سومین بخش از ماجراهای خانواده ویژن و واندا ماکسیموف در VisionQuest در دنیای سینمایی مارول ادامه پیدا می‌کند ولی آیا این اثر موفق بود؟
ماجراهای خانواده ماکسیموف در دنیای سینمایی مارول ادامه پیدا می‌کند
در حالی که چند سالی می‌شد هیچ خبری از ویژن در دنیای سینمایی مارول پس از رویدادهای سریال WandaVision نبود، مارول استودیوز در سال جاری سریالی با محوریت این عضو اونجرز منتشر کرد. شاید روزی که ویژن هنوز در جایگاه هوش مصنوعی جارویس برای تونی استارک کار می‌کرد و واندا ماکسیموف به همراه برادرش، پیترو، با Avengers: Age of Ultron پا به این فرانچایز گذاشتند، کسی فکرش را هم نمی‌کرد که روزی خانواده این دو کاراکتر تبدیل به یکی از المان‌های مورد تمرکز در دنیای سینمایی مارول باشد. ولی اکنون با VisionQuest ماجرای این خانواده باز هم ادامه پیدا می‌کند. اما آیا این سریال توانسته است یک اثر خوب از آب درآید؟ در این نوشتار در ویجیاتو به بررسی سریال VisionQuest خواهیم پرداخت.
هوشواره‌ها و احساسات
روایت VisionQuest با ویژنی آغاز می‌شود که بعد از رویدادهای پایانی سریال WandaVision به شکل وایت ویژن دوباره به وجود آمده است. با این وجود، وایت ویژن از همان جهان‌بینی، تجربه‌ها و درک دنیا که ویژن اولیه از آن‌ها بهره می‌برد برخوردار نیست. دست‌کم به باور خودش این گونه نیست. برای همین تلاش دارد تا بفهمد چه چیزی ویژن اولیه را ویژن کرده بود. وایت ویژن به خاطرات او دسترسی دارد اما در درک آن‌ها به چالش خورده و در جست و جوی این است تا بفهمد دلیل تصمیم‌های ویژن اولیه چیست. در واقع، وایت ویژن شاید خاطرات ویژن اولیه را در خود جای داده است ولی احساسات او را ندارد که پارادوکس جالبی برای پیش برد یک داستان بر پایه یک هوش مصنوعی ایجاد می‌کند.
در هر حال، آیا هوشواره‌ها، هر چه اندازه هم پیشرفته باشند، می‌توانند احساسات انسانی داشته باشند و آن‌ها را درک کنند؟ این پرسشی است که در VisionQuest به پیش برد داستان کمک می‌کند اما در همین حال هم سویه‌های جالبی نه تنها به وایت ویژن بلکه به شمار دیگری از هوش مصنوعی‌های دخیل در این عنوان می‌افزاید. در کنار بازگشت هوشواره‌هایی به مانند جارویس، فرایدی، ایدیث، دام و یو (آن هم به شکل جالبی با آواتارهای انسانی)، اولتران هم در VisionQuest بازگشته است و خود او نیز در کنار دیگران درگیر همین احساسات انسانی می‌شود.
به طرز عجیبی کند و کاو این هوشواره‌ها حول محور تجربه‌ها و احساسات، ماجرایی ژرف می‌آفریند که کم‌تر از عناوین کمیک بوکی و ابرقهرمانی انتظار می‌رود. در سطح رویی، این مسیر داستانی پتانسیل ارائه یک اثر کمدی را دارد و به خوبی هم از پس آن برمی‌آید. سکانس‌ها و دیالوگ‌های خنده‌دار فراوانی را می‌توان در VisionQuest یافت که جنبه‌های گوناگون زندگی انسان‌گونه یک خانواده از جنس هوش مصنوعی را از دیدگاه طنز به تصویر می‌کشد. به خوبی هم از پس این کار برمی‌آید و شوخی‌هایش به دل می‌نشیند. ولی چنین چیزی همه درونمایه VisionQuest نیست.
در پس این نمایش‌های کمدی، چیزی ژرف‌تر قرار دارد. هوش مصنوعی‌ها از همان آغاز دنیای سینمایی مارول بخشی از این فرانچایز بودند. رد پای آن‌ها را از فیلم‌های Iron Man تا حتی Spider-Man می‌بینیم. با این حال بیش از هر شخصیت دیگری، این ویژن و اولتران هستند که بین دیگر هوشواره‌های مارول یک سر و گردن بالاتر قرار می‌گیرند. حالا در VisionQuest نه تنها فرصت درخشیدن به دست آوردند، بلکه فرصت برخورد ایدئولوژیکی با یکدیگر برای آن‌ها پدیدار شده است و به شکل شگفت‌انگیزی از این فرصت به بهترین نحو بهره برده می‌شود.
