انتقال وزیر خزانه‌داری آمریکا به یک پایگاه نظامی پس از تهدید‌های منتسب به ایران، در میانه تشدید جنگ اقتصادی و بن‌بست سیاسی تهران و واشنگتن، ابعاد تازه‌ای از تقابل دو کشور را آشکار کرده است؛ پرونده‌ای که می‌تواند به دستاویزی تازه برای افزایش فشار‌های ترامپ علیه جمهوری اسلامی تبدیل شود.
رویداد۲۴| انتقال اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از خانه‌اش در واشنگتن به یک پایگاه نظامی پس از ادعای شدن او از سوی ایران، پرونده تازه‌ای را در تقابل تهران و واشنگتن گشوده است. بسنت که مسئولیت هدایت کارزار فشار اقتصادی علیه ایران را برعهده دارد، حالا خود به موضوع یک پرونده امنیتی تبدیل شده است؛ اتفاقی که در میانه جنگ، محاصره اقتصادی و بن‌بست سیاسی میان دو کشور می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از یک جابه‌جایی حفاظتی داشته باشد.
روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داده که بسنت پس از دریافت تهدید‌هایی علیه جانش به یک پایگاه نظامی منتقل شده است. رویترز نیز اصل این جابه‌جایی را تأیید کرده است. با این حال، جزئیات تهدید‌ها و شواهدی که انتساب آنها به جمهوری اسلامی را اثبات کند، هنوز به‌طور عمومی منتشر نشده است. مقام‌های آمریکایی نیز توانایی ایران برای انجام حملات گسترده در خاک این کشور را محدود ارزیابی کرده‌اند.
وزیر تحریم‌های ایران چرا به پادگان رفت؟
اهمیت انتخاب بسنت به‌عنوان هدف تهدید‌های ادعایی را باید در جایگاه او در راهبرد دولت ترامپ جست‌و‌جو کرد. او از چهره‌های اصلی طراحی و اجرای کارزار فشار اقتصادی علیه ایران است؛ کارزاری که هدف آن نه صرفاً افزودن چند نام به فهرست تحریم‌ها، بلکه محدود کردن شریان‌های مالی و تجاری جمهوری اسلامی است.
واشنگتن در این چارچوب به دنبال شناسایی شبکه‌های مالی، شرکت‌های واسطه، مسیر‌های فروش نفت و مؤسسات خارجی است که امکان ادامه مبادلات اقتصادی ایران را فراهم می‌کنند. افزایش فشار بر بانک‌ها، شرکت‌های کشتیرانی و واسطه‌های تجاری نیز بخشی از همین سیاست است. هدف نهایی، افزایش هزینه همکاری اقتصادی با ایران برای بازیگران خارجی و محدود کردن هرچه بیشتر منابع درآمدی تهران است.
به همین دلیل، بسنت صرفاً یک وزیر در کابینه ترامپ نیست؛ او مسئول پیشبرد یکی از مهم‌ترین ابزار‌های فشار آمریکا علیه جمهوری اسلامی است. سخنگوی وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در واکنش به گزارش تهدید‌ها تأکید کرده که بسنت در برابر تهدید‌های حکومت ایران تسلیم نخواهد شد و به کارزار فشار اقتصادی ادامه می‌دهد. این واکنش نشان می‌دهد واشنگتن حتی در مواجهه با یک پرونده امنیتی نیز بر تداوم سیاست فشار تأکید دارد.
هشدار‌های امنیتی؛ پرونده‌ای فراتر از یک وزیر
گزارش نیویورک‌تایمز در شرایطی منتشر شده که نگرانی‌های امنیتی آمریکا درباره تهدید‌های منتسب به ایران از هفته‌ها قبل افزایش یافته بود. رویترز در اواخر اکتبر گزارش داد که یک مقام ارشد اطلاعاتی دولت ترامپ در یادداشتی درباره پیشرفته‌تر شدن طرح‌های منتسب به ایران برای هدف قرار دادن کارکنان و شهروندان آمریکایی هشدار داده است.
