روسیه در مذاکرات با میانجیگری آمریکا خواستههایی را مطرح کرده که به گفته تحلیلگران میتواند ساختار امنیتی اروپا را از هم بپاشد؛ از جمله خروج نیروهای ناتو از اروپای مرکزی و شرقی و توقف گسترش این اتحاد. همزمان حملات پهپادی روسیه ادامه دارد و کییف میگوید مذاکرات دشوار پیش میرود.
به گزارش خبرفوری، روسیه در مذاکراتی که آمریکا میانجی آن است، خواستههایی را مطرح کرده که به گفته تحلیلگران فراتر از یک توافق صلح با اوکراین است و میتواند ساختار امنیتی اروپا پس از جنگ سرد را از هم بپاشد. این گفتوگوهای سهجانبه هفته گذشته با حضور نمایندگان مسکو، کییف و واشنگتن در ابوظبی برگزار شد.
در شمال اوکراین نیز یک پهپاد روسی خانه کوچکی را در شهر هلوهیف هدف گرفت و یک پسر ۹ ساله و مادربزرگش را زیر آوار گرفتار کرد. دو افسر پلیس اوکراین شنبه برای نجات آنها رسیدند، اما پهپاد دومی خودروی آنها را زد و یکی از افسران، میکولا ساوچنکو، در حالی که با بدنش پسر را پوشانده بود، کشته شد. وزارت کشور اوکراین این حمله را «دو ضربه» توصیف کرد؛ تاکتیکی که به گفته مقامات اوکراینی واقعیت روزمره جنگ است.
خواستههای حداکثری مسکو
بر اساس اسنادی که نیویورکتایمز، اکونومیست و شماری از رسانههای اوکراینی منتشر کردهاند، مسکو میخواهد ناتو نیروهایش را از اروپای مرکزی و شرقی خارج کند و از گسترش بیشتر این اتحاد نظامی جلوگیری شود. روسیه همچنین خواستار انعقاد پیمانهای عدمتجاوز با کشورهای اروپایی بهصورت جداگانه است؛ چیزی که ممکن است برای همسایگان روسیه مانند استونی یا فنلاند جذاب به نظر برسد.
الکسی دروبینین، مذاکرهکننده روس، در نشستی خبری پس از گفتوگوهای ابوظبی گفت چنین توافقهایی میتواند از جمله با کشورهای عضو ناتو بهصورت فردی انجام شود و به آنها تضمینهای امنیتی اضافی بدهد.
چنین توافقهایی میتواند از جمله با کشورهای عضو ناتو بهصورت فردی منعقد شود و آنها برای مثال تضمینهای امنیتی اضافی دریافت کنند. — الکسی دروبینین
به گفته تحلیلگران، زنجیرهای از چنین توافقهایی میتواند اصل بنیادین ناتو را بیاثر کند؛ اصلی که بر اساس آن حمله مسلحانه به یک عضو، حمله به همه ۳۲ عضو تلقی میشود. بوریس بوندارف، دیپلمات پیشین روس که در اعتراض به تهاجم تمامعیار ۲۰۲۲ از وزارت خارجه کنارهگیری کرد، میگوید هدف این طرحها فروپاشی ناتو و تنها گذاشتن کشورهای اروپایی در برابر روسیه است.
ناتو فرو خواهد پاشید و کشورهای اروپایی [بهتنهایی] رو در روی روسیه قرار خواهند گرفت. — بوریس بوندارف
او افزود این توافقهای دوجانبه احتمالاً کشورهای امضاکننده را از مشارکت در منازعه آینده میان روسیه و کشوری دیگر در اروپا بازمیدارد و به این ترتیب توان دفاع جمعی در برابر مسکو را از بین میبرد.
خواستههای روسیه به جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان ویژه آمریکا، ارائه شده و رهبران اروپایی در جریان آن قرار نگرفتهاند. ماریا کوچرنکو، از اندیشکده «مؤسسه اطلاعات راهبردی» در کییف، میگوید مسکو ترجیح میدهد با واشنگتن گفتوگو کند نه با اروپا.
روسها میخواهند با آمریکاییها صحبت کنند. آنها نمیخواهند با اروپا صحبت کنند. — ماریا کوچرنکو
کندی مذاکرات و شکاف در اروپا
اوکراین پیشنهاد کرده است جنگ در خطوط مقدم فعلی متوقف شود، اما مسکو آن را نپذیرفته است. کییف میگوید برای رهگیری موشکها و پهپادهای جت روسیه به رهگیرهای موشکی غربی نیاز دارد. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، درباره خواستههای مسکو گفت پوتین در «واقعیتی متفاوت» زندگی میکند و افزود میتوان تصویری هم کشید که او روسیه را کاملاً اشغال کرده، اما این درست نیست.
داود آراخامیا، یکی از مذاکرهکنندگان ارشد اوکراین که از ۲۰۲۲ در همه دورهای مذاکرات شرکت کرده است، این دور از گفتوگوها را یکی از دشوارترین دورها توصیف کرد و گفت به نظر میرسد هیئت روس با دستورهای بسیار سختگیرانهای آمده بود.
کندی مذاکرات میتواند به روسیه زمان بخرد تا در کشورهای کلیدی اروپا موقعیت سیاسی قویتری پیدا کند. مارین لو پن، رهبر راست افراطی فرانسه، وعده داده در صورت پیروزی در انتخابات ریاستجمهوری آوریل، کمک نظامی و مالی پاریس به اوکراین را ظرف شش ماه متوقف کند. او اکنون پیشتاز است.
در آلمان نیز اگر ائتلاف حاکم بر سر بودجه، بدهی و رکود اقتصادی از هم بپاشد، حزب راست افراطی آلترناتیو برای آلمان (AfD) در موقعیت پیروزی در انتخاباتی زودهنگام قرار میگیرد. این حزب در نظرسنجیهای ملی پیشتاز است و از اتحادیه دموکرات مسیحی به رهبری فردریش مرتس جلوتر است. AfD نیز از پایان کمک به اوکراین، آغاز فوری مذاکرات صلح با مسکو و لغو تحریمها برای خرید دوباره نفت و گاز روسیه حمایت میکند.
به گفته آلکسی کوشچ، تحلیلگر مستقر در کییف، اگر لو پن و AfD پیروز شوند، مشکلات اوکراین با متحدانش بیشتر میشود؛ در زمانی که دولت ترامپ هم کییف را تحت فشار گذاشته تا در مورد حاکمیت خود سازش کند. او میگوید اوکراین در آن صورت نخواهد توانست در برابر موضع مشترک اتحادیه اروپا و آمریکا مقاومت کند و فرصت مانور میان واشنگتن و بروکسل را از دست خواهد داد.
