نیویورک –ایرنا– جنگهای بیپایان آمریکا در خاورمیانه، از جنگ غزه در سایه حمایت واشنگتن از ماشین جنگی اسرائیل تا تجاوز نظامی علیه ایران، هزینههایی فراتر از میدانهای نبرد بر جای گذاشتند؛ هزینههایی که با افزایش نارضایتی عمومی و فشار اقتصادی، سرانجام در انتخابات میاندورهای به سونامی شکست جمهوریخواهان انجامید و صورتحساب سیاست جنگطلبانه کاخ سفید را پیش روی دونالد ترامپ و حزبش گذاشت.
به گزارش ایرنا، شکست سنگین ترامپ و جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره در سوم نوامبر(۱۲ ابان)، این پرسش را مطرح کرده است که جنگهای واشنگتن در خاورمیانه چگونه از میدانهای نبرد فراتر رفتند و به هزینهای سیاسی برای کاخ سفید و زلزلهای سیاسی در قلب آمریکا تبدیل شدند؟
نخست، جنگ ویرانگر غزه و حمایت سیاسی و نظامی دولت آمریکا از ماشین جنگی اسرائیل، به تغییر نگرش افکار عمومی این کشور نسبت به تلآویو دامن زد و سپس، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز از سوی تهران، پیامدهای این سیاست را به زندگی روزمره آمریکاییها کشاند؛ از افزایش نگرانی درباره قیمت بنزین و هزینههای زندگی تا دغدغه امنیت نیروهای آمریکایی و تردید درباره دستاوردهای نظامی جنگ.
به این ترتیب، پیامدهای جنگ افروزی های آمریکا در خاورمیانه از مرزهای منطقه عبور کرد و به یکی از عوامل موثر در ارزیابی عملکرد دولت ترامپ از سوی رایدهندگان و همه پرسی علیه او دولتش تبدیل شد.
نظرسنجیهای مراکز پژوهشی و گزارشهای رسانههای آمریکایی ابعاد مختلف این هزینه سیاسی را چنین نشان میدهند: افزایش مخالفت با اسرائیل در افکار عمومی آمریکا، مخالفت گسترده با جنگ علیه ایران، نگرانی از تبعات اقتصادی بحران در تنگه هرمز یا همان «اشغالگری» واشنگتن که ترامپ به آن اعتراف دارد، و نارضایتی از هزینههای جنگ طلبی و مداخلات نظامی آمریکا.
این دادهها در کنار تحلیل اختلافنظرها درباره سیاست خارجی ترامپ، تصویری از فشارهای انباشتهای ارائه میکنند که در نهایت در انتخابات میاندورهای و شکست جمهوریخواهان بازتاب یافت.
جنگ چگونه از خاورمیانه به قلب سیاست آمریکا رسید؟
ویلیام گالستون پژوهشگر ارشد موسسه بروکینگز، در مقاله تحلیلی خود با عنوان «پیامدهای سیاسی جنگ ایران» که در هشتم ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شده، جنگ علیه ایران را عاملی برای کاهش محبوبیت ترامپ، افزایش فشار اقتصادی و آشکار شدن شکاف در ائتلاف جمهوریخواهان معرفی میکند.
گالستون با استناد به نظرسنجیهای افکار عمومی مینویسد مخالفت با جنگ از همان هفتههای نخست آغاز شد و در ادامه افزایش یافت. بر اساس ارزیابی او، جنگ علاوه بر تاثیر منفی بر هزینه زندگی، اعتبار بینالمللی و امنیت ملی ایالات متحده، اختلاف میان جمهوریخواهان طرفدار مداخله نظامی و جریان مخالف جنگهای پرهزینه را نیز تشدید کرده است.
این تحلیل با یافتههای مرکز پژوهشی پیو نیز همخوانی دارد. این مرکز در نظرسنجی هشتم اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد ۶۵ درصد آمریکاییها از نحوه جنگ علیه ایران توسط ترامپ ناراضیاند و تنها ۳۳ درصد از عملکرد او حمایت میکنند. همچنین ۵۲ درصد نسبت به تحقق اهداف اعلامشده دولت در جنگ اطمینان چندانی ندارند یا اصلا اطمینان ندارند.
