برای طرفداران مجموعه Mass Effect، هفته گذشته به شکلی تلخ به پایان رسید؛ استودیوی افسانه‌ای BioWare پس از بیش از سه دهه فعالیت تعطیل شد و...
پروژه پایانی BioWare که هیچ‌گاه به‌دست گیمرها نخواهد رسید
برای طرفداران مجموعه Mass Effect، هفته گذشته به شکلی تلخ به پایان رسید؛ استودیوی افسانه‌ای BioWare پس از بیش از سه دهه فعالیت تعطیل شد و پروژه بعدی این مجموعه که سال‌ها با نام غیررسمی Mass Effect 5 شناخته می‌شد، به پایان راه رسید. اما درست زمانی که طرفداران تصور می‌کردند دیگر فرصتی برای آشنایی با آخرین ساخته این استودیو نخواهند داشت، تریلری از این بازی لغوشده در اینترنت منتشر شد؛ ویدیویی که برای نخستین بار تصویری روشن‌تر از دنیای بازی، شخصیت‌های آن و مسیری که سازندگان برای آینده این مجموعه در نظر گرفته بودند، ارائه می‌داد.
این تریلر همچنین نامی را فاش کرد که پیش از آن به شکل رسمی اعلام نشده بود: Mass Effect Universe. گزارش‌های منتشرشده پس از نشت ویدیو، اصالت آن را تایید کردند و نشان دادند که پروژه بایوور احتمالا فاصله زیادی با آنچه طرفداران از یک بازی جدید Mass Effect انتظار داشتند، نداشت؛ هرچند همچنان در مراحل اولیه توسعه قرار داشت.
آنچه که توسط بایوور رسما معرفی شد
داستان بازی جدید Mass Effect به دسامبر ۲۰۲۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که BioWare در مراسم The Game Awards تیزری کوتاه از قسمت بعدی این مجموعه منتشر کرد. این ویدیو با نمایش منظره‌ای برفی و حضور شخصیتی آشنا، یعنی Liara T'Soni، توجه طرفداران را به خود جلب کرد. اگرچه اطلاعات چندانی درباره ماهیت بازی ارائه نشد، حضور لیارا نشان می‌داد که سازندگان قصد دارند بار دیگر به ریشه‌های مجموعه و شخصیت‌های سه‌گانه اصلی بازگردند.
در سال‌های بعد، بایوور به‌تدریج نشانه‌هایی از مسیر احتمالی پروژه ارائه کرد. تیزرها و پیام‌های منتشرشده، پرسش‌های فراوانی درباره ارتباط بازی جدید با Mass Effect 3 و Mass Effect: Andromeda ایجاد کردند. یکی از مهم‌ترین ابهامات این بود که آیا داستان تازه قرار است مستقیما ادامه ماجراهای فرمانده شپرد را روایت کند یا با معرفی قهرمانی جدید، مسیر متفاوتی را در جهان مجموعه دنبال خواهد کرد.
در نوامبر ۲۰۲۳، تیزری دیگر منتشر شد که به ارتباط احتمالی کهکشان راه شیری با آندرومدا اشاره داشت. این موضوع باعث شد برخی طرفداران انتظار داشته باشند بازی جدید سرانجام به پرسش‌های باقی‌مانده از Andromeda پاسخ دهد. بااین‌حال، هیچ‌یک از این نشانه‌ها به معنای تایید بازگشت شپرد یا ادامه مستقیم داستان او نبودند. همچنین یک تصویر هنری از شخصیت اصلی بازی به اشتراک گذاشته شد تا دید بیشتری نسبت به این پروژه داشته باشیم.
تعطیلی BioWare
در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، بایوور با انتشار پیامی رسمی اعلام کرد که پس از بیش از ۳۰ سال فعالیت، به کار خود پایان می‌دهد. در همین اطلاعیه تایید شد که توسعه پروژه بعدی Mass Effect نیز متوقف شده است. این تصمیم به معنای پایان همزمان فعالیت استودیویی بود که با آثاری مانند Star Wars: Knights of the Old Republic، دو نسخه اول سری Baldur's Gate و مجموعه‌های Dragon Age و Mass Effect نقش مهمی در شکل‌گیری بازی‌های نقش‌آفرینی مدرن داشت.
