اکسیوس نوشت: دونالد ترامپ پذیرفته است که جنگ با ایران هزینه سنگینی برای جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای داشته است. اکنون او باید تصمیم بگیرد که آیا با پذیرش شکست و کاهش خسارتها به توافقی با تهران دست یابد یا بر موضع خود پافشاری کند و بمباران ایران را از سر بگیرد.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: تمام گزینههای پیش روی ترامپ با مشکلات جدی همراه هستند:
گزینه نخست، حمله نظامی است. اما بازگشت به جنگ بهشدت در میان افکار عمومی نامحبوب خواهد بود، قیمت بنزین را بالا نگه میدارد و احتمالاً دستاورد نظامی بهتری نیز به همراه نخواهد داشت.
گزینه دوم، مذاکره است. اما اگر مقامهای ایرانی حاضر به دادن امتیاز نشوند یا با احساس ضعف ترامپ پس از شکست سیاسی او، خواستههای خود را افزایش دهند، رئیسجمهور آمریکا برای دستیابی به توافق با دشواری زیادی روبهرو خواهد شد.
گزینه سوم، «خفه کردن» ایران است؛ به تعبیر مشاوران ترامپ. این گزینه به معنای حفظ وضعیت موجود است؛ یعنی ادامه محاصره دریایی در کنار تحریمهای اقتصادی فلجکننده، با هدف آنکه حکومت ایران بهتدریج فرسوده و از پا درآید، همزمان با ادامه سنجش تمایل تهران برای دستیابی به توافق. با این حال، ممکن است این مسیر ماهها طول بکشد تا نتیجهای ملموس نشان دهد.
تصویر بزرگتر: رئیسجمهور آمریکا هفتههاست گفته که پس از انتخابات، به هر شکل ممکن به جنگ پایان خواهد داد.
یکی از مشاوران سابق ترامپ به آکسیوس گفت: «شکست در انتخابات میاندورهای یک مسئله است؛ اما ترامپ نمیخواهد برای دومین بار هم بازنده به نظر برسد.»
همین مسئله باعث شده حتی نزدیکترین دستیاران ترامپ نیز ندانند او در ادامه چه تصمیمی خواهد گرفت.
نکته قابلتوجه: جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، صبح چهارشنبه در اظهارنظری کمسابقه، بهصراحت جنگ با ایران را عامل شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانست. این موضع، محاسبات سیاسی تازهای را به تصمیم ترامپ اضافه کرد.
ونس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما، جنگ است. خود رئیسجمهور هم دیشب همین را گفت. اگر میخواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده بهای قابلقبولی برای آن بود، بفرمایید... اما همه میدانند چرا شکست خوردیم. هر گفتوگوی صادقانهای درباره مسیر پیش رو باید از همین نقطه آغاز شود.»
ونس همچنین روابط آمریکا با اسرائیل را یکی از نقاط ضعف جدی جمهوریخواهان دانست.
ترامپ روز چهارشنبه در پاسخ به خبرنگاران گفت تحلیل ونس «تا حد زیادی درست» است، زیرا جنگ باعث افزایش قیمت بنزین شده است. با این حال، ترامپ تأکید کرد که در صورت لزوم، دوباره همین اقدام را انجام خواهد داد.
او گفت: «ما چاره دیگری نداشتیم. نمیتوان اجازه داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
وقتی از ترامپ پرسیده شد چه زمانی به جنگ پایان خواهد داد، پاسخ داد: «هر زمانی که خودم بخواهم. اما این کار باید بهدرستی انجام شود، چون آنها نباید سلاح هستهای داشته باشند.»
پشت پرده: ونس طی ماههای اخیر رهبری جریانی را در حلقه نزدیکان ترامپ برعهده داشته که به رئیسجمهور توصیه میکردند برای پایان دادن به جنگ با ایران به توافق برسد.
منابع آگاه میگویند ونس در محافل خصوصی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را به دلیل مواضعش درباره ایران بهشدت مورد انتقاد قرار داده و گفته است: «او تقریباً درباره همهچیز اشتباه میکند.»
به گفته این منابع، ونس هشدار داده بود که جنگ بهشدت در میان افکار عمومی نامحبوب است و میتواند به شکست جمهوریخواهان در انتخابات منجر شود.
بیشتر مقامهای ارشد دولت ترامپ نیز با دیدگاه ونس موافق بودهاند. با این حال، ترامپ همچنان به ازسرگیری جنگ تمایل داشت.
او در مقطعی، در حالی که نتانیاهو برای حمله به ایران به او فشار میآورد، حملات نظامی پیش از انتخابات میاندورهای را بررسی کرده بود.
ترامپ تصمیم گرفت منتظر بماند؛ اما برخلاف توصیه مشاوران ارشد خود، هفته گذشته از نتانیاهو در انتخابات اسرائیل حمایت کرد.
وضعیت کنونی: مقامهای آمریکایی میگویند ارتش این کشور در حال تکمیل مقدمات برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران است؛ از جمله اعزام تجهیزات و امکانات نظامی بیشتر به منطقه.
همزمان، منابع منطقهای میگویند میانجیگران قطری در تلاشاند حمایت آمریکا و ایران را از پیشنویس توافقی جلب کنند که مانع بازگشت به درگیری نظامی شود و احتمالاً زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم در روزهای آینده را فراهم کند.میانجیگران پیش از انتخابات از مقامهای کاخ سفید پرسیده بودند که اگر ترامپ در انتخابات شکست بخورد، چه تصمیمی خواهد گرفت. به گفته یک منبع آگاه، مشاوران رئیسجمهور نتوانسته بودند در این زمینه پاسخ روشنی بدهند.
یک مقام آمریکایی گفت: «ما به همه گفته بودیم که ابتدا میخواهیم ببینیم نتیجه انتخابات برای ما چگونه خواهد بود.»
موضع طرف مقابل: مقامهای ایرانی از شکست انتخاباتی ترامپ استقبال کردند و گفتند این نتیجه نشان میدهد ایران در جنگ پیروز شده است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ملت ایران، ترامپ را در میدان نبرد و در تنگه هرمز با شکست راهبردی مواجه کرد و در واشنگتن نیز شکست سیاسی را به او تحمیل کرد. در همین حال، آمریکاییها گرفتار پرداخت هزینه جنگ او شدند. هر کسی که با ایران دربیفتد، بهای آن را خواهد پرداخت؛ از میدان نبرد گرفته تا در خانه خود.»
دیپلماتهای درگیر در تلاشهای میانجیگری، مشاوران ترامپ و کارشناسان خاورمیانه میگویند لحن پیروزمندانه ایران ممکن است احتمال بازگشت ترامپ به جنگ را افزایش دهد.
علی واعظ، معاون مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای گروه بینالمللی بحران، به آکسیوس گفت: «احتمالاً وسوسه تهران این خواهد بود که ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی اشتباه بگیرد و بیش از حد بر مواضع خود پافشاری کند؛ در حالی که اقدام هوشمندانهتر این است که تا زمانی که واشنگتن همچنان خواهان توافق است، از این فرصت برای نهایی کردن توافق استفاده کند.»
با این حال: ترامپ میتواند تصمیم بگیرد وضعیت «نه جنگ، نه توافق» را حفظ کند.
جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا و برخی دیگر از مشاوران ترامپ خواهان آن هستند که او اجازه دهد محاصره دریایی و کارزار فشار اقتصادی برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند و فشار بر ایران تشدید شود.
جمعبندی: هیچ راه ساده و بیدردسری برای ترامپ وجود ندارد تا آنچه را که «تمام کردن کار» در ایران مینامد، به سرانجام برساند.