نکته مهم این نظرسنجی آن است که مخالفت با جنگ فقط به دموکراتها محدود نمانده و نگرش منفی در میان جمهوریخواهان و مستقلها نیز افزایش یافته است.
غزه؛ افزایش مخالفت آمریکاییها با اسرائیل
جنگ غزه به یکی از عوامل مهم تغییر نگرش جامعه آمریکا نسبت به اسرائیل تبدیل شده است.
اندیشکده شورای شیکاگو در امور جهانی در گزارش پنجم اکتبر ۲۰۲۶ خود اعلام کرد میانگین ارزیابی آمریکاییها از اسرائیل در مقیاس صفر تا ۱۰۰ به ۴۴ رسیده است؛ رقمی که نشاندهنده افزایش نگرش منفی و مخالفت با اسرائیل در افکار عمومی آمریکا و پایینترین میزان در نظرسنجیهای این مرکز از سال ۱۹۷۸ است
این مرکز تاکید میکند که مخالفت با اسرائیل در سه سال گذشته، پس از حملات هفتم اکتبر و جنگ غزه شدت گرفته و مشارکت تل آویو در جنگ مشترک با آمریکا علیه ایران نیز بر این روند تاثیر گذاشته است.
بر اساس همین گزارش، ۵۶ درصد آمریکاییها معتقدند واشنگتن نباید در مناقشه اسرائیل و فلسطین جانب هیچیک از طرفین را بگیرد. همچنین ۲۷ درصد دموکراتها اکنون ترجیح میدهند آمریکا از موضع فلسطینیها حمایت کند؛ رقمی که در نظرسنجیهای این شورا سابقه نداشته است.
اهمیت این تحول فقط در کاهش محبوبیت اسرائیل نیست. شورای شیکاگو توضیح میدهد که حمایت از اسرائیل، که برای دههها یکی از محورهای نسبتا باثبات سیاست خارجی دو حزب آمریکا بود، اکنون به موضوع اختلاف جدی در میان رایدهندگان و رقابتهای درونحزبی تبدیل شده است.
«دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا خود نیز در هشتم نوامبر بار دیگر با اعتراف به اینکه جنگ علیه ایران عامل شکست حزبش در انتخابات میان دوره ای کنگره بود، در مصاحبه مفصلی با برنامه ۶۰ دقیقه شبکه سیبیاس برغم دفاع از تصمیم خود برای تجاوز علیه ایران به رغم شکست در انتخابات میان دورهای کنگره، اذعان کرد: «مردم از جنگ خوششان نمیآمد از افزایش قیمت بنزین هم ناراضی بودند.»
وی درباره دیدگاه افکار عمومی آمریکا در خصوص رژیم اسرائیل نیز اذعان کرد: «به طوری باورنکردنی، مخالفت بسیار زیادی با اسرائیل وجود دارد.»
این تغییر در فضای سیاسی دموکراتها و جمهوریخواهان نیز قابل مشاهده است. بخشی از رایدهندگان جوان دموکرات به حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل اعتراض دارند و در اردوگاه جمهوریخواهان نیز جریان مخالف مداخله نظامی و طرفداران شعار «اول آمریکا» درباره هزینههای حمایت از جنگهای خارجی پرسشهای بیشتری مطرح میکنند.
هرمز؛ آزمون دشوار قدرت نظامی آمریکا
جنگ علیه ایران و تحولات تنگه هرمز، موضوع دیگری است که تحلیلگران آمریکایی از زاویه محدودیتهای قدرت واشنگتن بررسی کردهاند.
گالستون در مقاله بروکینگز به ارزیابیهای اطلاعاتی اشاره میکند که بر اساس آنها ایران همچنان حدود ۷۵ درصد پرتابگرهای متحرک موشکی پیش از جنگ و حدود ۷۰ درصد ذخایر موشکی خود را حفظ کرده است. او همچنین مینویسد ایران توانسته به بخش عمدهای از تاسیسات موشکی خود در اطراف تنگه هرمز دسترسی مجدد پیدا کند.
