضور حافظ، رستاخیز کلمات در شعر او اتفاق افتاده است. شعر به جوشش نیاز دارد و حافظ شاعری است که با تکیه بر این جوشش، اثری ماندگار آفریده است.
وی همچنین با اشاره به مفهوم رندی در شعر حافظ، به نگاه انتقادی او به صوفی‌گری و زاهدنمایی پرداخت و تفاوت میان رندی حافظ و حسابگری را از ویژگی‌های برجسته جهان‌بینی این شاعر برشمرد.
شعرخوانی شاعران هرمزگان در بزرگداشت حافظ
در بخش دیگری از این مراسم، شاعران هرمزگانی از جمله ابراهیم ضعیفی، شاعر بومی‌سرا؛ منوچهری ضیایی، شاعر طنزپرداز؛ کیمیا امیری، عضو انجمن بهشت جنوب؛ جلیل کرامتی؛ سیدحسین موسوی، علی ابراهیمی‌نسب و ... به شعرخوانی پرداختند.
همچنین فرخنده جلالی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان هرمزگان، با خوانش غزلی از حافظ در این آیین حضور یافت.
مسلم محبی مسئول انجمن ادبی «شعر و دریا» نیز با اشاره به حضور چهره‌های برجسته ادبی استان در این نشست گفت: قلب ادبیات امشب در این سالن می‌تپد و بزرگان بسیاری در این محفل حضور دارند که شناسنامه ادبیات استان هستند.
معصومه مرشدی، دبیر انجمن ادبی «شعر و دریا» هرمزگان، نیز در برگزاری این آیین نقش داشت و به اتفاق محبی، مجری این برنامه بود.
این مراسم فرصتی برای بازخوانی جایگاه حافظ در ادبیات فارسی و بررسی پیوندهای شعر او با فرهنگ و سنت‌های ادبی هرمزگان فراهم کرد.