پیش بینی مؤسسات مالی و نهادهای انرژی از قیمت نفت در پایان سال ۲۰۲۶ به‌دلیل اختلال در عرضه و ناامنی در تنگه هرمز فاصله زیادی با هم دارد.
بازار نفت در ماه‌ها و خصوصا هفته‌های اخیر تحت‌تأثیر اختلال در عرضه خاورمیانه، ناامنی در تنگه هرمز، حمله به زیرساخت‌های نفتی و افزایش هزینه حمل‌ونقل قرار داشته است. به‌همین‌دلیل، پیش بینی مؤسسات مالی و نهادهای انرژی فاصله قابل‌توجهی با یکدیگر دارد؛ برخی پیش‌بینی‌ها از تثبیت قیمت نفت برنت بالای ۱۰۰ دلار در ماه‌های آینده حکایت دارند، درحالی‌که برخی دیگر با فرض بازگشت جریان عرضه، کاهش قیمت به محدوده ۷۰ تا ۸۵ دلار را محتمل می‌دانند.
پیش بینی قیمت نفت برنت برای پایان ۲۰۲۶
اکنون که ۲ ماه تا پایان سال میلادی ۲۰۲۶ بیشتر باقی نمانده، مؤسسات مالی پیش‌بینی‌های قبلی خود از قیمت نفت را بازنگری کرده و برآوردهای جدیدی ارائه کرده‌اند. علت چنین تغییری، اختلافات میان ایران و آمریکا بر سر شرایط توافق و در میانه انتخابان میان‌دوره‌ای آمریکاست که درصورت آغاز جنگ جدید، می‌تواند به اختلالات بیشتر عرضه نفت دامن بزند.
پیش بینی قیمت نفت برای سال ۲۰۲۷
مشابه سال ۲۰۲۶، نهادهای مالی بزرگ برای سال ۲۰۲۷ نیز اختلاف نظر فاحشی دارند؛ برخی مانند گلدمن سکس منتظر برنت ۱۴۰ دلاری درصورت کاهش تولید هستند و برخی مانند سیتی گروپ، قیمت‌های ۶۵ دلاری را درصورت بازگشایی تنگه هرمز و توافق سیاسی برآورد کرده‌اند.
گلدمن سکس؛ افزایش پیش‌بینی پایه و هشدار درباره ۱۴۰ دلار
گلدمن سکس در ۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۱ آبان ۱۴۰۵)، پیش بینی قیمت برنت برای دسامبر ۲۰۲۶ را از ۹۰ دلار به ۱۰۵ دلار افزایش داد. هم‌زمان، هدف قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت در پیش بینی این شرکت نیز از ۸۱ دلار به ۹۴ دلار افزایش یافت.
این بانک همچنین میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۷ را از ۸۰ دلار به ۸۸ دلار رسانده است. دلیل اصلی این بازنگری، افزایش ریسک اختلال در عرضه، حمله به کشتی‌ها، آسیب به زیرساخت‌های نفتی و طولانی‌شدن نااطمینانی‌های ژئوپولیتیکی عنوان شده است. پیش‌بینی قبلی گلدمن در ماه اکتبر، برنت ۹۰ دلاری برای ماه دسامبر بود.
بااین‌حال، عدد ۱۴۰ دلار سناریوی سقف قیمت برنت توسط گلدمن نیست. این رقم به سناریویی مربوط می‌شود که در آن تولید نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس در سال ۲۰۲۷ به‌طور میانگین ۳.۵ میلیون بشکه در روز پایین‌تر از سطح سال ۲۰۲۵ باقی بماند. در چنین شرایطی، گلدمن میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۷ را حدود ۱۳۰ دلار برآورد می‌کند.
یو‌بی‌اس (UBS)؛ هدف ۱۱۰ دلاری برای پایان سال
شرکت خدمات مالی و بانک سرمایه‌گذاری چندملیتی سوئیسی UBS، در ۲۸ اکتبر، پیش بینی خود از قیمت نفت برنت در پایان سال ۲۰۲۶ را از ۱۰۰ دلار به ۱۱۰ دلار افزایش داد. این بانک همچنین هدف خود برای مارس ۲۰۲۷ را از ۹۰ دلار به ۹۵ دلار، برای ژوئن ۲۰۲۷ را از ۸۵ دلار به ۹۰ دلار و برای سپتامبر ۲۰۲۷ را از ۸۰ دلار به ۸۵ دلار رسانده است.
