فروش اقساطی سه تا پنج‌ساله با وجود افزایش قیمت خودرو و آب رفتن قدرت خرید مصرف‌کنندگان هنوز در برنامه خودروسازان داخلی جایگاهی ندارد. دلیل این اتفاق چه می‌تواند باشد
فرارو- عبور قیمت پژو ۲۰۷ اتومات از مرز ۵ میلیارد تومان، به‌تنهایی برای درک شرایط سخت بازار خودرو ایران کافی است.
به گزارش فرارو؛ اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد به‌شدت افزایش پیدا کرده و رشد نرخ ارز در کنار تورم تولید، تحریم‌ها و دشواری تامین قطعات باعث شده انتظار برای کاهش قیمت‌ها بیهوده به‌نظر برسد. در چنین شرایطی، قدرت خرید مصرف‌کنندگان هر روز محدودتر می‌شود اما خودروسازان داخلی هنوز به اجرای طرح‌های فروش اقساطی بلندمدت و عرضه خودرو با اقساط سه تا پنج‌ساله تمایل ندارند. به نظر شما دلیل مقاومت ایران‌خودرو و سایپا در برابر فروش اقساطی چیست؟
وضعیت بازار خودرو؛ چرا اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد بیشتر می‌شود؟
دولت و خودروسازان طی سال‌های اخیر راه‌حل‌های متعددی را امتحان کرده‌اند، مثلا قرعه‌کشی و فروش خودرو در بورس با هدف سامان‌دهی فروش و مدیریت تقاضا اجرا شدند. پیش‌فروش و طرح‌های مشارکت در تولید یک‌ساله نیز به خودروسازان کمک کردند بخشی از نقدینگی مورد نیاز خود را تامین کنند. با این حال وقتی قیمت نهایی به زمان تحویل وابسته است، خریدار با ریسک افزایش هزینه خودرو روبه‌رو می‌شود. موضوعی کلافه‌کننده که می‌تواند برنامه‌ریزی مالی او را به‌هم بزند.
این در شرایطی است که محدودیت‌های شدید مثل چالش‌های تامین ارز و زنجیره تامین قطعات نیز اجازه افزایش تولید و عرضه خودرو را به خودروسازان نمی‌دهد.
|
شاخص اقتصادی / بازاری |
وضعیت فعلی |
پیامد مستقیم بر بازار خودرو |
|
تقاضا |
به شدت بالا (ترکیبی از مصرفی و سرمایه‌ای) |
ورود بخشی از نقدینگی به بازار و افزایش سفته‌بازی |
|
عرضه |
ناکافی (به‌دلیل محدودیت تولید و تامین قطعات) |
افزایش اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد |
|
واردات |
کم (به‌علت محدودیت در ثبت سفارش و تامین ارز) |
کاهش فشار رقابتی بر تولیدکنندگان داخلی |
پیش‌بینی قیمت خودرو؛ آیا ریزش قیمت‌ها نزدیک است؟
ریزش ناگهانی قیمت خودرو در بازار آزاد را نباید با وجود تورم بالا، افزایش هزینه تولید و چالش‌های تامین قطعات نباید در کوتاه‌مدت و میان‌مدت محتمل دانست. بازار خودرو ایران همچنان از نرخ ارز تاثیر می‌گیرد و هر اتفاق جدیدی در این حوزه تقاضای سرمایه‌ای را دوباره تشدید خواهد کرد.
از سوی دیگر تا وقتی تولید داخلی نتواند پاسخگوی تقاضای بازار باشد و واردات نیز با محدودیت‌های فعلی روبه‌رو باشد، کاهش قیمت خودرو اتفاق نمی‌افتد. بنابراین حتی اگر بازار در مقاطعی تحت تاثیر اخبار سیاسی یا کاهش موقت نرخ ارز آرام بگیرد، ممکن است ورق دوباره برگردد.
فروش اقساطی خودرو؛ چرا خودروسازان سراغ این طرح نمی‌روند؟
یکی از راهکارهایی که می‌تواند فشار مالی واردشده به خریداران را کاهش دهد، اجرای طرح‌های فروش اقساطی بلندمدت توسط خودروسازان داخلی است. خریدار در این شیوه به جای پرداخت یکجای قیمت خودرو، هزینه آن را طی سه تا پنج سال پرداخت می‌کند. با این حال، اجرای چنین طرحی در شرایط فعلی با موانع متعددی روبه‌رو است:
- کمبود شدید سرمایه در گردش: خودروسازان داخلی برای تامین مواد اولیه و قطعات به نقدینگی آنی نیاز دارند. فروش اقساطی بلندمدت به معنای طولانی شدن دوره بازگشت سرمایه و ناتوانی در تامین هزینه‌های جاری تولید است.
- نرخ تورم بالای سالانه: در کشوری با تورم سالانه بالا، واگذاری خودرو به صورت اقساطی با نرخ بهره ثابت از نظر اقتصادی به‌صرفه نیست مگر آنکه سود تسهیلات متناسب با تورم باشد که در آن صورت به قدرت خرید مشتری آسیب می‌زند.
- ریسک افزایش هزینه تولید و قیمت تمام‌شده خودرو: خودروساز در فروش اقساطی بلندمدت باید خودرو را با قیمت مشخص به مشتری واگذار کند اما هزینه تامین قطعات، مواد اولیه و دستمزد در طول دوره اقساط افزایش پیدا می‌کند. در نتیجه، اگر قیمت فروش و نرخ سود اقساط متناسب با رشد هزینه‌های تولید تنظیم نشود، تورم باعث کاهش حاشیه سود خودروساز می‌شود و فروش اقساطی را به معامله‌ای زیان‌ده تبدیل می‌کند.
فروش اقساطی بلندمدت می‌تواند بخشی از فشار مالی واردشده به خریداران را کاهش دهد اما اجرای آن بدون دسترسی به منابع مالی و امکان جبران هزینه‌های ناشی از تورم، برای خودروسازان دشوار خواهد بود. به همین دلیل تا وقتی شرایط تامین مالی و هزینه تولید به ثبات نسبی نرسد، فروش اقساطی خودرو به شکل سه تا پنج‌ساله امکان‌پذیر نخواهد بود.