گاردین نوشت: توافق صلحی چندوجهی که بازگشایی تنگه هرمز را ظرف چهار روز پس از لغو تحریمها و عقبنشینی نیروهای قابلتوجه حوثیها از داخل یمن دربر میگیرد، در کانون برنامههای کشورهای حاشیه خلیج فارس برای جلوگیری از آن چیزی قرار دارد که این کشورها ازسرگیری جنگ میان ایران و آمریکا را اقدامی فاجعهبار میدانند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: آمریکا از پیشرفت مذاکرات آگاه است، اما همچنان خواستار امتیازی از سوی ایران است؛ امتیازی که به گفته قدرتهای اروپایی، ممکن است شامل موافقت تهران با بازگشت بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل متحد به ایران باشد.
اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا، هنگام دیدار با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در نیویورک از ایران خواست با بازگشت بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل موافقت کند. با این حال، ایران تاکنون این درخواست را رد کرده و گفته است که صرفاً حاضر است درباره برنامه هستهای خود، در سطح کلی و اصولی، مذاکره کند.
اما ایران همچنان صرفاً بر تضمینهایی تمرکز دارد که در ازای بازگشایی تنگه هرمز درباره لغو تحریمها دریافت خواهد کرد.
دکتر علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت تهران آماده است پیشنهاد قبلی خود را تعدیل کند؛ پیشنهادی که بر اساس آن، تنگه هرمز هفت روز پس از لغو تحریمهای اقتصادی بازگشایی میشد. به گفته او، ایران اکنون حاضر است این فاصله زمانی را به چهار روز کاهش دهد.
در نشانهای دیگر از انعطافپذیری، ایران کمکم میپذیرد که در مناقشه موازی یمن نیز نقشی میانجیگرانه دارد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز سهشنبه با ابراهیم الدیلمی، سفیر حوثیها در ایران، دیدار کرد.
این دیدار ۲۴ ساعت پس از آن انجام شد که هیئتی بلندپایه از عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به تهران سفر کرد تا درباره شروط عربستان برای پایان دادن به جنگ یمن و همچنین ایجاد یک چارچوب امنیتی بلندمدت برای منطقه گفتوگو کند.
ایران توانایی تأثیرگذاری بر نیروهای انصارالله را دارد؛ از جمله میتواند پیشنهادهایی ارائه کند که مانع از پیروزی نظامی حوثیها شود؛ پیروزیای که به اعتقاد بسیاری، دستیافتنی نیست.
در مقابل، حوثیها خواستار آن هستند که عربستان سعودی آنچه را آنها محاصره دریایی و هوایی مناطق تحت کنترل حوثیها میدانند، لغو کند.
ایران در نشست با ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان با موفقیت مانع از طرح موضوع برنامه هستهای خود شد و در عوض، اطمینان حاصل کرد که محور گفتوگوها، بحثی گستردهتر درباره چشمانداز امنیتی بلندمدت منطقه باشد؛ چشماندازی که کشورهای حاشیه خلیج فارس و ایران را دربر بگیرد و به کاهش یا پایان حضور آمریکا در خاورمیانه منجر شود.
یک پیمان عدم تجاوز جدید که در چارچوب آن، ایران دیگر از سوی سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس منزوی نباشد ــ وضعیتی که از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ بر روابط تهران با این کشورها حاکم بوده است ــ میتواند مهمترین هدف راهبردی ایران را محقق کند.
تعهد توافقشده شش کشور حاشیه خلیج فارس به این هدف، همچنین ممکن است پذیرش امتیازهای تاکتیکی دشوار از سوی ایران درباره برنامه هستهایاش را آسانتر کند؛ امتیازهایی که تهران برای دستیابی به توافق احتمالاً ناچار به ارائه آنها خواهد بود.
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان و یکی از حامیان اصلی طرح امنیتی فراگیر منطقه، گفت معتقد است دولت آمریکا درک کرده که منطقه در حال حرکت به سوی چنین الگویی است.
او گفت: «فکر میکنم اگر ایران بار دیگر بهطور کامل در این ایده مشارکت کند که هر هشت کشور ما در صلح با بقیه جهان باشند، ظرفیت اقتصادی عظیمی برای همه ما در منطقه و همچنین برای کشورهای خارج از منطقه که تصمیم میگیرند در این روند توسعه مشارکت کنند، ایجاد خواهد شد.
ما در جریان مذاکرات ایران و ایالات متحده، این موضوع را بهتفصیل بررسی کردهایم و فکر میکنم بهطور کلی پذیرفته شده است که پس از آنکه در نهایت به توافق برسیم، مسیر منطقه به همین سمت خواهد بود.»
عباس عراقچی نیز در یک برنامه تلویزیونی در ایران طی همین هفته، بر اهمیت انعقاد یک پیمان امنیتی جدید در دوران پس از جنگ برای تهران تأکید کرد و گفت: «اخیراً صحبتهایی درباره وقوع جنگی جدید مطرح شده است، اما من از همین حالا به دوران پس از جنگ فکر میکنم. چه جنگی رخ بدهد و چه رخ ندهد، سیاستهای ما تغییری نخواهد کرد.»
