رئیسکل سازمان نظام پرستاری گفت: در شرایطی که خدمات بیمارستانی حتی در دورههای طولانی تحت پوشش بیمه قرار دارند، مردم برای دریافت مراقبت پرستاری در منزل باید تمام هزینهها را آزاد بپردازند.
به گزارش خبرگزاری مهر، ایسنا نوشت: رئیسکل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه فقدان حمایت بیمهای سبب شده بهرهمندی از خدمات پرستاری در منزل عمدتا به اقشار دارای تمکن مالی محدود شود، گفت: در شرایطی که خدمات بیمارستانی حتی در دورههای طولانی بستری تحت پوشش بیمه قرار دارند، مردم برای دریافت مراقبتهای پرستاری در منزل باید تمام هزینهها را آزاد بپردازند؛ موضوعی که با ضرورت توسعه مراقبتهای خانگی همخوانی ندارد.
دکتر احمد نجاتیان در گفتوگو با ایسنا، درباره نیاز به خدمات پرستاری در منزل اظهار کرد: روند حوزه سلامت در عرصه جهانی و ایران بیانگر این است که مراقبت و درمان را از بیمارستانمحوری به سمت منزل سوق دهیم؛ چراکه جامعه در مسیر سالمندی قرار دارد و با تغییر ماهیت بیماریها روبرو هستیم. در حال حاضر، بخش عمده بیماریها جزو بیماریهایی به شمار میروند که به مراقبتهای طولانیمدت نیاز دارند. در چنین شرایطی، ارائه مراقبتها در بیمارستان مقرونبهصرفه نیست.
او با بیان اینکه بستری در بیمارستان برای دوره حاد بیماری انکارناپذیر است، تصریح کرد: هنگامی که بیمار در مرحله حاد بیماری قرار دارد، نیازمند تجهیزات، امکانات و مراقبتهای ویژه است؛ بنابراین بیمارستان بهترین محل برای دریافت خدمات درمانی محسوب میشود. پس از سپریکردن فاز حاد بیماری، هر روز بستری در بیمارستانها میتواند عوارض و شرایط خاص خود را به همراه داشته باشد.
پیامدهای بستری طولانیمدت در بیمارستانها
رئیسکل سازمان نظام پرستاری ادامه داد: بستری طولانیمدت در بیمارستانها میتواند سبب افزایش عفونتهای بیمارستانی و بروز عوارضی مانند زخم بستر شود. پیامدهای بستری طولانیمدت فقط به مسائلی مانند زخمبستر محدود نمیشود، بلکه ارائه خدمات بیمارستانی هزینهبر است. بنابراین، لزوم و ضرورت انتقال مراقبتها در منزل پس از یک مقطع زمانی احساس میشود.
تجربیات جهانی در زمینه خدمات پرستاری در منزل
او درباره تجارب جهانی ارائه خدمات در منزل گفت: شواهد بینالمللی بیانگر این است که خدمات مراقبت در منزل، ایمن، در دسترس و ارزانقیمت هستند. نه تنها شواهد بینالمللی، بلکه مطالعات داخلی نیز مولفههایی مانند در دسترس، ارزان و ایمن بودن خدمات پرستاری در منزل را نشان میدهند.
۱۷۰۰ مرکز پرستاری در منزل؛ مسائل حکمرانی سلامت؛ مشکل اصلی دسترسی تمام مردم به این خدمات
نجاتیان با بیان اینکه ۱۷۰۰ مرکز پرستاری در منزل در ایران فعالیت میکنند، توضیح داد: در حال حاضر، مشکل در زمینه زیرساختی در حوزه خدمات پرستاری در منزل نداریم؛ چرا که نه تنها از آییننامه مصوب در حوزه ارائه خدمات پرستاری برخوردار هستیم؛ بلکه تعداد مراکز پرستاری در منزل نیز کافی به حساب میآید. مشکل اصلی در بهرهمندی مردم از این خدمات به حکمرانی سلامت و سیاستگذاریهای کلان بازمیگردد.
برخورداری افراد متمول از خدمات پرستاری در منزل!