گزارش آسوشیتدپرس از تعدیل حدود ۴۰۰ نفر در جریان تحولات گسترده‌تر EA خبر داد؛ اتفاقی که تعطیلی بایوور و لغو بازی جدید مس افکت را نیز در بر می‌گرفت. این خبر در شرایطی منتشر شد که BioWare پس از عملکرد بحث‌برانگیز Mass Effect: Andromeda و Dragon Age: The Veilguard، دیگر جایگاه تجاری و انتقادی سال‌های اوج خود را نداشت.
نکته مهم این بود که بازی جدید Mass Effect برخلاف تصور برخی طرفداران، در مرحله‌ای نزدیک به انتشار قرار نداشت. طبق گزارش‌ها، تنها تیم کوچکی روی پروژه کار می‌کرد و EA آن را در مراحل اولیه توسعه توصیف کرده بود. بااین‌حال، فاش شدن تریلری که ظاهرا برای معرفی بازی آماده شده بود، نشان داد که تیم سازنده دست‌کم به مرحله‌ای رسیده بود که می‌توانست تصویری نسبتا منسجم از ایده خود ارائه دهد.
تریلر لو رفته چه چیزهایی را از بازی فاش کرد؟
تنها یک روز پس از اعلام تعطیلی بایوور، تریلری تقریبا دو دقیقه‌ای از Mass Effect Universe در ردیت منتشر شد. در ابتدا اصالت ویدیو مشخص نبود، اما جیسون شرایر، خبرنگار بلومبرگ، تایید کرد که این تریلر واقعا به پروژه‌ای تعلق دارد که بایوور تا زمان تعطیلی روی آن کار می‌کرد. رسانه IGN نیز اصالت ویدیو را تایید کرد. بنابراین، با وجود اینکه الکترونیک آرتز اطلاعات رسمی و جامعی درباره بازی منتشر نکرده بود، این ویدیو به مهم‌ترین منبع شناخت پروژه تبدیل شد.
در ابتدای تریلر، توضیحی نمایش داده می‌شود که تاکید می‌کند تصاویر از موتور بازی گرفته شده‌اند، اما از دارایی‌های مرحله پیش‌تولید استفاده می‌کنند. این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ویدیو را نباید نمایش نهایی گرافیک، گیم‌پلی یا کیفیت نسخه‌ای آماده انتشار دانست. در عوض، تریلر بیشتر شبیه نمونه‌ای سینمایی برای نمایش فضای کلی داستان و ایده‌های تیم سازنده است.
ویدیو با ورود مردی به یک بار فضایی آغاز می‌شود. شخصیت اصلی که ظاهرا انسانی با سابقه خدمت در ارتش اتحاد است، با یک زن آساری روبه‌رو می‌شود. او توضیح می‌دهد که دیگر نظامی نیست و وارد حرفه‌ای تازه شده است؛ کاری که هدفش خاموش‌کردن بحران‌ها پیش از آغاز آن‌هاست. صحبت‌های او از شخصیتی حکایت دارند که می‌خواهد خارج از ساختارهای رسمی، جلوی تهدیدهای بزرگ‌تر را بگیرد و تصمیم‌هایی اتخاذ کند که دیگران حاضر به گرفتنشان نیستند.
در میان دیالوگ‌ها، تصاویری از دوران خدمت نظامی او و درگیری با کروگان‌ها دیده می‌شود. سپس تریلر به ماموریت جدید این شخصیت بازمی‌گردد؛ ماموریتی که ظاهرا او را درگیر شبکه‌ای از بحران‌ها و درگیری‌های میان گونه‌های مختلف کهکشان می‌کند. زن آساری در ادامه به او هشدار می‌دهد که مراقب باشد و می‌گوید خودش همان کسی است که آتش این بحران‌ها را روشن می‌کند.
در همین لحظه، صدایی آشنا شنیده می‌شود و Liara T'Soni از زیر کلاه خود بیرون می‌آید. لیارا که یکی از شخصیت‌های محبوب سه‌گانه اصلی است، در ادامه همراه با قهرمان جدید وارد درگیری می‌شود. استفاده از قدرت‌های زیست‌جنبشی او در کنار مبارزات مسلحانه، یادآور عناصر اکشن مجموعه است و نشان می‌دهد که بازی احتمالا قرار بود ترکیبی از داستان‌گویی سینمایی و درگیری‌های پرتنش را ارائه دهد. تریلر در نهایت با نمایش نام Mass Effect Universe به پایان می‌رسد.