به ارزیابی این پژوهشگر، چنین وضعیتی میتواند عملیات اسکورت کشتیهای تجاری توسط نیروی دریایی آمریکا را با خطر مواجه کند.
اهمیت این تحلیل در آن است که برتری نظامی آمریکا را از توانایی دستیابی به اهداف سیاسی جدا میکند. حتی اگر واشنگتن از نظر تسلیحاتی دست بالا را داشته باشد، تامین امنیت پایدار تنگه هرمز و بازگشت عادی جریان انرژی الزاما با یک عملیات نظامی کوتاهمدت محقق نمیشود.
از سوی دیگر، هزینه اقتصادی بحران به داخل آمریکا منتقل شده است. مرکز پژوهشی پیو در نظرسنجی اکتبر خود اعلام کرد ۷۳ درصد آمریکاییها بهشدت یا بسیار نگران افزایش قیمت بنزین و سوخت در نتیجه جنگ هستند. همچنین ۷۱ درصد درباره زخمی یا کشته شدن نیروهای آمریکایی ابراز نگرانی کردهاند.
جنگ چگونه به مسئله انتخابات آمریکا تبدیل شد؟
روزنامه آمریکایی کریستین ساینس مانیتور در گزارشی در ششم اکتبر ۲۰۲۶ با عنوان «جنگ، تعرفهها و اسرائیل؛ سیاست خارجی ترامپ چگونه بر انتخابات میاندورهای تاثیر میگذارد؟» ارتباط میان جنگ ایران و وضعیت اقتصادی رایدهندگان را بررسی کرده است.
این روزنامه در گفتوگو با دینا اسملتز، مدیر بخش افکار عمومی و سیاست خارجی شورای شیکاگو، به این نکته اشاره میکند که رایدهندگان بیش از گذشته ارتباط میان سیاست خارجی و وضعیت مالی خانوار خود را درک میکنند.
«جاشوا شیفرینسون»، استاد دانشگاه مریلند، نیز در این گزارش میگوید سیاست خارجی معمولا عامل اصلی تعیین نتیجه انتخابات نیست، اما زمانی که یک بحران بینالمللی مستقیما بر هزینه زندگی اثر میگذارد، اهمیت انتخاباتی آن افزایش مییابد.
گزارش کریستین ساینس مانیتور توضیح میدهد که افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و کود کشاورزی، از جمله پیامدهایی است که رایدهندگان در زندگی روزمره خود احساس میکنند. به این ترتیب، جنگ ایران از یک موضوع دوردست در سیاست خارجی به عاملی در ارزیابی عملکرد اقتصادی دولت تبدیل شده است.
روزنامه والاستریت ژورنال نیز در تحلیل پنجم نوامبر ۲۰۲۶ خود با بررسی پیامدهای جنگ ایران و اشتباهات سیاسی دولت ترامپ، به تغییر موازنه سیاسی در واشنگتن پرداخته است. این روزنامه افزایش هزینههای انرژی، نارضایتی بخشی از حامیان ترامپ و اختلاف بر سر ادامه جنگ را از عواملی میداند که موقعیت انتخاباتی جمهوریخواهان را تحت فشار قرار دادهاند.
در همین چارچوب، نظرسنجی مشترک نیویورکتایمز و موسسه پژوهشی سِینا در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، میزان رضایت از عملکرد ترامپ را ۳۶ درصد و میزان نارضایتی را ۵۹ درصد اعلام کرد. در موضوع قیمت بنزین نیز ۷۳ درصد پاسخدهندگان از عملکرد دولت ابراز نارضایتی کردند. این دادهها نشان میدهد نارضایتی اقتصادی به یکی از نقاط ضعف دولت در رقابت انتخاباتی تبدیل شده است.
شکاف در جمهوریخواهان و محدودیتهای سیاسی ترامپ
یکی از مهمترین بخشهای تحلیل بروکینگز، بررسی شکاف در ائتلاف انتخاباتی ترامپ است.
