حوزه/ گردن زدن زوج جوان بنگلادشی که برای آغاز زندگی مشترک به عربستان رفته بودند با واکنش دولت بنگلادش و بحث‌های گسترده در شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شده؛ پرسش‌هایی نیز درباره مبانی شرعی و قضایی این حکم مطرح شده است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، در پی اعدام زوج جوان بنگلادشی در منطقه مکه مکرمه، دولت بنگلادش از مقامات سعودی توضیح خواسته است. وزارت کشور عربستان سعودی مدعی شده است که این دو نفر در یک مسجد مرتکب عمل غیراخلاقی شده بودند و پس از رسیدگی قضایی، به مجازات تعزیری محکوم شدند؛ در حالی که مقامات بنگلادشی با رد این اتهام می‌گویند پیش از اجرای حکم، به آنان اطلاع داده نشده بود. پس از این رویداد، ادعاهایی نیز در شبکه‌های اجتماعی درباره این زوج جوان و سفر آنان به عربستان برای انجام مناسک عمره و انتشار ویدئویی که گفته می‌شود ماجرا را آشکار کرده است، مطرح شده است.
بر اساس بیانیه‌ای که به نقل از خبرگزاری رسمی عربستان سعودی (SPA) منتشر شده، حکم اعدام این زوج جوان بنگلادشی در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ در منطقه مکه مکرمه اجرا شده است. در گزارش‌های منتشرشده، نام مرد «نظیرالاسلام عبدالبصیر» و نام زن «سویتی اختر» ذکر شده است.
موضع وزارت کشور عربستان سعودی
وزارت کشور عربستان سعودی اعلام کرده است که نیروهای امنیتی پس از بازداشت این دو نفر، تحقیقات لازم را انجام داده و پرونده آنان را به دادگاه ذی‌صلاح ارجاع داده‌اند. بر اساس بیانیه رسمی، دادگاه پس از اثبات اتهام، حکم اعدام را به‌عنوان مجازات تعزیری صادر کرده و این حکم پس از تأیید و صدور فرمان سلطنتی به اجرا درآمده است. با این حال، در بیانیه منتشرشده، جزئیات کامل ماجرا، نام مسجد، ماهیت دقیق عمل ادعاشده و شواهد ارائه‌شده در رأی دادگاه تشریح نشده است.
واکنش دیپلماتیک بنگلادش
روزنامه بنگلادشی «دیلی استار» گزارش داده است که سرکنسولگری بنگلادش در جده اعلام کرده مقامات سعودی پیش از اجرای حکم اعدام این دو شهروند، هیئت دیپلماتیک بنگلادش را در جریان قرار نداده بودند. در پی این موضوع، هیئت دیپلماتیک بنگلادش با ارسال یادداشت رسمی دیپلماتیک، موسوم به «نوت وربال» (Note Verbale)، به وزارت امور خارجه عربستان سعودی، خواستار تأیید رسمی خبر و دریافت جزئیات بیشتر درباره این پرونده شد.
در ۱۸ اکتبر، شما عبید اسلام، وزیر مشاور امور خارجه بنگلادش، به خبرنگاران گفت که وزارت امور خارجه این کشور از سفیر عربستان سعودی درباره این موضوع اطلاعات خواسته است.
بر اساس گزارش ۱۹ اکتبر روزنامه دیلی استار، مقامات سعودی پیش‌تر فهرستی از زندانیان را در اختیار هیئت دیپلماتیک بنگلادش قرار داده بودند، اما اطلاعات مربوط به اعدام این دو شهروند در آن فهرست درج نشده بود.
بازتاب موضوع در رسانه‌های بین‌المللی
خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس (AP) در گزارش خود، اعدام دو شهروند بنگلادشی و درخواست داکا برای دریافت توضیحات درباره مطلع نشدن از اجرای حکم را برجسته کرده است. این گزارش به موضع مقامات سعودی و واکنش دیپلماتیک دولت بنگلادش نیز پرداخته است.
روزنامه دیلی استار بنگلادش نیز بر تماس‌های دیپلماتیک، فهرست زندانیان و نبود اطلاعات درباره اجرای حکم اعدام تمرکز کرده است.
ادعاهای شبکه‌های اجتماعی درباره سویتی اختر و سفر عمره
در برخی مطالب منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی تصریح شده است که نظیرالاسلام عبدالبصیر و سویتی اختر زن و شوهر بوده‌اند و برای انجام مناسک عمره به عربستان سعودی سفر کرده بودند. در شماری از این مطالب، سفر آنان به‌جای آنکه صرفاً زیارتی توصیف شود، با آغاز زندگی مشترک آنان نیز مرتبط دانسته شده است.
ادعا شده است که ویدئویی از بوسیدن این دو نفر در داخل مسجد را یک شهروند پاکستانی ضبط کرده و انتشار همین ویدئو به آغاز اقدامات قضایی علیه آنان منجر شده است.
با این حال، ادعاهای مربوط به رابطه زناشویی این دو نفر، سفر آنان برای انجام عمره، هویت فرد فیلم‌بردار و نقش این ویدئو در پرونده قضایی، بر اساس بیانیه‌های رسمی در دسترس و گزارش‌های یادشده رسانه‌های بین‌المللی، به‌طور مستقل تأیید نشده است. تأیید نهایی این موارد مستلزم انتشار اظهارات مقامات ذی‌ربط، سوابق سفر و اسناد قضایی مربوط به پرونده است.
پرسش‌هایی درباره مبانی شرعی و قانونی حکم اعدام
وزارت کشور عربستان سعودی این مجازات را در چارچوب تعزیر توصیف کرده است. در فقه اسلامی، تعزیر به مجازاتی گفته می‌شود که تعیین آن در چارچوب اصول شرعی و قانونی مربوط و در محدوده اختیارات مرجع قضایی صلاحیت‌دار صورت می‌گیرد. با این حال، صرف تعزیری بودن یک مجازات، به‌خودی‌خود جواز صدور حکم اعدام برای هر نوع جرم را اثبات نمی‌کند.
پرسش اساسی در این پرونده آن است که مبنای مشخص شرعی صدور حکم اعدام برای این زوج جوان چه بوده است؟ آیا ماهیت جرم ادعاشده و دلایل اثبات آن در رأی دادگاه به‌روشنی بیان شده است؟ و آیا قرار است متن رأی و شواهد مربوط به پرونده برای بررسی عمومی منتشر شود؟
محکوم کردن یک رفتار به‌عنوان عملی غیراخلاقی یا گناه‌آلود، با اثبات جواز شرعی مجازات اعدام برای آن، دو موضوع متفاوت است. ازاین‌رو، برای اظهارنظر قطعی درباره حکم شرعی این پرونده، بررسی متن اصلی رأی دادگاه، جرم اثبات‌شده و اصول فقهی مرتبط ضروری است.
از سوی دیگر گردن زدن این زوج جوان، گمانه زنی‌های نفود گسترده داعش در بدنه قضایی و حاکمیتی عربستان را تقویت کرده است.