آژانس بینالمللی انرژی (IEA) روز پنجشنبه هشدار داد که بحران خاورمیانه – که در فوریه با آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران آغاز شد – «بزرگترین تهدید» تاریخ برای امنیت انرژی را پدید آورده است.
جوان آنلاین: آژانس بینالمللی انرژی در گزارش سالانه و شاخص خود با عنوان «چشمانداز انرژی جهان» اعلام کرد، از آنجا که جهان دیگر راهکارهای چندانی برای جذب پیامدهای این مناقشه بر عرضه انرژی در اختیار ندارد، بار مالی این وضعیت بهطور فزایندهای بر دوش مصرفکنندگان سنگینی میکند.
به گزارش ایسنا، این آژانس هشدار داد که این بحران، درست مانند شوکهای انرژی پیشین، قطعا «ردپایی ماندگار» بر جای خواهد گذاشت.
از زمان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران که باعث مسدود شدن تنگه هرمز و اختلال در کشتیرانی در این آبراه کلیدی شد، کشورهای حاشیه خلیج فارس در صادرات نفت خود با دشواری مواجه شدهاند.
با وجود تلاشهای آمریکا برای اسکورت کشتیها در این آبراه – که پیش از بحران، حدود یکپنجم محمولههای نفتی جهان از آن عبور میکرد – اختلالات شدیدی در خطوط تامین انرژی همچنان باقی است.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، در مقدمه این گزارش نوشت: «بحران تنگه هرمز، بزرگترین تهدید تاریخ برای امنیت انرژی را ایجاد کرده است؛ تهدیدی که ابعاد آن بسیار فراتر از شوکهای نفتی دهه ۱۹۷۰ میلادی است.»
او به اقداماتی از جمله افزایش عرضه نفت به بازار توسط کشورهای تولیدکننده، استفاده از مسیرهای جایگزین و کاهش خرید نفت از بازارهای بینالمللی توسط چین، اشاره کرد که کشورها برای حمایت از خانوارها انجام دادهاند.
بیرول نوشت: «دولتها برای ایجاد نوعی سپر حمایتی برای مصرفکنندگان مداخله کردهاند، اما با این حال، مصرفکنندگان همچنان با قیمتهای بالاتر و در برخی موارد، با کمبود عرضه مواجه شدهاند.»
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: «با تحلیل رفتن سایر سازوکارهای تعدیلکننده شوک عرضه نفت، اکنون بیش از پیش، این مصرفکنندگان هستند که باید پیامدهای این وضعیت را – از طریق تحمل قیمتهای بالا – متحمل شوند.» این در حالی است که بیرول در ژوئیه، لحن امیدوارانهتری داشت و نوشته بود که بازار نفت همچنان از «چندین عامل حمایت کننده» بهره میبرد.
«هیچ راه بازگشتی وجود ندارد»
انتشار گزارش آژانس بینالمللی انرژی با برگزاری نشست اقلیمی COP ۳۱ در ترکیه همزمان شده است که در آن دولتها – پس از یک سال تجربه موجهای گرمای سوزان و آتشسوزیهای گسترده در اروپا و همچنین سیلهای مرگبار در نپال – تحت فشار هستند تا برای مقابله با تغییرات اقلیمی اقدام کنند.
این آژانس برای چشمانداز انرژی خود از سه سناریو استفاده میکند: سناریوی محتاطانه که سیاستهای فعلیِ موجود را در نظر میگیرد؛ سناریوی میانی که به سیاستهای اعلام شده دولتها — از جمله اقداماتی که هنوز تصویب نشدهاند — میپردازد و سناریوی سوم که جهانی را در نظر میگیرد که تا سال ۲۰۵۰ به «انتشار خالص صفر» دست مییابد.
آژانس بینالمللی انرژی در سناریوی میانی خود، پیشبینی میکند که تقاضای جهانی برای نفت در حدود سال ۲۰۳۰ به اوج خود میرسد و پس از آن روندی نزولی و تدریجی را طی میکند، در حالی که تقاضا برای گاز تا حدود سال ۲۰۳۵ افزایش خواهد یافت.
برای این گزارش، دو سناریوی دیگر نیز اضافه شده است که بر اساس احتمالات تداوم بحران در خاورمیانه تدوین شدهاند.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، بیرول در یک بیانیه مطبوعاتی گفت: «اگرچه بخش انرژی و اقتصاد جهانی تابآوری قابلتوجهی از خود نشان دادهاند، اما هرچه این بحران طولانیتر شود، پیامدهای آن عمیقتر خواهد بود.» او افزود: «و من هیچ مسیر معتبری نمیبینم که از طریق آن، دنیای انرژی بتواند به وضعیت پیشین خود بازگردد.»