گالستون توضیح میدهد که ائتلاف جمهوریخواهان در انتخابات ۲۰۲۴ از سه گروه اصلی تشکیل شده بود: طرفداران جنبش ترامپ، جمهوریخواهان غیرهمسو با این جنبش و بخشی از رایدهندگان مستقل که ترامپ را به رقیب دموکرات ترجیح داده بودند.
بر اساس ارزیابی او، جنگ با ایران اختلاف میان این گروهها را تشدید کرده است. بخشی از طرفداران جریان «اول آمریکا» اساسا با ورود به جنگی جدید در خاورمیانه مخالفاند و معتقدند چنین جنگی با وعدههای انتخاباتی ترامپ در تضاد است.
گالستون همچنین به موضع جیدی ونس اشاره میکند که پیش از آغاز جنگ با ورود آمریکا به یک درگیری نظامی جدید مخالف بود، اما پس از تصمیم ترامپ از سیاست دولت حمایت کرد. این وضعیت میتواند اختلافات درون جمهوریخواهان درباره آینده سیاست خارجی آمریکا را عمیقتر کند.
واشنگتنپست نیز در تحلیل چهارم نوامبر ۲۰۲۶ خود با بررسی پیامدهای شکست انتخاباتی ترامپ برای سیاست خارجی آمریکا، به احتمال افزایش محدودیتهای پیش روی کاخ سفید اشاره کرده است. این روزنامه توضیح میدهد که تغییر موازنه در کنگره میتواند نظارت بر هزینههای نظامی، کمکهای تسلیحاتی به اسرائیل و تصمیمهای دولت درباره ادامه درگیریها را افزایش دهد.
از سوی دیگر، افزایش قدرت نظارتی مخالفان دولت در کنگره میتواند بر تصمیمهای نظامی و بودجهای کاخ سفید تاثیر بگذارد. استفاده از قانون اختیارات جنگی، بررسی هزینه عملیات نظامی و مطالبه مجوز کنگره برای ادامه درگیری، از جمله ابزارهایی است که در تحلیل بروکینگز مورد توجه قرار گرفتهاند.
البته این تحولات به معنای پایان اختیار نظامی رئیسجمهور آمریکا نیست؛ اما نشان میدهد ادامه یا گسترش جنگ میتواند با هزینه سیاسی و اقتصادی بیشتری همراه باشد.
واشنگتنپست در عین حال هشدار میدهد که ترامپ به رغم تضعیف موقعیت انتخاباتی رئیسجمهور همچنان از اختیارات گستردهای در سیاست خارجی برخوردار است و شکست در عرصه داخلی لزوما رفتار او در عرصه بینالمللی را قابل پیشبینی نمیکند.
جنگی با پیامدهای فراتر از میدان نبرد
مجموع تحلیلهای بروکینگز، شورای شیکاگو، مرکز پژوهشی پیو، کریستین ساینس مانیتور، والاستریت ژورنال، واشنگتنپست و دادههای نظرسنجی نیویورکتایمز نشان میدهد جنگهای خاورمیانه به یکی از متغیرهای موثر بر سیاست داخلی آمریکا تبدیل شدهاند.
جنگ غزه به افزایش مخالفت با اسرائیل و اختلاف بر سر حمایت نظامی واشنگتن از تلآویو دامن زده است. جنگ علیه ایران هزینههای اقتصادی و سیاسی مداخله نظامی را افزایش داده و بحران هرمز محدودیتهای تبدیل برتری نظامی آمریکا به دستاورد سیاسی را آشکار کرده است.
البته انتخابات و تغییر موازنه سیاسی در واشنگتن را نباید به معنای پایان جنگ دانست؛ اما این تحولات نشان میدهند ادامه سیاست جنگی ترامپ با محدودیتهای سیاسی، اقتصادی و نهادی بیشتری روبهرو شده است. اکنون مسئله فقط توان نظامی آمریکا برای ادامه جنگ نیست؛ میزان تحمل جامعه آمریکا و ظرفیت سیاسی دولتمردان کنونی واشنگتن برای پرداخت هزینههای آن نیز اهمیت دارد.