از نگاه UBS، عرضه نفت خاورمیانه تا حدی بهبود یافته، اما هنوز به سطح پیش از بحران بازنگشته است. این بانک همچنین به افزایش حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز و رشد شدید هزینه انتقال نفت اشاره کرده است.
بر اساس گزارش رویترز، هزینه حمل محموله‌های نفتی از خاورمیانه به چین به حدود ۳۰ تا ۴۰ دلار برای هر بشکه رسیده، درحالی‌که این رقم در سال‌های گذشته حدود ۱ تا ۳ دلار بوده است. چنین افزایشی باعث می‌شود قیمت برنت حتی در صورت ثابت‌ماندن حجم تولید، تحت فشار صعودی باقی بماند.
مورگان استنلی؛ برنت ۱۰۵ دلاری در سه‌ماهه چهارم
مورگان استنلی (Morgan Stanley) پیش‌بینی خود از میانگین قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ را از ۱۰۰ دلار به ۱۰۵ دلار افزایش داده است. هدف این بانک برای سه‌ماهه اول ۲۰۲۷ نیز از ۹۵ دلار به ۱۰۰ دلار رسیده است.
این مؤسسه معتقد است صادرات خلیج فارس به‌تدریج در حال بازگشت است، اما هزینه حمل‌ونقل، کاهش ذخایر نفت روی آب و محدودشدن عرضه به چین همچنان از قیمت‌ها حمایت می‌کند.
تفاوت مورگان استنلی با برخی برآوردهای صعودی‌تر در این است که این بانک انتظار ندارد قیمت‌ها برای مدت طولانی در سطوح بالاتر از ۱۱۰ دلار باقی بمانند. در صورت عادی‌شدن وضعیت تنگه هرمز، افزایش عرضه می‌تواند از نیمه نخست سال ۲۰۲۷ فشار کاهشی ایجاد کند.
استاندارد چارترد و بی‌ام‌آی؛ صعودی‌ترین برآوردهای میان‌مدت
شرکت بی‌ام‌آی (BMI)، زیرمجموعه فیچ سولوشنز (Fitch Solutions)، پیش‌بینی‌های رشد ۱۰ دلاری را ارائه کرده است. این مؤسسه، پیش‌بینی میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۶ را از ۸۳ دلار به ۹۳ دلار و پیش‌بینی سال ۲۰۲۷ را از ۷۱ دلار به ۸۱ دلار افزایش داده است.
بی‌ام‌آی انتظار دارد قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ به‌طور میانگین ۱۰۷ دلار و در سه‌ماهه اول ۲۰۲۷ به ۱۱۲ دلار برسد. علت این دیدگاه، احتمال ادامه ناامنی در تنگه هرمز و دریای سرخ، محدودیت صادرات و کاهش ذخایر نفتی است.
درهمین‌حال، استاندارد چارترد (Standard Chartered) میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۶ را ۹۲ دلار و برای سال ۲۰۲۷ را ۸۹.۵ دلار برآورد کرده است. این ارقام پایین‌تر از پیش بینی شرکت بی‌ام‌آی هستند، اما همچنان نشان می‌دهند که این بانک انتظار دارد قیمت نفت برای مدتی طولانی‌تر از پیش‌بینی‌های نزولی بالای ۸۵ دلار باقی بماند.
هر دوی این نهادهای مالی بر این نکته تأکید کرده‌اند که زمان‌بندی توافق سیاسی و بازگشت کامل صادرات خلیج فارس، مهم‌ترین متغیر بازار در ماه‌های آینده است.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا؛ قیمت بالا در کوتاه‌مدت و کاهش در سال ۲۰۲۷
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در گزارش اکتبر خود، پیش‌بینی میانگین قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ را به ۱۰۵ دلار افزایش داد؛ این رقم، ۱۴ دلار بیشتر از برآورد ماه قبل است.
