ارومیه - ایرنا - استان آذربایجان‌غربی با بهره‌گیری از ظرفیتهای مرزی، کشاورزی، معدنی و صنعتی، مسیر تحول اقتصادی را با تمرکز بر افزایش صادرات و توسعه زنجیره ارزش فرآوری، با سرعت طی می‌کند. داده‌های آماری نشان‌دهنده جهش قابل‌توجه در بخشهای کلیدی از جمله پیله‌وری، تولیدات صنعتی و بازسازی معادن و سرمایه گذاری در بخش های صنایع کشاورزی است.
به گزارش ایرنا آذربایجان‌غربی با برخورداری از حدود یک‌هزار کیلومتر مرز مشترک، منابع معدنی و ظرفیتهای متنوع کشاورزی و صنعتی، از مزیت‌های قابل‌توجهی برای گسترش تجارت و تولید برخوردار است.
آمارهای هشت ماه گذشته از افزایش سهمیه پیله‌وری، تداوم رشد صادرات، صدور صدها جواز سرمایه‌گذاری صنعتی و بازگشت شماری از معادن به چرخه فعالیت خبر می‌دهد، روندی که می‌تواند زمینه‌ساز تحرک بیشتر اقتصاد استان باشد.
با این حال تبدیل این ظرفیت‌ها به ارزش افزوده، اشتغال پایدار و بهبود معیشت مردم، تنها با افزایش مبادلات تجاری محقق نمی‌شود و به تکمیل زیرساختهای حمل‌ونقل و گمرکی، توسعه پایانه‌های صادراتی، رفع موانع پیش‌روی صادرکنندگان و ایجاد واحدهای فرآوری در کنار منابع تولید نیاز دارد.
به گفته مسوولان و کارشناسان بخش اقتصادی استان، آذربایجان غربی موفق به جذب نزدیک به ۱۰۰ درصد سهمیه پیله‌وری خود در نیمه نخست سال جاری شده است. این در حالی است که در سالهای گذشته، میزان جذب سهمیه در این استان حدود ۵۰ درصد بود.
علاوه بر استفاده کامل از سهمیه ۱۸۰ میلیون دلاری سالانه تخصیصی برای پیله وری استان، ۱۰۰ میلیون دلار نیز به ظرفیتهای اختصاص‌یافته در سالجاری افزوده شده است که نشان از توان عملیاتی بالای تولیدکنندگان محلی دارد.
همگام با این رشد تولید، صادرات استان نیز روند صعودی خود را حفظ کرده است. در هشت ماهه نخست سال جاری، میزان صادرات آذربایجان غربی به رقم ۳.۵ میلیارد دلار رسیده که نشان‌دهنده رشد پنج درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.
این روند صعودی، زیرساختهای لازم برای حرکت استان به سوی صنعتی‌شدن و تقویت نقش‌آفرینی در تأمین نیازهای داخلی و خارجی را فراهم کرده است. همچنین برخلاف تصور عمومی مبنی بر کاهش انگیزه سرمایه‌گذاران در شرایط اقتصادی کنونی، بخش صنعت استان شاهد رشد ۲۳ درصدی در صدور مجوزهای جدید است.
طی هفت ماه گذشته، بیش از ۵۰۰ جواز تأسیس در بخش صنایع استان صادر شده که نشان‌دهنده اعتماد سرمایه‌گذاران به ظرفیتهای آذربایجان غربی است. در بخش خودروسازی، استان در مسیر تنوع‌بخشی به تولید از جمله آماده‌سازی خطوط تولید سه نوع کامیون کشنده و در دستور کار قرار گرفتن صدور مجوز تولید کامیون‌های گازسوز قرار دارد.
همچنین ورود هلدینگ‌های بزرگ به بخش شیشه‌سازی با ظرفیتهای بالای اشتغال‌زایی، از دیگر نشانه‌های تحول در ساختار صنعتی استان است. بخش معدنی نیز با رویکرد فعال‌سازی ظرفیتهای راکد، شاهد تحولات مهمی بوده است. صدور ۹۹ پروانه صنعتی جدید در شش ماهه نخست سال جاری و بازگشت ۳۳ معدن راکد به چرخه فعالیت طی مزایده‌های اخیر، از دستاوردهای این حوزه است.