در VisionQuest می‌بینیم که یک ویلن از دنیای سینمایی مارول با یک قهرمان از این فرانچایز در قالب یک خانواده در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، و در همین حال که به پیوند و تفاوت‌های یکدیگر به شکلی فرای درگیری فیزیکی می‌پردازند، به گذشته پر پیچ و خم خود و دیگری نگاهی می‌اندازند. بدین گونه در این مسیر قرار می‌گیرند تا بفهمند چرا دیگری متفاوت از آب درآمده است و راه دیگری را پیش گرفته است. هر چند، این واکاوی تنها به ویژن و اولتران محدود نمی‌شود، بلکه به اندازه‌ای به عقب بازمی‌گردیم که به نخستین قهرمان مارول هم برسیم تا حتی او نیز نقش خود را در این کند و کاو احساسی بازی کند.
هزارچهره‌ها
در VisionQuest با عنوانی طرف هستیم که کاراکترها را در شرایط متفاوت و در نقش‌های گوناگونی به کار می‌گیرد. در یک لحظه با سینتزویدی طرف هستیم که در یک سیت‌کام کمدی ایفای نقش می‌کند، در لحظه دیگر همان سینتزوید سعی می‌کند به شکل یک کارآگاه پلیس وارد یک سیستم امنیتی شود و در قسمتی دیگر همان شخصیت با واقعیاتی رو به رو می‌شود که همواره در اعماق وجودش قرار داشتند اما خودش متوجه آن نبود. حتی در بخشی می‌بینیم که یک کاراکتر باید به شکل شخصیت دیگری به ایفای نقش بپردازد.
برای این همه سناریوی فراوان، نیاز به بازیگرانی است که کم و بیش از عهده هر گونه نقش‌آفرینی برآیند و بتوانند هر شکل از احساسات را به خوبی به نمایش بکشند. نمی‌دانم چه اندازه می‌توان نام آن را شانس گذاشت که صداپیشگانی که سال‌ها پیش برای وجودیت‌های از جنس هوش مصنوعی انتخاب شده بودند و شاید هرگز قرار نبود به شکل امروزی در دنیای سینمایی مارول به کار گرفته شوند، این اندازه بازیگران ماهری هستند. پل بتانی در جایگاه پروتاگونیست VisionQuest از رنج عجیبی در بازیگری برخوردار است که از پس همه صحنه‌ها برمی‌آید. فرقی نمی‌کند برای سکانس مورد نظر یک ایفای نقش بازیگوشانه نیاز داشته باشید، بخواهید غم و اندوه را به تصویر بکشید، خشمی دل‌خورانه را بروز دهید، یک شخصیت مقتدر و خون‌سرد که کنترل صحنه را در دست دارد در مرکزیت رویداد قرار دهید یا حتی پای یک ربات بدون احساسات را به میان ماجرا بکشید، پل بتانی به سادگی از پس همه آن‌ها برمی‌آید.
در مقابل او، جیمز اسپیدری قرار دارد که سال‌ها فعالیتش در عرصه‌های مختلفی بازیگری و ایفای نقش، نشان داده است همیشه بازیگری تواناست که با فن‌بیان ویژه خود کاراکترهایی که ایفای نقش آن‌ها را بر دوش دارد به اوج می‌رساند. اکنون او پس از فیلم Avengers: Age of Ultron دوباره بازگشته است تا باز هم به اولتران جان دهد. این که یک ربات آدمکش ناگهان ظاهری انسانی به خود بگیرد، می‌تواند خطرناک باشد و او را از نهاد و بنیادش دور کند. ولی نه اگر ایفای نقشش بر عهده جیمز اسپیدر باشد. شاید اولتران را در VisionQuest بیش‌تر در پوسته‌ای انسانی ببینیم، اما هیچ چیز از ابهت و زیرکی او کاسته نمی‌شود و در عوض یک شیمی جالب بین جیمز اسپیدر و پل بتانی پدید می‌آید.
این ترتیب حتی برای شخصیت‌های پرشماری که این دو بازیگر در ۸ اپیزود VisionQuest به ایفای آن‌ها می‌پردازند نیز صادق است. تیم‌های گریم و لباس هم به بهترین نحو از انجام کار خود برمی‌آیند تا با وجود این که پل بتانی و جیمز اسپیدر را در قالب‌های مختلف می‌بینیم، هیچ کدام از آن‌ها (حداقل بیش از اندازه) شبیه به یکدیگر نباشند و حال و هوای مخصوص به خود را عرضه کنند.
