تهران- ایرنا- رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به توسعه مراکز روزانه نگهداری و مراقبت از کودکان این سازمان گفت: در گذشته، برخی کودکانی که مادر یا خانواده داشتند اما تحت پوشش سازمان بودند، به دلیل نبود خدمات روزانه ناچار بودند در مراکز شبانه‌روزی نگهداری شوند؛ در حالی که این وضعیت می‌توانست ارتباط آنان با خانواده را محدود کند.
به گزارش خبرنگار ایرنا، سیدجواد حسینی روز دوشنبه در نشست هفته ملی کودک در محل سازمان بهزیستی کشور با اشاره به حرکت از نگهداری شبانه‌روزی به مراقبت خانواده‌محور و تأکید بر ضرورت حفظ ارتباط کودکان با خانواده‌هایشان اظهار کرد: یکی از چرخش‌های اساسی موردنظر سازمان بهزیستی، حرکت از مراقبت صرف به سمت توانمندسازی و جایگزینی خانواده است.
وی افزود: توسعه مراکز روزانه این امکان را فراهم می‌کند که کودکان در طول روز از خدمات حمایتی و توانبخشی بهره‌مند شوند و در عین حال، ارتباط خود را با خانواده حفظ کنند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین به اجرای برنامه‌هایی برای ایجاد ارتباط حمایتی میان کودکان و بزرگسالان فاقد پیوند خانوادگی اشاره کرد و گفت: این برنامه‌ها می‌توانند نیازهای عاطفی و اجتماعی هر دو گروه را پاسخ دهند و زمینه شکل‌گیری ارتباطات انسانی و حمایتی را فراهم کنند.
حقوق کودکان باید مبنای سیاست‌گذاری و خدمات بهزیستی باشد
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در سیاست‌گذاری‌های حوزه کودک گفت: سیاست‌های سازمان بهزیستی باید از مراقبت صرف به سمت توانمندسازی و جایگزینی خانواده، از مداخله در بحران به پیشگیری فعال و از حمایت‌های تک‌بعدی به حکمرانی شبکه‌ای حرکت کند.
حسینی با اشاره به ضرورت توجه به حقوق اساسی کودکان اظهار کرد: حقوق کودکان را نباید موضوعی تشریفاتی یا ویترینی دانست، بلکه این حقوق باید به‌عنوان میثاق ملی عدالت و پیشرفت در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های اجرایی مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه حقوق کودکان ابعاد مختلفی دارد، افزود: حق بقا و سلامت، حق آموزش، حق رشد و بالندگی، برخورداری از هویت رسمی و قانونی، حق بازی و فراغت، دسترسی به فعالیت‌های فرهنگی و هنری و حمایت در شرایط اضطرار و بحران، از جمله حقوق اساسی کودکان است که خانواده، جامعه و دستگاه‌های مسئول در قبال آن وظایفی بر عهده دارند.
آموزش بی‌کیفیت و نمره‌محوری، تهدیدی برای کودکی
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ضرورت صیانت از حق آموزش کودکان گفت: حق آموزش صرفا به معنای دسترسی به مدرسه، معلم و کتاب نیست، بلکه کودکان باید از آموزش باکیفیت، فراگیر، برابر و عاری از تبعیض نیز برخوردار باشند.
حسینی با انتقاد از نمره‌محوری و آموزش فشرده در نظام تعلیم و تربیت اظهار کرد: یکی از آسیب‌های نظام آموزشی این است که کودکی را از کودکان می‌گیرد و آنها را به‌جای تجربه متناسب با دوره کودکی، به سمت بزرگسالی سوق می‌دهد.
وی افزود: دوره کودکی، دوره آموزش فشرده، کلاس‌محوری و کنکورگرایی نیست؛ کودکان به فرصت بازی، تجربه، خلاقیت و یادگیری متناسب با سن خود نیاز دارند و باید امکان پاسخ‌گویی به نیازهایشان در زمان مناسب و به شیوه درست فراهم شود.
حسینی با اشاره به ضرورت توجه به کیفیت آموزش ادامه داد: فقر آموزشی فقط به معنای نداشتن امکانات آموزشی نیست، بلکه آموزش بی‌کیفیت نیز از ابعاد مهم این مسئله به شمار می‌رود. نظام آموزشی باید به تفاوت‌های فردی کودکان توجه کند و زمینه شناسایی و پرورش استعدادهای آنان را فراهم سازد.
ضرورت گسترش خدمات روان‌شناختی و مددکاری
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به کمبود خدمات روان‌شناختی و مددکاری در برخی مناطق کشور اظهار کرد: دسترسی به خدمات مشاوره و روان‌شناختی باید فراگیر باشد و محرومیت جغرافیایی نباید مانع برخورداری افراد از این خدمات شود.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه خدمات مشاوره در مناطق کمتر برخوردار افزود: برای گسترش دسترسی مردم به خدمات روان‌شناختی، برنامه‌هایی از جمله ارائه مشاوره آنلاین و مجازی در دستور کار قرار گرفته است.