بنا بر تاکید استاندار آذربایجان غربی یکی از اولویت‌های اصلی در سیاست‌گذاری‌های فعلی استان، جلوگیری از خام‌فروشی مواد معدنی و انتقال از مرحله استخراج صرف به مرحله فرآوری است. در همین راستا با توجه به وجود ۱۹۸ معدن سنگ تزئینی و سیلیس در استان، تمرکز بر ایجاد واحدهای فرآوری در جوار معادن، با هدف ایجاد ارزش افزوده و جلوگیری از خروج مواد خام، در دستور کار قرار گرفته است تا زنجیره ارزش محصولات معدنی در استان تکمیل شود.
شتاب بخشی به توسعه استان با بهره‌گیری از ظرفیت مرزی و تکمیل زیرساختهای صادراتی
استاندار آذربایجان غربی در همین ارتباط و در گفت و گو با ایرنا با اشاره به اینکه داشتن یک هزار کیلومتر مرز می تواند یک ظرفیت عظیم برای تجارت و بهبود معیشت مردم باشد، معتقد است توسعه استان با ظرفیتهای موجود یک موضوع ساده و نیازمند همت جهادی است.
رضا رحمانی افزود: هر پروژه اجرایی، قطعه‌ای از پازل توسعه استان و بخشی از یک زنجیره اقتصادی است که باید در کنار سایر بخش‌ها تکمیل و تقویت شود.
استاندار آذربایجان‌غربی بر اهمیت توسعه زیرساختهای مختلف از جمله راه، زیرساختهای گمرکی و پایانه های صادراتی و جلوگیری از خام فروشی در همه بخش ها گفت: تکمیل این زیرساخت‌ها نقش مهمی در ارتقای ارزش محصولات، تسهیل صادرات و تقویت اقتصاد استان دارد.
رحمانی همچنین از برنامه‌ریزی برای آغاز عملیات اجرایی پایانه صادراتی استان در هفته آینده خبر داد و اضافه کرد: ایجاد این پایانه، حلقه مهمی در تکمیل زنجیره صادرات و توسعه زیرساختهای تجاری آذربایجان‌غربی خواهد بود.
وی با قدردانی از سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی، تلاش و جهاد اقتصادی آنان را در مسیر تولید، اشتغال و توسعه استان ارزشمند دانست و اضافه کرد: هر یک از این طرح‌ها بخشی از روند توسعه آذربایجان‌غربی را تکمیل می‌کند.
افزایش سهیمه پیله وری آذربایجان‌غربی به ۲۸۰ میلیون دلار
مدیرکل صنعت معدن و تجارت آذربایجان‌غربی هم در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به افزایش سهمیه استان در بخش پیله وری گفت: سهمیه اختصاص‌یافته به پیله وری در استان سالانه ۱۸۰ میلیون دلار بوده که با جذب ۱۰۰ درصدی آن، ۱۰۰ میلیون دلار نیز به سهمیه استان اضافه شده است.
سخاوت خیرخواه افزود: عملکرد موفق استان در این بخش در حالی رقم خورده که در سالهای قبل فقط حدود ۵۰ درصد سهمیه پیله‌وری جذب می‌شد.
وی با اشاره به تداوم صادرات از مرزهای استان در شرایط جنگ تحمیلی کشور اظهار کرد: میزان صادرات انجام‌شده در طی سالجاری ۳.۵ میلیارد دلار بوده که صادرات خود استان در این مدت نزدیک به پنج درصد رشد داشته است.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان‌غربی با اشاره به ظرفیتهای جغرافیایی و مرزی استان برای توسعه تجارت منطقه‌ای بیان کرد: امسال در چارچوب تجارت نوین مرزی و پیله وری ۴۴۰ میلیون دلار واردات کالاهای ضروری و مایحتاج مردم محقق شده که رشد سه برابری نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل دارد.
خیرخواه با اشاره به ضرورت بازنگری در قانون قاچاق کالا و ارز در بند رفع تعهد ارزی اظهار کرد: تبصره ۶ بند ح این قانون با توجه به شرایط فعلی کشور بویژه در بخش رفع تعهد ارز صادراتی نیازمند اصلاح و بازنگری در حمایت از تولید صادرات محور است.