EIA میانگین قیمت برنت در سال ۲۰۲۶ را ۹۶ دلار و برای سال ۲۰۲۷ را ۸۴ دلار پیش‌بینی کرده است. این نهاد فرض کرده است که جریان نفت خاورمیانه تا پایان سه‌ماهه چهارم محدود باقی می‌ماند، اما مسیرهای جایگزین، انتقال کشتی‌به‌کشتی و افزایش تدریجی تولید باعث رشد عرضه در ادامه دوره پیش‌بینی می‌شوند.
بنابراین، دیدگاه EIA در کوتاه‌مدت با گلدمن، UBS و مورگان استنلی هم‌جهت است، اما در افق سال ۲۰۲۷ به سناریوی بازگشت تدریجی قیمت‌ها نزدیک‌تر می‌شود.
جی‌پی مورگان؛ سناریوی نزولی‌تر بر پایه کاهش تقاضا
جی‌پی مورگان (J.P. Morgan) در برآورد میان‌سال خود، قیمت نفت برنت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ را ۸۰ دلار و قیمت پایان سال را ۷۸ دلار پیش بینی کرده است.
این بانک برخلاف مؤسسات صعودی‌تر، تأکید بیشتری بر کاهش تقاضا، افت رشد مصرف چین و کمترشدن برداشت از ذخایر دارد. از نگاه جی‌پی مورگان، اگر خسارت بلندمدت به ظرفیت تولید کشورهای خلیج فارس محدود بماند و جریان صادرات به‌تدریج احیا شود، فشار عرضه می‌تواند قیمت را تا پایان سال پایین بیاورد.
البته این برآورد در ژوئیه منتشر شده و نسبت به پیش‌بینی‌های جدیدتر، اطلاعات کمتری از موج اخیر حملات و افزایش هزینه کشتیرانی در اختیار داشته است. بنابراین، مقایسه آن با برآوردهای اکتبر و نوامبر باید با احتیاط انجام شود.
سیتی؛ نزولی‌ترین سناریو با فرض بازگشت سریع عرضه
سیتی گروپ (Citi Group) در چشم‌انداز میان‌سال خود، قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ را ۷۰ دلار و میانگین سال ۲۰۲۷ را ۶۵ دلار در نظر گرفته است.
این پیش‌بینی به یک فرض بسیار مهم وابسته است: بازگشایی تنگه هرمز، توافق آمریکا و ایران و بازگشت سریع جریان صادرات. اگر این فرض محقق نشود، برآورد سیتی می‌تواند بیش از حد خوش‌بینانه نسبت به کاهش قیمت باشد.
در واقع، پیش‌بینی ۷۰ دلاری سیتی را بهتر است به‌عنوان سناریوی بازگشت سریع بازار به وضعیت عادی در نظر گرفت، نه اجماع فعلی بازار.
برآوردهای میانه بنک آو آمریکا، اچ‌اس‌بی‌سی و کومرتس‌بانک
شرکت خدمات مالی و بانکی بریتانیایی اچ‌اس‌بی‌سی (HSBC) پیش‌بینی خود از قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ را ۹۵ دلار و برای سال ۲۰۲۷ را ۸۵ دلار اعلام کرده است. این بانک معتقد است بازار وارد وضعیتی شده که در آن تنگه هرمز نه کاملاً بسته است و نه کاملاً باز؛ بلکه به‌طور مداوم با اختلال مواجه می‌شود.
بنک آو آمریکا (Bank of America) نیز قیمت برنت در سال ۲۰۲۷ را ۷۵ دلار پیش‌بینی کرده، اما هشدار داده است که اختلال‌های بیشتر می‌تواند قیمت را به ۱۲۰ دلار و آسیب گسترده به زیرساخت‌های انرژی می‌تواند آن را تا ۱۵۰ دلار افزایش دهد.
بانک چندملیتی و شرکت خدمات مالی آلمانی کومرتس‌بانک (Commerzbank) نیز پیش بینی خود از قیمت نفت برنت در پایان سال ۲۰۲۶ را از ۷۵ دلار به ۸۵ دلار افزایش داده است. این ارقام نشان می‌دهند که حتی بانک‌های دارای دیدگاه نزولی نیز ریسک‌های صعودی بازار را نادیده نمی‌گیرند.