البته این ویژگی‌ها به همین دو بازیگر محدود نیستند. شخصیت‌های دیگر هم فرصت درخشیدن خود را می‌یابند؛ هم دیگر هوشواره‌ها و هم انسان‌ها. چه کاراکترهای تازه و چه شخصیت‌هایی که دوباره (هر چند به شکلی نو) به دنیای سینمایی مارول بازگشته‌اند. اما احتمالا در میان همه آن‌ها باید از راری مولیکا گفت که VisionQuest نخستین ایفای نقش برجسته اوست و به خوبی از عهده مسئولیتی که در به نمایش کشیدن یکی از کاراکترهای محبوب مارول بر دوش او گذشته شده است برمی‌آید. او نیز به عنوان یکی از ستون‌های VisionQuest پا به پای بازیگران پرتجربه‌تر در خنداندن و احساساتی کردن تماشاچی عملکرد قابل قبولی ارائه می‌کند تا یکی از مهم‌ترین گام‌های خود را در این صنعت به درستی بردارد.
ربات‌ها و جنگ‌ها
سریال VisionQuest با همه نکات قابل تحسینی که در روایت، شخصیت‌پردازی، بازیگری و فضاسازی دارد، در یک مورد ضعیف عمل می‌کند. بخش‌های اکشن و مبارزات این اثر دل‌سردتان می‌کنند و در تزریق هیجان ناموفق هستند. با وجود این که در قسمت‌های برجسته‌تر سکانس‌های اکشن، مانند کرئوگرافی مبارزات و جلوه‌های ویژه کامپیوتری، VisionQuest رویکرد قابل قبولی دارد و حتی عموما از استانداردهای رایج سریال‌ها بهتر عمل می‌کند اما در منطق مبارزات ناامیدکننده ظاهر می‌شود.
ویژن و اولتران کاراکترهای در سطح اونجرز به شمار می‌آیند. این که ناگهان فرد یا افرادی را می‌بینیم که به سادگی و به شکلی گسترده به منابعی کم‌یاب دسترسی دارند که بتوانند در برابر ویژن و اولتران مقابله کنند چندان با منطق جور در نمی‌آید. ولی اگر این مورد را نیز بپذیریم، این که به طور مداوم سینتزویدها در درگیری‌هایشان «زخمی» می‌شوند اصلا با عقل جور درنمی‌آید. این اتفاق چندین بار در طول سریال رخ می‌دهد تا سینتزویدی را ببینیم که همانند یک انسان عادی به خاطر گلوله‌ای که به بدنش اثابت کرده است به شکل یک مجروح جنگی رفتار کند و نیاز به «کمک پزشکی» برای رسیدگی به «جراحت» خود داشته باشد.
خوشبختانه VisionQuest خیلی روی اکشن خود مانور نمی‌دهد و هر چه داستان ژرف‌تر می‌شود، از این دست صحنه‌های اکشن دورتر می‌شویم. چند رویارویی رباتی هم در این اثر وجود دارد که می‌توان کمی از مزه تلخی بکاهد که سکانس‌های درگیری سینتزویدها با انسان‌ها در دهان باقی می‌گذارند.
سخن پایانی درباره سریال VisionQuest
عنوان VisionQuest که سومین بخش از تریلوژی خانواده ماکسیموف (پس از سریال‌های WandaVIision و Agatha All Along به شمار می‌آید)، پس از یک انتظار نسبتا طولانی ویژن را به دنیای سینمایی مارول بازمی‌گرداند. و این بازگشت با چندین سوپرایز خوشایند همچون اولتران همراه است که به اوج گرفتن این اثر کمک بزرگی می‌کند. در حالی که VisionQuest عاری از مشکل نیست اما در نقاط قوت خود که داستان، شخصیت‌پردازی و بازیگری‌ست به اندازه‌ای خوب عمل می‌کند که در جایگاه یکی از ساخته‌های درخشان دنیای سینمایی مارول قرار می‌گیرد.
بازگشت اولتران در کنار ویژن به دنیای سینمایی مارول اتفاقی دور از انتظار ولی دل‌چسب از آب درآمد که این فرصت را فراهم کرد تا هوشواره‌های سرشناس مارول در یک فضای متفاوت ولی دوست‌داشتنی به کند و کاو درباره خود و دیگری بپردازند و همچنین پیوندی جذاب را به لطف ایفای نقش درخشان بازیگران ایجاد کنند تا ماجرای خانواده ماکسیموف در مسیر درستی به حرکت خود ادامه دهد.