خط سلامت: نخود سیاه یکی از انواع نخود با پوسته تیره است که در برخی مناطق جهان مصرف می شود. این حبوبات مانند دیگر انواع نخود می تواند منبعی از پروتئین گیاهی، فیبر، فولات، آهن و مواد معدنی باشد. اما آیا رنگ تیره نخود سیاه به معنای خاصیت بیشتر آن برای مغز و سلامت روان است؟

به گزارش خط سلامت، نخود سیاه می تواند منبعی از پروتئین گیاهی، فیبر، فولات و آهن باشد و به تنوع غذایی کمک کند. مصرف آن در کنار سبزیجات، غلات کامل و دیگر منابع غذایی مغذی، انتخاب مناسبی برای یک الگوی تغذیه متعادل است.

با این حال، شواهد کافی وجود ندارد که نخود سیاه به تنهایی حافظه را تقویت کند یا اضطراب و افسردگی را درمان کند. نخود خشک را پیش از مصرف به خوبی بپزید و اگر برای تهیه آن از نوعی استفاده می کنید که کمتر شناخته شده است، دستور آماده سازی ایمن همان محصول را رعایت کنید.

پروتئین نخود سیاه: برای تامین نیازهای بدن

نخود سیاه حاوی پروتئین گیاهی است؛ ماده ای ضروری برای ساخت و ترمیم بافت ها و تولید بسیاری از مولکول های مورد نیاز بدن. پروتئین ها از اسیدهای آمینه تشکیل شده اند و بدن برای فعالیت طبیعی خود به دریافت کافی این مواد نیاز دارد.

مصرف نخود سیاه در کنار غلات و دیگر منابع پروتئینی می تواند به تنوع رژیم غذایی کمک کند. با این حال، پروتئین بیشتر به تنهایی به معنای حافظه قوی تر یا عملکرد شناختی بهتر نیست؛ کیفیت کلی رژیم غذایی و وضعیت سلامت فرد نیز اهمیت دارند.

فولات: ماده ای ضروری برای سلول ها

نخود سیاه، مانند بسیاری از حبوبات، می تواند فولات یا ویتامین B9 را تامین کند. فولات برای ساخت مواد ژنتیکی، تقسیم سلولی و تولید طبیعی گلبول های قرمز ضروری است. این ویتامین در برخی مسیرهای زیستی مرتبط با عملکرد دستگاه عصبی نیز نقش دارد.

دریافت کافی فولات برای سلامت بدن اهمیت دارد، اما نمی توان گفت که خوردن نخود سیاه به تنهایی افسردگی را درمان می کند یا از اختلالات حافظه پیشگیری می کند. وجود یک ماده مغذی در غذا با اثبات اثر درمانی آن غذا تفاوت دارد.

فیبر و ارتباط آن با سلامت روده

یکی از ویژگی های مهم حبوبات، فیبر غذایی آنهاست. فیبر به عملکرد طبیعی دستگاه گوارش کمک می کند و می تواند در ایجاد احساس سیری و تعدیل افزایش قند خون پس از غذا نقش داشته باشد.

روده و مغز از راه مسیرهای عصبی، هورمونی و ایمنی با یکدیگر ارتباط دارند و پژوهش درباره محور روده و مغز همچنان ادامه دارد. با این حال، هنوز نمی توان نتیجه گرفت که مصرف نخود سیاه به تنهایی اضطراب را کاهش می دهد یا خلق و خو را بهتر می کند.

آهن: چه ارتباطی با تمرکز دارد؟

آهن برای ساخت هموگلوبین و انتقال اکسیژن به بافت های بدن ضروری است. کمبود آهن ممکن است با خستگی، ضعف و مشکلات تمرکز همراه باشد. آهن موجود در حبوبات از نوع گیاهی است و جذب آن معمولا از آهن موجود در برخی منابع حیوانی کمتر است.

مصرف نخود سیاه همراه با مواد غذایی حاوی ویتامین C، مانند گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای یا آب لیمو، می تواند به جذب بهتر آهن کمک کند. البته خستگی و حواس پرتی علت های مختلفی دارند و نباید بدون بررسی پزشکی به کمبود آهن نسبت داده شوند.

آیا رنگ تیره نخود سیاه خاصیت بیشتری دارد؟

رنگ تیره برخی حبوبات می تواند با وجود ترکیبات گیاهی مانند پلی فنول ها ارتباط داشته باشد. این ترکیبات در پژوهش های تغذیه ای مورد توجه قرار گرفته اند، اما رنگ تیره به تنهایی ثابت نمی کند که یک نوع نخود برای مغز بهتر است یا اثر درمانی بیشتری دارد. برای مقایسه دقیق باید ترکیب غذایی، مقدار مصرف و شواهد پژوهشی مربوط به همان نوع حبوبات بررسی شود.

منابع علمی

  • وزارت کشاورزی ایالات متحده، پایگاه داده ترکیبات غذایی حبوبات.

  • سازمان جهانی بهداشت، اطلاعات علمی درباره آهن و کم خونی.

  • پژوهش های مروری درباره فولات و عملکرد طبیعی بدن.

  • پژوهش های علمی درباره فیبر غذایی و محور روده و مغز.