تأثیر افزایش یا کاهش قیمت نفت بر بازار کریپتو؛ فشار تورمی یا فرصت رشد؟
افزایش یا کاهش قیمت نفت به‌صورت مستقیم قیمت بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال را تعیین نمی‌کند؛ اما از مسیر تورم، نرخ بهره، ارزش دلار و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر بازار کریپتو بگذارد. بنابراین، مهم‌تر از خود تغییر قیمت نفت، دلیل این تغییر است.
اثر افزایش قیمت نفت به‌دلیل شوک انرژی
در سناریوی فعلی، افزایش قیمت نفت بیشتر ناشی از اختلال عرضه، ناامنی در مسیرهای کشتیرانی و ریسک‌های ژئوپولیتیکی است. چنین افزایشی معمولاً برای دارایی‌های پرریسک، از جمله ارزهای دیجیتال، خبر خوبی نیست.
بانک مرکزی اروپا در گزارش خود درباره شوک انرژی سال ۲۰۲۶ اعلام کرده است که افزایش قیمت انرژی مستقیماً به رشد تورم منجر شده و در فاصله ژانویه تا می ۲۰۲۶، بخش عمده افزایش تورم ناشی از شوک عرضه انرژی بوده است.
افزایش تورم می‌تواند بانک‌های مرکزی را از کاهش نرخ بهره منصرف کند یا حتی به سمت سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه‌تر سوق دهد. نرخ بهره بالاتر، هزینه تأمین سرمایه را افزایش و جذابیت دارایی‌هایی مانند بیت کوین، اتریوم و آ ت‌کوین‌ها را کاهش می‌دهد؛ زیرا این دارایی‌ها جریان نقدی ثابت یا سود دوره‌ای ندارند.
اثر افزایش نفت به‌دلیل رونق اقتصادی و رشد تقاضای جهانی
اگر قیمت نفت به‌دلیل رشد تقاضای جهانی و رونق اقتصادی افزایش پیدا کند، نتیجه می‌تواند متفاوت باشد. در این حالت، قیمت بالاتر نفت نشانه ضعف عرضه نیست، بلکه نشان می‌دهد فعالیت اقتصادی، حمل‌ونقل و مصرف انرژی افزایش یافته است.
چنین شرایطی ممکن است در ابتدا از دارایی‌های پرریسک حمایت کند. بااین‌حال، اگر رشد قیمت نفت از سطحی مشخص بالاتر برود و به تورم پایدار منجر شود، اثر مثبت آن می‌تواند به‌سرعت از بین برود.
به بیان ساده، افزایش نفت ناشی از رشد اقتصادی می‌تواند در کوتاه‌مدت برای کریپتو خنثی یا حتی مثبت باشد، اما افزایش نفت ناشی از جنگ، اختلال عرضه یا بسته‌شدن مسیرهای صادراتی معمولاً اثر منفی‌تری دارد.
بااین‌حال، پژوهش‌های دانشگاهی نشان می‌دهند که رابطه نفت و ارزهای دیجیتال همواره یکسان نیست. بنابراین، نمی‌توان گفت هر افزایش ۱۰ درصدی قیمت نفت الزاماً به کاهش مشخصی در قیمت بیت کوین منجر می‌شود.
اثر غیرمستقیم از مسیر دلار و نقدینگی
قیمت نفت معمولاً با دلار آمریکا معامله می‌شود. اگر شوک نفتی باعث شود سرمایه‌گذاران انتظار نرخ بهره بالاتر در آمریکا را داشته باشند، دلار تقویت می‌شود. دلار قوی‌تر معمولاً فشار مضاعفی بر دارایی‌های دلاری و پرریسک وارد می‌کند.
از طرف دیگر، نرخ‌های بهره بالاتر باعث می‌شوند بخشی از سرمایه از بازار ارزهای دیجیتال به سمت اوراق قرضه، سپرده‌ها و ابزارهای کم‌ریسک حرکت کند. این مسئله به‌ویژه برای آلت کوین‌ها مهم است؛ زیرا نقدینگی این بخش پایین‌تر و حساسیت آن به خروج سرمایه بیشتر است.