پرونده تلاش برای ترور دونالد ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ نیز همچنان یکی از مستندات مورد اشاره مقام‌های آمریکایی در طرح ادعا‌های خود علیه تهران است. واشنگتن مدعی است این تهدید‌ها در چارچوب تلاش ایران برای انتقام از ترور قاسم سلیمانی شکل گرفته‌اند؛ اتهاماتی که جمهوری اسلامی آنها را رد کرده است.
با این حال، یک نکته در این میان اهمیت دارد: میان هشدار‌های اطلاعاتی، ارزیابی احتمال وقوع حمله و اثبات دخالت مستقیم یک دولت در طراحی عملیات تروریستی تفاوت وجود دارد. تاکنون شواهد علنی کافی درباره نقش مستقیم نهاد‌های جمهوری اسلامی در تهدید‌های اخیر علیه بسنت منتشر نشده است.
پرونده امنیتی بسنت چه کمکی به ترامپ می‌کند؟
انتقال وزیر خزانه‌داری آمریکا را نمی‌توان جدا از راهبرد کلی دولت ترامپ در قبال ایران بررسی کرد. واشنگتن از یک سو به دنبال تشدید فشار اقتصادی و محدود کردن منابع مالی تهران است و از سوی دیگر می‌کوشد ایران را در عرصه بین‌المللی به‌عنوان یک تهدید امنیتی معرفی کند.
در چنین شرایطی، برجسته شدن پرونده تهدید علیه یک مقام ارشد آمریکایی می‌تواند دست دولت ترامپ را برای افزایش فشار‌های سیاسی و امنیتی بازتر کند. این پرونده ممکن است بهانه‌ای برای گسترش تحریم‌ها، تشدید همکاری‌های اطلاعاتی با متحدان و سخت‌تر شدن مواضع واشنگتن در هرگونه مذاکره احتمالی باشد.
اهمیت این مسئله زمانی بیشتر می‌شود که بسنت خود یکی از مسئولان اصلی سیاست محاصره اقتصادی ایران است. اگر دولت ترامپ بتواند تهدید‌های علیه او را به‌طور مستند به ساختار رسمی جمهوری اسلامی مرتبط کند، احتمالاً از آن برای مشروعیت‌بخشی به اقدامات تنبیهی بیشتر استفاده خواهد کرد. البته چنین نتیجه‌ای بدون ارائه شواهد معتبر قابل پذیرش نیست.
هزینه تازه تقابل برای ایران
در سوی دیگر، فارغ از اینکه تهدید‌های مطرح‌شده تا چه اندازه جدی و قابل اثبات باشند، باز شدن یک پرونده امنیتی تازه میان تهران و واشنگتن برای ایران کم‌هزینه نخواهد بود. در شرایطی که اقتصاد کشور با تحریم، محدودیت تجارت خارجی و فشار بر منابع ارزی مواجه است، هر تحول تازه‌ای که فضای امنیتی علیه ایران را تشدید کند، می‌تواند موقعیت دیپلماتیک تهران را دشوارتر سازد.
مسئله فقط احتمال تحریم‌های جدید نیست. شکل‌گیری چنین پرونده‌هایی می‌تواند فضای بی‌اعتمادی را عمیق‌تر کند و حتی در صورت وجود روزنه‌ای برای مذاکره، دست طرفداران رویکرد سخت‌گیرانه در واشنگتن را تقویت کند.
به این ترتیب، انتقال بسنت به یک پایگاه نظامی را باید نشانه دیگری از امنیتی‌تر شدن تقابل ایران و آمریکا دانست؛ تقابلی که در آن تحریم، فشار نظامی و اتهامات امنیتی به ابزار‌های مکمل یکدیگر تبدیل شده‌اند. در چنین فضایی، هر تهدید یا اقدام خشونت‌آمیز منتسب به ایران، حتی پیش از روشن شدن تمام ابعاد آن، می‌تواند هزینه‌های تازه‌ای به کشور تحمیل کند. آنچه برای تهران اهمیت دارد، جلوگیری از تبدیل این پرونده به دستاویزی تازه برای تشدید فشار‌های بین‌المللی است.