رئیسکل سازمان نظام پرستاری ادامه داد: متاسفانه در سیاستگذاریهای کلان سلامت و توزیع منابع بیمهای، به مراقبت در منزل توجه نشده است. خدمات پرستاری در منزل همچنان تحت پوشش بیمه قرار ندارد، به دلیل فقدان پوشش بیمهای، اغلب افرادی که میتوانند از خدمات پرستاری استفاده میکنند جزو اقشاری هستند که تمکن مالی دارند و قادر به پرداخت هزینههای آزاد این خدمات هستند.
پوشش بیمهای ۹۰ درصد خدمات بیمارستانی؛ فقدان پوشش بیمهای خدمات پرستاری در منزل
نجاتیان درباره پوشش بیمهای خدمات بیمارستانی گفت: اگرچه افرادی که خواهان پرداخت خدمات پرستاری در مزنل هستند باید تمام هزینهها را پرداخت کنند، اما پوشش بیمهای خدمات بیمارستانی ۹۰ درصد است. پوشش بیمهای خدمات بیمارستانی هرچقدر طولانی یا گران باشد، تحت پوشش بیمه قرار دارد، اما ارائه خدمات پرستاری در منزل از چنین فرصتی برخوردار نیست.
تشکیل کارگروه توسعه خدمات پرستاری در منزل
رئیسکل سازمان نظام پرستاری درباره اقدامات انجام شده به منظور توسعه خدمات پرستاری در منزل گفت: معاونت پرستاری وزارت بهداشت، کارگروهی ملی به منظور توسعه مراقبتهای پرستاری در منزل ایجاد کرده است. به نظر میرسد، باید در چند زمینه تلاش کنیم؛ واقعیسازی تعرفهها که دولت تصویب میکند جزو مواردی است که باید در دستور کار قرار گیرد.
تعرفههای پایین خدمات در منزل و احتمال بروز تخلفات
او با بیان اینکه تعرفههای فعلی زمینه تخلف و دور زدن قانون را فراهم میکند، تصریح کرد: قیمت تعرفههای پرستاری بسیار پایین است و امکان رعایت آن وجود ندارد. خدمات مراقبت در منزل باید قیمت متناسبی داشته باشند؛ قیمت خدمات باید به نحوی باشد که نه تنها سبب آسیب به گیرندگان خدمت نشود، بلکه برای مراکز و ارائهدهندگان خدمات مقرون به صرفه باشد تا تعرفهها را رعایت کنند.
نگرانی از ایجاد خدمات القایی
نجاتیان با بیان اینکه پوشش بیمهای دومین موضوع ضروری درباره خدمات پرستاری در منزل است، توضیح داد: سازمان نظام پرستاری، مکاتبات و مذاکراتی درباره پوشش بیمهای خدمات پرستاری در منزل با شورای عالی بیمه داشته است. همچنین از وزارت رفاه پوشش بیمهای خدمات پرستاری در منزل را درخواست کردهام؛ وزارت رفاه در مجموع با پوشش بیمهای این خدمات موافق است اما نگرانیهایی درباره خدمات القایی در منزل دارد. به دلیل اینکه میزان نظارت بر خدمات پرستاری در منزل کم است، خدمات القایی یک مولفه مهم به شمار میرود.
فقدان نظارت موثر بر خدمات پرستاری در منزل
رئیسکل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه نظارت بر خدمات پرستاری به دست فراموشی سپرده شده، گفت: متاسفانه، نظارت موثری بر این خدمات وجود ندارد. نه تنها موسسات غیرتخصصی و غیرمرتبط به ارائه خدمات پرستاری در منزل ورود کردهاند، بلکه شاهد فعالیت افراد غیرپرستار و پرستارنما تحت عنوان پرستار هستیم که تحت عنوان پرستار به منازل مردم مراجعه میکنند.