حسینی همچنین با اشاره به کمبود خدمات مددکاری در نظام آموزشی گفت: حمایت از کودکان نیازمند توجه هم‌زمان به ابعاد آموزشی، روان‌شناختی و اجتماعی زندگی آنان است و برای تحقق این هدف باید خدمات تخصصی متناسب توسعه یابد.
تغییر رویکرد از مداخله در بحران به پیشگیری فعال
حسینی با اشاره به ضرورت تقویت رویکرد پیشگیرانه در حوزه آسیب‌های اجتماعی اظهار کرد: یکی دیگر از چرخش‌های موردنظر سازمان، حرکت از مداخله پس از وقوع بحران به سمت پیشگیری فعال است.
وی افزود: خدمات حمایتی نباید صرفا زمانی ارائه شوند که افراد با بحران مواجه شده‌اند، بلکه باید با شناسایی نیازها و ارائه خدمات به‌موقع، از بروز یا تشدید مشکلات پیشگیری کرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به برنامه‌های تدوین‌شده برای مراکز مشاوره گفت: سازمان بهزیستی در پی آن است که خدمات مشاوره از رویکرد صرفا مراجعه‌محور فاصله بگیرد و با استفاده از ظرفیت مراکز مشاوره و برنامه‌های ارتقای سلامت روان، به‌صورت فعال در جامعه حضور داشته باشد.
وی تأکید کرد: در حوزه کودک نیز باید همین رویکرد دنبال شود و خدمات روان‌شناختی، اجتماعی و حمایتی متناسب با نیازهای کودکان و خانواده‌ها توسعه یابد.
تأکید بر توانمندسازی چندبعدی کودکان
حسینی با بیان اینکه حمایت از کودکان نباید به تأمین نیازهای اولیه محدود شود، گفت: توانمندسازی کودکان باید ابعاد مختلف زندگی آنان را دربرگیرد و خدمات آموزشی، اجتماعی، فرهنگی، روان‌شناختی و خانوادگی به‌صورت یکپارچه ارائه شود.
وی افزود: حرکت از حمایت‌های تک‌بعدی به سمت حکمرانی شبکه‌ای، از دیگر سیاست‌های موردنظر سازمان بهزیستی است؛ به این معنا که همه دستگاه‌ها، نهادهای تخصصی، خانواده‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد باید در حمایت از کودکان نقش‌آفرینی کنند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به مبانی نظری این رویکرد گفت: سرمایه‌گذاری اجتماعی بر کودکان، رویکرد حقوق‌محور مبتنی بر کرامت انسانی و نگاه بوم‌شناختی و سیستمی، از مبانی علمی سیاست‌گذاری در این حوزه است.
وی ادامه داد: در رویکرد حقوق‌محور، ارائه خدمات به کودکان لطف محسوب نمی‌شود، بلکه انجام وظیفه و ادای حق آنان است. برای مثال، مناسب‌سازی محیط‌های عمومی و آموزشی برای کودکان، اقدامی اختیاری نیست، بلکه از الزامات رعایت حقوق آنهاست.
هیچ کودکی نباید از حق رشد و شکوفایی محروم شود
حسینی با تأکید بر ضرورت حمایت از کودکان در شرایط آسیب و بحران اظهار کرد: کودکان بی‌سرپرست، بدسرپرست، کودکان کار و خیابان، کودکان بازمانده از تحصیل و کودکانی که به دلیل بیماری یا شرایط خانوادگی در معرض آسیب قرار دارند، باید از حمایت‌های متناسب برخوردار شوند.
وی با اشاره به ضرورت رعایت حقوق کودکان در مخاصمات و درگیری‌های مسلحانه افزود: حمایت از کودکان در شرایط جنگ و بحران، از حقوق اساسی آنان است و باید در عمل نیز مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به کودکان آسیب‌دیده در جریان جنگ‌ها، از جمله کودکان میناب، بر ضرورت صیانت از حقوق کودکان در شرایط مخاصمه تأکید کرد.
وی تصریح کرد: هیچ کودکی نباید به دلیل فقر، معلولیت، نداشتن سرپرست یا زندگی در مناطق حاشیه‌ای از حق رشد، شکوفایی و بالندگی محروم شود و سازمان بهزیستی در سیاست‌های خود، گذر از رویکردهای انفعالی و تسکینی به سمت حقوق‌محوری، سرمایه‌گذاری بر سرمایه انسانی و خانواده‌محوری را دنبال می‌کند.
حسینی در بخش دیگری از سخنان خود از راه‌اندازی مگاپروژه مبتنی بر هوش مصنوعی خبر داد و گفت: مصمم هستیم این مگاپروژه را سال آینده راه اندازی کنیم که در حقیقت یک داشبورد اطلاعاتی از نبض روزانه جامعه از اطلاعات سامانه های اورژانس اجتماعی ۱۲۳ و صدای مشاور ۱۴۸۰ خواهد بود.