قهرمان جدید، همراهان تازه و بازگشت به راه شیری
یکی از مهم‌ترین نکات تریلر، معرفی قهرمانی جدید به‌جای فرمانده شپرد است. این شخصیت ظاهرا سربازی سابق است که پس از ترک ارتش، به نوعی فعالیت مخفیانه و مقابله با تهدیدهای پیش از وقوع آن‌ها روی آورده است. این رویکرد می‌توانست فضای متفاوتی برای روایت داستان فراهم کند؛ فضایی که بیش از یک جنگ تمام‌عیار کهکشانی، بر ماموریت‌های اطلاعاتی، جلوگیری از درگیری‌ها و تصمیم‌های دشوار تمرکز داشت.
به همین دلیل، برخی رسانه‌ها حال‌وهوای داستان را به یک تریلر جاسوسی علمی‌تخیلی تشبیه کردند؛ برداشتی که با دیالوگ‌های شخصیت اصلی و نوع مواجهه او با زن آساری هم‌خوانی دارد. البته از یک تریلر کوتاه نمی‌توان نتیجه گرفت که تمام بازی قرار بود بر اساس همین الگو ساخته شود یا مأموریت‌ها چه ساختاری داشتند.
در بخش‌های دیگر ویدیو، تصاویری از یک سفینه فضایی، نقشه‌ای هولوگرافیک از کهکشان و همراهانی از گونه‌های مختلف دیده می‌شود. از جمله، یک کروگان و یک کواریان مذکر در میان تصاویر حضور دارند. همچنین گروهی از شخصیت‌ها موجودی بزرگ و ناشناخته را درون محفظه‌ای شیشه‌ای بررسی می‌کنند. ماهیت این موجود و نقشش در داستان مشخص نیست؛ بنابراین نمی‌توان با اطمینان آن را به ریپرها یا لویاتان‌ها مرتبط دانست.
تریلر همچنین به سفر در محیط‌هایی متفاوت، از جمله منطقه‌ای سرد و برفی، اشاره می‌کند. نمایش این تصاویر در کنار نقشه کهکشان راه شیری و حضور گونه‌های آشنای مجموعه، این تصور را تقویت می‌کند که Mass Effect Universe قرار بود بار دیگر بر تنوع محیط‌ها و تعامل میان تمدن‌های فضایی تمرکز داشته باشد. بااین‌حال، هنوز مشخص نیست چه تعداد سیاره قابل کاوش بودند، ساختار مراحل چگونه طراحی شده بود یا بازی تا چه اندازه از آزادی عمل نسخه‌های قبلی بهره می‌برد.
اطلاعات تکمیلی
پس از لو رفتن این تریلر، یک یوتوبر که ظاهرا در پروسه ساخت Mass Effect Universe دخیل بود، اطلاعات تکمیلی درباره این پروژه به اشتراک گذاشت.
ظاهرا داستان بازی بیش از ۶۰۰ سال پس از سه‌گانه اصلی جریان داشت که نسبتا همزمان با وقایع Mass Effect: Andromeda اتفاق می‌افتاد. کهکشان راه شیری به سه دسته تقسیم شده بود: در دسته اول انسان‌ها، کروگان‌ها، باتارین‌ها و چند نژاد دیگر که با یکدیگر متحد شده بودند، در دسته دوم همان اتحادیه سابق مملو از نژادهایی همچون توریان‌ها، آساری‌ها و سالارین‌ها، و Gethها که باری دیگر به عنوان یک ابرقدرت ظهور کرده بودند. همچنین ظاهرا دیگر خبری از تهاجم ریپرها نبود و داستان حول یک جنگ سرد میان‌کهکشانی و ظهور یک دشمن مرموز می‌چرخید.
بازیکن در نقش یک مامور N7 قابل شخصی‌سازی بازی می‌کرد که از نظر سبک مبارزه و شخصیت، مشابه شخصیت‌هایی همچون جیمز باند و جان ویک طراحی شده بود. او به‌لطف فناوری‌های خاصی که در بدنش وجود داشت، کارهایی همچون هک کردن ترمینال‌ها، از کار انداختن تله‌ها و دیدن پشت دیوارها را انجام دهد. ظاهرا طراحی مراحل بازی بی‌شباهت به بازی‌های Hitman نبود و بازیکن آزادی عمل زیادی در برخورد با چالش‌ها داشت.