برونسپاری اقدامات نظارتی در حوزه ارائه خدمات در منزل
نجاتیان با بیان اینکه وزارت بهداشت در حوزه نظارتها تجدید نظر کند، توضیح داد: وزارت بهداشت میتواند نظارت بر خدمات پرستاری در منزل را برونسپاری کند؛ چرا که با بدنه کنونی خود در سطح دانشگاهها از امکان نظارت موثر بر تعداد موسسات فعال در این حوزه برخوردار نیست. هنگامی که خدمات در سطح منازل گسترش مییابد، تعداد نیروها نیز باید به همان میزان باشد؛ اما وزارت بهداشت چنین تعداد نیرویی ندارد. او ادامه داد: ما در سازمان نظام پرستاری برای کمک به وزارت بهداشت در این زمینه اعلام آمادگی کردهایم و در انتظار پاسخ این وزارتخانه هستیم. براساس ظرفیت سازمان نظام پرستاری و ظرفیت انجمنهای تخصصی مراقبت در منزل میتوان گفت از توان ایجاد ظرفیت نظارتی و خودنظارتی در حوزه خدمات پرستاری در منزل برخوردار هستیم.
ملاحظات بیمهها برای پوشش خدمات پرستاری در منزل
رئیسکل سازمان نظام پرستاری درباره دیدگاه بیمهها در زمینه پوشش خدمات پرستاری در منزل گفت: بیمهها با ملاحظات زیادی وارد این حوزه میشوند. تصمیم بر این است که خدمات پرستاری در منزل برای یک بیماری فقط در سطح شهر تهران به صورت پایلوت تحت پوشش خدمات بیمهای قرار گیرد. اگر قرار است خدمات پرستاری در منزل تحت پوشش بیمه قرار گیرند، باید چند بیماری را دربرگیرد و به صورت ملی اجرا شود. ارائه پوشش بیمهای برای این خدمات صرفاً برای بیماری در شهر تهران، پاسخگو نیست.
نگرانی بیمهها از افزایش هزینهها
او درباره نگرانی بیمهها برای پوشش بیمهای خدمات توضیح داد: به نظر میرسد، بیمهها نگران هستند که هزینه جدیدی به هزینههای قبلی آنها اضافه شود. این نگرانی تا حدی قابل درک است، اما معتقدیم اگر یک نظام نظارتی مناسب و درست برقرار شود، نه تنها ارائه خدمات پرستاری در منزل سبب افزایش هزینهها نمیشود، بلکه سبب کاهش هزینهها میشود. چراکه اساساً ایجاد خدمات مراقبت در منزل با هدف کاهش هزینهها و بهبود دسترسی مردم به خدمات سلامت صورت میگیرد. نجاتیان ادامه داد: بیمهها به دلیل نگرانیهای خود با احتیاط عمل میکنند، اما معتقدیم امکان اجرای طرح پایلوت پوشش بیمهای خدمات پرستاری در منزل در ابعاد وسیعتری وجود دارد. البته باید در مقطعی اجرای آزمایشی انجام شود تا ایرادهای احتمالی شناسایی و برطرف شوند. همچنین نظارتها در این حوزه میبایست تقویت شود.
توجه به پرونده الکترونیک سلامت در منزل
رئیسکل سازمان نظام پرستاری توضیح داد: اگرچه پرونده الکترونیک در منزل زیرساختی مهم به شمار میرود، اما به شکل واقعی در نظام سلامت کشور وجود ندارد. پرونده الکترونیک سلامت در منزل، زیرساختی مهم به حساب میآید که میبایست اجرا شود. نجاتیان همچنین با اشاره به ظرفیتهای قانونی برای حمایت بیمهای از مراقبتهای پرستاری در منزل گفت: در بیمه سلامت، صندوق بیماریهای خاص و صعبالعلاج تشکیل شده و یکی از موارد قانون حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج، پوشش خدمات پرستاری در منزل از سوی بیمهها و حمایت از مراقبتهای خانگی است.
بیتوجهی به ماده خدمات پرستاری در منزل در قانون حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج
او درباره صندوق حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج توضیح داد: یکی از موارد قانون صندوق حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج این است که بیمهها خدمات پرستاری در منزل را تحت پوشش قرار دهند تا از مراقبتهای در منزل حمایت کنند. تا به این لحظه، گزارشی از عملکرد این صندوق در حوزه مراقبت در منزل دریافت نکردهایم؛ در حالی که جزو موارد مهم این قانون به حساب میآید.
