فروش خودروهای تسلا در چین طی ماه اکتبر ۶۶ درصد کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح خود در بیش از چهار سال گذشته رسید. طبق آمار انجمن خودروهای سواری چین (CPCA)، از مجموع خودروهایی که کارخانه گیگافکتوری شانگهای در این ماه تحویل داد، تنها ۸ هزار و ۸۱۷ دستگاه به خریداران چینی رسیدند. این رقم
فروش خودروهای تسلا در چین طی ماه اکتبر ۶۶ درصد کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح خود در بیش از چهار سال گذشته رسید.
طبق آمار انجمن خودروهای سواری چین (CPCA)، از مجموع خودروهایی که کارخانه گیگافکتوری شانگهای در این ماه تحویل داد، تنها ۸ هزار و ۸۱۷ دستگاه به خریداران چینی رسیدند.
این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۶۶ درصد کمتر است و بدترین عملکرد تسلا در بازار چین از ژوئیه ۲۰۲۲ تاکنون به شمار می‌رود. در ژوئیه ۲۰۲۲، بخشی از کارخانه شانگهای برای ارتقای خطوط تولید تعطیل شده بود؛ اما این بار کارخانه بدون اختلال فعالیت داشت و ۸۷ درصد خودروهای تولیدی خود را به بازارهای خارجی فرستاد.
انجمن خودروهای سواری چین اعلام کرد تسلا در ماه اکتبر مجموعاً ۶۷ هزار و ۸۲۹ دستگاه خودرو را به‌صورت عمده‌فروشی عرضه کرده که نسبت به سال گذشته ۱۰.۳ درصد افزایش نشان می‌دهد. این همان آماری است که در بسیاری از تیترهای خبری مورد توجه قرار گرفت.
با این حال، ۵۹ هزار و ۱۲ دستگاه از این خودروها به کشورهای دیگر صادر شدند. بنابراین، پس از کسر صادرات، تنها ۸ هزار و ۸۱۷ دستگاه برای بازار داخلی چین باقی می‌ماند؛ بازاری که کارخانه گیگافکتوری شانگهای در ابتدا برای تأمین نیاز آن راه‌اندازی شده بود.
طبق گزارش سی‌ان‌ای‌وی‌پست، تقریباً تمام خودروهای فروخته‌شده در بازار داخلی از نوع مدل Y بودند و تعداد آن‌ها به ۷ هزار و ۸۰۷ دستگاه رسید. سهم مدل ۳ نیز تنها ۱ هزار و ۱۰ دستگاه بود.
مقایسه با ماه سپتامبر وضعیت را نگران‌کننده‌تر نشان می‌دهد. تسلا در آن ماه ۶۴ هزار و ۸۳۷ دستگاه خودرو در چین فروخته بود؛ بنابراین فروش داخلی این شرکت در اکتبر ۸۶ درصد کاهش پیدا کرد.
توضیح تسلا درباره الگوی فروش در ابتدای هر فصل
تسلا معمولاً در ابتدای هر فصل سفارش‌های صادراتی را در اولویت قرار می‌دهد و تحویل خودرو به مشتریان داخلی چین را به هفته‌های پایانی فصل موکول می‌کند. همچنین تخفیف‌ها و طرح‌های تشویقی ماه سپتامبر، همراه با افزایش تحویل‌ها در روزهای پایانی فصل، بخشی از تقاضای مشتریان را زودتر جذب کرده بود.
این توضیح تا حدی منطقی به نظر می‌رسد. فروش تسلا در چین سال‌ها از الگویی نوسانی پیروی کرده که در آن آمار ماه نخست هر فصل معمولاً پایین‌تر از ماه‌های بعد قرار می‌گیرد. اکتبر سال گذشته نیز ماه ضعیفی برای این شرکت بود، اما تسلا توانست در نوامبر ۷۳ هزار و ۱۴۵ دستگاه و در دسامبر ۹۳ هزار و ۸۴۳ دستگاه خودرو در چین تحویل دهد.
با وجود این، چرخه فصلی به‌تنهایی نمی‌تواند شدت افت امسال را توضیح دهد. آمار فروش تسلا در نخستین ماه هر فصل سال ۲۰۲۶ به این ترتیب بوده است:
- ژانویه: ۱۸ هزار و ۴۸۵ دستگاه
- آوریل: ۲۵ هزار و ۹۵۶ دستگاه
- ژوئیه: ۲۷ هزار و ۲۴۹ دستگاه
- اکتبر: ۸ هزار و ۸۱۷ دستگاه
فروش اکتبر حتی به نصف پایین‌ترین آمار ثبت‌شده در ماه‌های ابتدایی فصل طی سال جاری هم نمی‌رسد. علاوه بر این، افت فروش در اکتبر طی سه سال متوالی شدت بیشتری پیدا کرده است. فروش داخلی تسلا در این ماه از ۴۰ هزار و ۴۸۵ دستگاه در سال ۲۰۲۴ به ۲۶ هزار و ۶ دستگاه در سال ۲۰۲۵ رسید و امسال به تنها ۸ هزار و ۸۱۷ دستگاه سقوط کرد.
بازار خودروهای برقی چین ۶۶ درصد کوچک نشده است
بازار خودروهای برقی چین نیز سال دشواری را پشت سر می‌گذارد. طبق داده‌های اولیه انجمن خودروهای سواری چین، فروش خرده‌فروشی خودروهای انرژی نو در اکتبر با افت ۱۰ درصدی نسبت به سال گذشته به یک میلیون و ۱۴۸ هزار دستگاه رسید.