در چنین شرایطی، ممکن است بیت کوین در برابر افت بازار مقاومت بیشتری نشان دهد، اما ارزهای دیجیتال کوچک‌تر با فشار فروش شدیدتری مواجه شوند.
اثر قیمت انرژی بر استخراج بیت کوین
قیمت نفت مستقیماً هزینه استخراج بیت کوین را تعیین نمی‌کند، زیرا بیشتر ماینرها برق مصرف می‌کنند، نه نفت خام. بااین‌حال، افزایش قیمت نفت می‌تواند از طریق گاز، سوخت نیروگاه‌ها و هزینه تولید برق، قیمت انرژی را افزایش دهد.
بر اساس گزارش دانشگاه کمبریج، برق بیش از ۸۰ درصد هزینه‌های نقدی عملیاتی ماینرهای بیت‌کوین را تشکیل می‌دهد. بنابراین، هرگونه افزایش پایدار در هزینه انرژی می‌تواند حاشیه سود ماینرها را کاهش دهد و ماینرهای کم‌بازده را مجبور به خاموش‌کردن دستگاه‌ها یا فروش بخشی از ذخایر بیت کوین‌شان کند.
البته این اثر معمولاً به‌تنهایی برای ایجاد یک روند بزرگ در بیت کوین کافی نیست؛ اما در دوره‌ای که قیمت بیت‌کوین کاهش یافته و سودآوری ماینرها پایین است، می‌تواند فشار فروش را تشدید کند.
اثر کاهش قیمت نفت به‌دلیل بازگشت عرضه یا رکود اقتصادی
کاهش قیمت نفت نیز دو تفسیر متفاوت دارد:
- اگر کاهش نفت به‌دلیل بازگشت عرضه و کاهش ریسک ژئوپولیتیکی باشد، می‌تواند برای بازار کریپتو مثبت باشد. در این حالت، فشار تورمی کمتر می‌شود و احتمال کاهش نرخ بهره یا افزایش نقدینگی بالا می‌رود.
- اگر کاهش نفت به‌دلیل رکود اقتصادی و افت شدید تقاضای جهانی باشد، می‌تواند نشانه ضعف اقتصاد باشد و همراه با افت بازارهای سهام، به کاهش قیمت ارزهای دیجیتال منجر شود.
بنابراین، نفت ۷۰ دلاری لزوماً برای بیت کوین صعودی نیست؛ همان‌طور که نفت ۱۱۰ دلاری نیز الزاماً به‌معنی سقوط بیت کوین نیست. باید مشخص شود این تغییر قیمت ناشی از افزایش عرضه، کاهش تقاضا یا تشدید ریسک‌های سیاسی بوده است.
جمع‌بندی؛ بازار بین دو سناریو تقسیم شده است
مقایسه پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد بازار نفت اکنون بین دو سناریوی اصلی قرار دارد:
- در سناریوی تداوم اختلال، برنت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ بین ۱۰۵ تا ۱۱۲ دلار معامله می‌شود و حتی امکان جهش به محدوده ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار وجود دارد.
- در سناریوی عادی‌شدن مسیرهای صادراتی، برنت در سال ۲۰۲۷ به محدوده ۸۰ تا ۹۰ دلار بازمی‌گردد.
- در سناریوی بازگشایی سریع تنگه هرمز و توافق سیاسی، قیمت می‌تواند تا محدوده ۶۵ تا ۷۵ دلار کاهش پیدا کند.
در شرایط فعلی، افزایش قیمت نفت بیشتر از جنس شوک عرضه و ریسک ژئوپولیتیکی است. به‌همین‌دلیل، اثر اولیه آن بر بازار کریپتو می‌تواند منفی باشد؛ زیرا تورم بالاتر، نرخ بهره بالاتر، دلار قوی‌تر و کاهش اشتهای ریسک را به‌دنبال دارد.
بااین‌حال، بیت کوین ممکن است در صورت تشدید بحران‌های سیاسی، به‌عنوان دارایی مستقل یا ابزار انتقال سرمایه مورد توجه قرار بگیرد. شواهد تاریخی درباره این نقش کاملاً یک‌دست نیست و مطالعات مختلف، رابطه‌ای متغیر میان نفت و ارزهای دیجیتال نشان می‌دهند.