اگرچه فرمانده شپرد قرار نبود در Mass Effect Universe حضور داشته باشد، اما ظاهرا بازی میراث او را کاملا حفظ می‌کرد، فارغ از اینکه چه تصمیمی در پایان مس افکت ۳ گرفته شده بود. لیارا تیسونی قرار بود در نقش یک آساری مسن و قدرتمند در این بازی حضور داشته باشد و نقش کمکی بزرگی برای شخصیت اصلی داشته باشد. اطلاعاتی از هویت دیگر شخصیت‌های همراه بازی در دسترس نیست، اما ظاهرا آن‌ها می‌توانستند رابطه پرتنشی با یکدیگر و همچنین شخصیت اصلی داشته باشند. همچنین تمرکز بیشتری روی روابط عاشقانه بازی قرار گرفته بود.
موارد بالا خلاصه‌ای از اطلاعاتی بودند که به‌صورت غیررسمی از این بازی منتشر شدند. صحت این اطلاعات به‌صورت رسمی تایید نشده است، اما با توجه به تریلر لیک شده و سایر جزئیاتی که از بازی می‌دانستیم، چنین اطلاعاتی بسیار منطقی به‌نظر می‌رسند.
آیا Mass Effect Universe واقعاً آماده معرفی بود؟
لو رفتن تریلر باعث شد برخی طرفداران تصور کنند بایوور قصد داشته آن را در مراسم N7 Day سال ۲۰۲۶ به نمایش بگذارد. این احتمال با توجه به زمان انتشار ویدیو و ادعای یک کاربر ردیت که خود را کارمند الکترونیک آرتز معرفی کرده بود، مطرح شد؛ او گفته بود تریلر بازی از چند ماه قبل آماده بوده است. بااین‌حال، هیچ تایید رسمی در دست نیست که نشان دهد ویدیو دقیقا برای آن مناسبت ساخته شده یا قرار بوده در چه تاریخی منتشر شود.
از طرف دیگر، آماده‌بودن یک تریلر به معنای نزدیک‌بودن بازی به پایان توسعه نیست. بایوور در ژانویه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که پس از انتشار Dragon Age: The Veilguard، تیمی متمرکزتر با هدایت اعضای باتجربه سه‌گانه اصلی روی Mass Effect بعدی کار خواهد کرد. این تغییر ساختاری نشان می‌داد پروژه در آن زمان همچنان به منابع و زمان بیشتری برای توسعه نیاز دارد.
آینده مجموعه پس از لغو بازی
لغو Mass Effect Universe پرسش‌های بزرگی درباره آینده مجموعه ایجاد کرده است. تعطیلی بایوور به این معناست که نسخه‌ای که این استودیو روی آن کار می‌کرد، دیگر به بازار نخواهد رسید؛ مگر اینکه تصمیمی تازه درباره احیای پروژه یا واگذاری آن گرفته شود. تا زمان انتشار گزارش‌های مورد بررسی، خبری قطعی از بازگشت این بازی به روند توسعه وجود نداشت.
بااین‌حال، جهان Mass Effect لزوما به‌طور کامل از رسانه‌ها کنار نمی‌رود. مایک گمبل در پیام سال ۲۰۲۵ خود تایید کرده بود که مجموعه‌ای تلویزیونی با همکاری آمازون در دست ساخت است؛ اثری که داستانی تازه پس از سه‌گانه اصلی روایت می‌کند و قرار نیست ماجراهای فرمانده شپرد را دوباره بازگو کند. گزارش‌های پس از تعطیلی BioWare نیز حاکی از ادامه توسعه این اقتباس تلویزیونی بودند، هرچند سرنوشت پروژه‌های بازی‌محور آینده همچنان نامشخص است.
در نهایت، Mass Effect Universe بیش از آنکه یک بازی شناخته‌شده با جزئیات کامل باشد، تصویری کوتاه از پروژه‌ای است که فرصت تبدیل‌شدن به محصول نهایی را پیدا نکرد. تریلر لو رفته نشان می‌دهد BioWare احتمالا قصد داشت با معرفی قهرمانی تازه، بازگرداندن لیارا و تمرکز بر تهدیدهای کهکشانی، فصل متفاوتی در تاریخ این مجموعه رقم بزند. اما تا زمانی که اطلاعات بیشتری از سوی سازندگان منتشر نشود، بسیاری از پرسش‌های مهم درباره داستان، گیم‌پلی و ارتباط آن با نسخه‌های پیشین بی‌پاسخ باقی خواهند ماند. آنچه اکنون در اختیار داریم، تنها نگاهی گذرا به بازی‌ای است که ممکن بود آینده Mass Effect را شکل دهد؛ اما حالا به بخشی از تاریخچه پروژه‌های لغوشده صنعت بازی تبدیل شده است.