کاهش تدریجی یارانه‌های دولتی برای طرح جایگزینی خودروهای قدیمی و نصف شدن معافیت مالیات خرید خودروهای انرژی نو از اول ژانویه، از عوامل فشار بر این بازار محسوب می‌شوند. بازار کلی خودروهای سواری چین نیز در همین دوره ۲۵ درصد کوچک‌تر شد.
با این حال، افت ۶۶ درصدی تسلا بسیار شدیدتر از کاهش عمومی بازار بود. سهم این شرکت از بازار خرده‌فروشی خودروهای انرژی نو چین در ماه گذشته به حدود ۰.۸ درصد رسید.
در همین زمان، شیائومی که تحویل خودروهای خود را تازه از سال ۲۰۲۴ آغاز کرده، در اکتبر بیش از ۵۰ هزار دستگاه خودرو تحویل داد. لیپ‌موتور نیز با رشد ۵۱ درصدی، به آمار تحویل ۱۰۶ هزار و ۱۲۷ دستگاه رسید.
بی‌وای‌دی هم ۴۹۰ هزار و ۱۶۸ دستگاه خودرو تحویل داد؛ البته این آمار شامل خودروهای صادراتی این شرکت نیز می‌شود.
صادرات گیگافکتوری شانگهای از فروش داخلی پیشی گرفت
تسلا از ابتدای سال تا پایان اکتبر، در مجموع ۳۸۹ هزار و ۹۰۵ دستگاه خودرو در چین فروخته است. این رقم در مقایسه با ۴۵۸ هزار و ۷۱۰ دستگاه در مدت مشابه سال گذشته، کاهش ۱۵ درصدی را نشان می‌دهد و پایین‌ترین آمار فروش این شرکت در فاصله ژانویه تا اکتبر طی دست‌کم چهار سال اخیر محسوب می‌شود.
سرعت کاهش فروش نیز بیشتر شده است. تسلا تا پایان سپتامبر با افت ۱۱.۹ درصدی فروش در چین مواجه بود، اما عملکرد ضعیف اکتبر باعث شد این کاهش به ۱۵ درصد برسد.
آمار فروش امسال اکنون ۲۲ درصد پایین‌تر از رکورد سال ۲۰۲۴ قرار دارد؛ یعنی حدود ۱۱۰ هزار دستگاه خودرو کمتر از آن دوره. در سوی دیگر، صادرات خودرو از کارخانه گیگافکتوری شانگهای مسیر کاملاً متفاوتی را طی کرده است. صادرات این کارخانه با رشد ۱۰۱ درصدی به ۴۲۰ هزار و ۹۸۴ دستگاه رسید.
به این ترتیب، تسلا در سال جاری میلادی خودروهای بیشتری از کارخانه شانگهای به بازارهای خارجی فرستاده تا اینکه در بازار داخلی چین فروخته باشد. این وضعیت در تضاد کامل با سال گذشته قرار دارد؛ زمانی که فروش داخلی بیش از دو برابر صادرات بود.
همان‌طور که ماه گذشته گزارش دادیم، پکن قصد دارد از اول آوریل ۲۰۲۷ میزان تخفیف مالیات بر ارزش افزوده صادرات خودروهای برقی را از ۱۳ درصد به ۹ درصد کاهش دهد. نرخ نهایی نیز بر اساس تاریخ اظهارنامه گمرکی تعیین خواهد شد.
پیش‌بینی ما این بود که خودروسازان پیش از اجرای این قانون، برای افزایش صادرات خود عجله کنند. آمار ۵۹ هزار و ۱۲ دستگاه صادراتی تسلا در اکتبر که نسبت به سال گذشته ۶۶ درصد افزایش داشت، با همین پیش‌بینی مطابقت دارد.
افت تقاضای داخلی را نمی‌توان پشت آمار صادرات پنهان کرد
تسلا در گزارش‌های کلی از رشد ۱۰ درصدی فروش در چین خبر می‌دهد، درحالی‌که خریداران چینی ۶۶ درصد خودروهای تسلای کمتری نسبت به سال گذشته خریداری کرده‌اند.
در چنین شرایطی، دو واقعیت می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند. آمار صادرات نشان می‌دهد تسلا در تلاش است پیش از کاهش مشوق مالیاتی، محموله‌های بیشتری را به خارج از چین ارسال کند. از سوی دیگر، تقاضای مشتریان چینی برای مدل ۳ و مدل Y که طی چند سال گذشته تغییرات اساسی و چشمگیری نداشته‌اند، همچنان رو به کاهش است؛ آن هم در شرایطی که شیائومی، لیپ‌موتور و بی‌وای‌دی هر چند ماه یک‌بار مدل‌های جدیدی روانه بازار می‌کنند.
علاوه بر این، اگر تسلا ترجیح می‌دهد خودروهای تولیدی خود را به‌جای فروش در چین به بازارهای خارجی بفرستد، چنین تصمیمی نشانه اطمینان چندانی به آینده کسب‌وکار این شرکت در بزرگ‌ترین بازار خودروهای برقی جهان نیست.
آزمون واقعی تسلا در ماه‌های نوامبر و دسامبر مشخص خواهد شد. این شرکت سال گذشته در این دو ماه به‌ترتیب ۷۳ هزار و ۹۴ هزار دستگاه خودرو در بازار داخلی چین تحویل داد.
اگر امسال نیز بتواند به ارقام مشابهی نزدیک شود، احتمالاً افت اکتبر بیشتر به زمان‌بندی تحویل‌ها مربوط بوده است. اما اگر چنین اتفاقی رخ ندهد، تسلا با مشکلی جدی در بزرگ‌ترین بازار خودروهای برقی جهان مواجه خواهد شد؛ مشکلی که اتکا به صادرات برای پنهان کردن آن، از آوریل هزینه بیشتری به همراه خواهد داشت.