کتاب «صدای تاریکی» نوشته نیلوفر مالک از انتشارات مهرک با محوریت زندگی یک نوجوان نابینا و مواجهه او با سوگ، در سیزدهمین دوره جایزه کتاب مهر بهعنوان اثر برگزیده انتخاب شد.
به گزارش خبرنگار مهر، جایزه کتاب مهر که از سال ۱۳۹۱ به پیشنهاد علیاصغر سیدآبادی، شاعر و نویسنده، در مؤسسه مهر طاها فعالیت خود را آغاز کرد، جایزهای ویژه دختران نوجوان است که در آن، خود نوجوانان نقش اصلی را در فرایند انتخاب و معرفی کتابهای برتر بر عهده دارند.
این جایزه در ابتدا با شکلگیری یک گروه کتابخوانی آغاز شد، اما بهتدریج گروههای بیشتری به آن پیوستند و تجربه خواندن، گفتوگو و تبادل نظر درباره آثار ادبی را در جمعهای خود ادامه دادند. برخی از این گروهها نیز پس از مدتی به فعالیت مستقل روی آوردند و حلقههای کتابخوانی خود را تشکیل دادند.
جایزه کتاب مهر صرفاً به معرفی آثار برگزیده محدود نمیشود، بلکه تلاش دارد فرصتی برای مشارکت فعال دختران نوجوان در تجربه خواندن و داوری فراهم کند. در این فرایند، نوجوانان کتابها را مطالعه میکنند، درباره شخصیتها، روایت و موضوعات مطرحشده در آثار به گفتوگو میپردازند و پس از شنیدن دیدگاههای یکدیگر، برای انتخاب اثر برتر استدلال میکنند.
توجه همزمان به کیفیت ادبی کتابها و تجربهای که نوجوانان در مسیر خواندن و داوری به دست میآورند، از ویژگیهای متمایز این جایزه است؛ تجربهای که میتواند زمینه تقویت قدرت تحلیل، گفتوگو، مذاکره و اعتمادبهنفس نوجوانان را فراهم کند.
کتاب «صدای تاریکی» نیز در همین چارچوب، داستانی معمایی و خانوادگی را با محوریت تجربه زیسته یک نوجوان نابینا روایت میکند. شخصیت اصلی داستان، ساوینا، دختری است که دو سال پس از درگذشت مادرش همچنان با فقدان او و تغییرات زندگی خانوادگی دستوپنجه نرم میکند. تصمیم پدر برای فروش خانهای که مادر با توجه به نیازهای ساوینا بازسازی کرده بود، یکی از اتفاقاتی است که آرامش او را برهم میزند.
در شب سالگرد درگذشت مادر، مهمانی خانوادگی با حضور سپیده، همکار پدر، به نقطه آغاز ماجراهای تازه تبدیل میشود. گمشدن گوشوارههای برلیان مادر نیز بر ابهامهای داستان میافزاید و ساوینا را به دنبالکردن سرنخها و کشف حقیقت سوق میدهد.
ساوینا که به دلیل نابینایی، جهان پیرامون خود را از طریق صداها و لمس تجربه میکند، با دقت شنیداری و حافظه فضایی خود تلاش میکند از میان صداهای فنجانها، لولای درها، قدمها و نفسهای اطرافیان، نشانههایی برای حل معما پیدا کند. او در کنار جستوجوی حقیقت، باید با ترسهای درونی خود درباره تغییر روابط خانوادگی و جایگزینشدن خاطره مادر نیز روبهرو شود.
«صدای تاریکی» با تبدیل شنیدن به ابزار اصلی کشف حقیقت، مخاطب را با دنیای متفاوت یک نوجوان نابینا همراه میکند. این اثر در کنار ایجاد تعلیق و پیشبرد یک معمای خانوادگی، موضوعاتی همچون سوگ، اعتماد، امنیت عاطفی و پذیرش تغییر را نیز به تصویر میکشد.
همدلی با تجربه زیسته نوجوانان نابینا، توجه به تواناییهای حسی و شنیداری، مواجهه با فقدان و تقویت تفکر انتقادی درباره روابط نزدیک، از جمله ظرفیتهایی است که مطالعه این کتاب میتواند برای مخاطبان نوجوان به همراه داشته باشد.
این کتاب به صورت خط بریل در کتابخانههای مخصوص نابینایان هم قرار داده شده است.
انتخاب «صدای تاریکی» در سیزدهمین دوره جایزه کتاب مهر، بار دیگر اهمیت مشارکت نوجوانان در انتخاب آثار ادبی و توجه به کتابهایی را نشان میدهد که علاوه بر جذابیت داستانی، زمینه گفتوگو درباره تجربههای انسانی و اجتماعی را فراهم میکنند.
