ولی نصر، پژوهشگر روابط بین‌الملل، در مقاله‌ای در فارن افرز استدلال می‌کند که تهران با وجود خسارت‌هایی از جنگ، خود را در آستانه شکست نمی‌بیند. از نگاه ایران، ادامه مقاومت، افزایش هزینه‌های نظامی و اقتصادی واشنگتن و فشار بر بازار انرژی می‌تواند آمریکا را به عقب‌نشینی وادار کند.

به گزارش خبرفوری، ولی نصر در یادداشتی که در نشریه فارن افرز منتشر شده، به بررسی راهبرد ایران برای پیروزی در جنگ و تثبیت جایگاه خود در خاورمیانه می‌پردازد. به باور او، تهران برخلاف ارزیابی واشنگتن، فشار نظامی و اقتصادی را مقدمه فروپاشی خود نمی‌داند و معتقد است می‌تواند با طولانی‌کردن تقابل، هزینه ادامه جنگ را برای آمریکا افزایش دهد.

سه هدف اصلی تهران

او نظریه پیروزی ایران را بر سه محور استوار می‌دانند: کاهش یا پایان حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، لغو تحریم‌ها و به ‌رسمیت‌ شناخته ‌شدن ایران به‌عنوان یک قدرت بزرگ منطقه‌ای.

بر اساس این تحلیل، تهران می‌کوشد با حمله به پایگاه‌های آمریکایی، ایجاد تردید درباره اعتبار تضمین‌های امنیتی واشنگتن برای کشورهای عرب و مختل‌کردن بازار جهانی انرژی، ادامه سیاست مهار ایران را برای آمریکا پرهزینه کند.

جنگ خارجی و انسجام داخلی

نصر ادعا می‌کند که حملات نظامی و تحریم‌ها خسارت‌هایی به اقتصاد ایران وارد کرده‌اند. بااین‌حال، انتظار واشنگتن برای شکل‌گیری شورشی گسترده محقق نشده است.

او همچنین معتقد است ایران در سال‌های گذشته، با گسترش روابط تجاری منطقه‌ای و تقویت برخی ظرفیت‌های داخلی، توانسته بخشی از فشارهای اقتصادی را جذب کند؛ هرچند مشکلات معیشتی همچنان گسترده است.

اختلاف بر سر روش، توافق بر سر هدف

به ادعای مشاور پیشین باراک اوباما در داخل حاکمیت ایران، اختلاف‌هایی درباره چگونگی مواجهه با آمریکا وجود دارد. طیفی از چهره‌ها بر پاسخ‌های قاطع‌تر و افزایش هزینه‌های جنگ تأکید می‌کنند، درحالی‌که برخی سیاستمداران همچنان راه‌حل دیپلماتیک را ترجیح می‌دهند.

بااین‌حال، به ارزیابی نصر، اختلاف اصلی بر سر روش است، نه هدف نهایی. هر دو جریان با تسلیم ایران مخالف‌اند و بازگشت آمریکا به تفاهم‌نامه ژوئن را نقطه شروع احتمالی مذاکرات می‌دانند؛ تفاهم‌نامه‌ای که از نگاه تهران، شامل لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌ها و تضمین عدم حمله مجدد آمریکا بود.

هرمز؛ اهرم فشار ایران

یکی از مهم‌ترین ابزارهای تهران، تنگه هرمز و بازار انرژی است. نصر می‌گوید ایران با تهدید کشتی‌ها و تأسیسات انرژی منطقه می‌کوشد قیمت سوخت را افزایش دهد و هزینه اقتصادی جنگ را به آمریکا و متحدانش منتقل کند.

در این چارچوب، شبکه متحدان منطقه‌ای ایران نیز اهمیت دارد؛ گروه‌هایی که می‌توانند در چند جبهه، از عراق تا دریای سرخ، اختلال ایجاد کنند. با وجود تضعیف برخی متحدان تهران، این شبکه همچنان ظرفیت ایجاد فشار منطقه‌ای را حفظ کرده است.

آیا آمریکا عقب‌نشینی می‌کند؟

به باور او، ایران ممکن است نتواند حضور نظامی آمریکا را به‌طور کامل از منطقه حذف کند، اما می‌تواند هزینه این حضور را افزایش دهد و اعتماد کشورهای عرب به حمایت امنیتی واشنگتن را کاهش دهد.

بااین‌حال، تبدیل دستاوردهای نظامی به امتیازهای پایدار سیاسی و اقتصادی همچنان چالشی جدی برای تهران است. نظریه پیروزی ایران بر این فرض استوار است که آمریکا زودتر از ایران از ادامه تقابل خسته خواهد شد؛ فرضی که تحقق آن به تحولات میدان جنگ، وضعیت اقتصاد جهانی و تصمیم‌های سیاسی دو طرف بستگی دارد.