وی با اشاره به قانون جدید پشتیبانی و رفع موانع تولید کشاورزی گفت:در این قانون جدید که مهرماه برای اجرا ابلاغ شده در مواد ۱ و ۲ و ۸ و ۱۲ دارای اشکالات اجرایی بوده که ایرادات آن طی نامه وزیر صمت جهت اصلاح اعلام شده است.
استمرار سرمایه گذاری با انگیزه بالا در آذربایجان‌غربی
وی با اشاره به استمرار سرمایه گذاری در بخشهای مختلف صنعتی و معدنی استان به رغم تداوم تحریمها و جنگ تحمیلی ادامه داد: انگیزه سرمایه‌گذاران برای ورود به فعالیت‌های اقتصادی در دوران جنگ تحمیلی فعلی همچنان پا برجاست.
خیرخواه خاطرنشان کرد: هم اکنون شاهد رشد بیش از ۲۰ درصدی در این زمینه هستیم به گونه ایکه بیش از ۵۰۰ جواز تأسیس سرمایه گذاری صنعتی همزمان با ایام جنگ تحمیلی دوم در استان صادر شده است.
وی ادامه داد: در بخش خودروسازی، استان در مسیر تنوع‌بخشی به تولید قرار دارد؛ از جمله آماده‌سازی خطوط تولید سه نوع کامیون کشنده و در دستور کار قرار گرفتن صدور مجوز تولید کامیون‌های گازسوز.
خیرخواه گفت: همچنین، ورود هلدینگ‌های بزرگ به بخش شیشه‌سازی با ظرفیتهای بالای اشتغال‌زایی، از دیگر نشانه‌های تحول در ساختار صنعتی استان است.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان‌غربی با اشاره به آغاز فرآیند ثبت درخواست محدوده های معدنی در سامانه کاداستر خاطرنشان کرد: طبق برنامه زمان بندی اعلامی از سوی دفتر اکتشاف وزارت صمت برای استان آذربایجان غربی این اقدام نیز از هفته گذشته آغاز شده و هنوز محدودیت زمانی خاتمه برای ثبت و ورود به سامانه اعلام نشده است.
وی ادامه داد: متقاضیان واجد شرایط که دارای گواهی صلاحیت فنی و مالی معتبر می‌باشند، می‌توانند نسبت به ثبت درخواست محدوده مد نظر خود با ورود به سامانه کاداستر اقدام کنند.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان‌غربی افزود: در صورت آزاد و بلامعارض بودن محدوده درخواستی، محدوده به نام متقاضی ثبت و فرآیند انجام استعلامات موضوع ماده ۲۴ قانون معادن آغاز می شود.
خیرخواه با بیان اینکه فرآیند ثبت درخواست های معدنی در سامانه کاداستر در حال حاضر فقط برای محدوده های معدنی آزاد مقدور است گفت: تا اطلاع ثانوی این امکان برای محدوده های بلوکه جاری نمی باشد.
زیرساختهای مرزی؛ حلقه اتصال تجارت، تولید و اشتغال
به گزارش ایرنا توسعه تجارت مرزی آذربایجان‌غربی علاوه بر افزایش سهمیه‌های وارداتی و صادراتی، به مجموعه‌ای از زیرساخت‌ها و سیاست‌های مکمل نیاز دارد.
توسعه پایانه‌های حمل‌ونقل، بهبود دسترسی ریلی و جاده‌ای، افزایش ظرفیت انبارداری، تسریع تشریفات گمرکی و رفع موانع ارزی فعالان اقتصادی از جمله اقداماتی است که می‌تواند بهره‌وری تجارت استان را افزایش دهد.
در کنار این موارد، پیوند دادن تجارت مرزی با ظرفیتهای کشاورزی، صنایع تبدیلی، صنایع معدنی و واحدهای تولیدی، امکان افزایش ارزش افزوده فعالیت‌های اقتصادی را فراهم می‌کند.
چنین رویکردی می‌تواند به جای اتکای صرف به جابه‌جایی کالا، زمینه گسترش خدمات لجستیکی، ایجاد مشاغل پایدار و تقویت اقتصاد شهرستان‌های مرزی را فراهم سازد.
بر این اساس، افزایش سهمیه ۱۰۰ میلیون دلاری تجارت مرزی و رشد شمار پیله‌وران فعال آذربایجان غربی و تکمیل زیرساختهای لجستیکی، این منطقه می‌تواند به فرصتی برای توسعه تجارت رسمی و حمایت از تولید تبدیل شود.