تلاش آمریکا برای فرار از بنبست تنگه هرمز و ایجاد مسیر جایگزین برای صادرات نفت از عراق به سوریه، به قیمت نادیده گرفتن کامل آنکارا تمام خواهد شد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ مینا عظیمی - روزنامه صهیونیستی «معاریو» گزارش داد که دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال پیشبرد یک طرح بزرگ با هدف احداث یک گذرگاه نفتی جدید است که عراق را از طریق بندر «بانیاس» سوریه به سواحل دریای مدیترانه متصل میکند.
این اقدام که در گزارش مذکور از آن به عنوان «ضربهای که اردوغان تصورش را هم نمیکرد» یاد شده است، با هدف دور زدن کامل ترکیه در نقشه انرژی منطقهای و به چالش کشیدن وابستگی سنتی به تنگه هرمز و خطوط لوله ترکیه صورت میگیرد.
در این گزارش آمده است که ترامپ اخیرا در کاخ سفید میزبان «علی الزیدی»، نخستوزیر عراق بوده و از قراردادهای نفتی «کلان» در هفتههای آینده خبر داده است. در همین راستا، وزارت امور خارجه آمریکا حمایت رسمی خود را از پروژههای خطوط لوله طراحیشده برای انتقال مستقیم نفت عراق به بانیاس اعلام کرده و انتظار میرود شرکتهای آمریکایی مشارکتی فعال در آن داشته باشند.
«ایلی لیون»، نویسنده این گزارش فاش کرد که «تام باراک»، فرستاده ویژه آمریکا، از ماهها پیش با مشارکت غولهای انرژی جهان از جمله شرکت آمریکایی «شورون» (Chevron)، شرکت فرانسوی «توتالانرژیز» (TotalEnergies) و هلدینگ قطری «یوسیسی» (UCC) در حال هماهنگی این پرونده است؛ امری که حمایت واشنگتن را از سطح گمانهزنیهای صرف به یک سیاست اعلامشده و تحت پشتیبانی سرمایههای بینالمللی تبدیل میکند.
هدف واشنگتن از ایجاد «محور بصره-بانیاس»، خلق یک کریدور جایگزین برای انرژی جهت دور زدن تنگه حساس هرمز است. هرچند کاهش وابستگی عراق به تنگه هرمز از نظر تئوریک برای ترکیه مثبت به نظر میرسد، اما «معاریو» اشاره میکند که سوال ژئوپلیتیک حیاتی این است: «این دسترسی از طریق کدام کشور انجام خواهد شد؟».
پاسخ در دور زدن کامل آنکارا نهفته است؛ اقدامی که یک هاب انرژی موازی و رقیب را در سواحل دریای مدیترانه ایجاد میکند. این گزارش هشدار میدهد که این تحول، وزن استراتژیکی را که ترکیه در طول دو دهه گذشته برای ساخت آن تلاش کرده است، تهدید میکند؛ چرا که مرکز ثقل مسیرهای مطرحشده فعلی، ترکیه را کاملا نادیده میگیرد.
این پروژه در حالی مطرح میشود که سیستم صادرات نفت عراق از شکنندگی شدیدی رنج میبرد. پیش از جنگ اخیر، عراق روزانه بیش از ۴.۱ میلیون بشکه نفت تولید میکرد که ۹۵ درصد آن به تنگه هرمز وابسته بود. اما پس از انسداد عملی این تنگه در اواخر فوریه گذشته، تولید نفت عراق به ۱.۴ میلیون بشکه در روز (پایینترین سطح از زمان حمله آمریکا در سال ۲۰۰۳) کاهش یافت و صادرات دریایی آن به تنها ۸ درصد میانگین سال گذشته سقوط کرد که این امر خسارتی دهها میلیارد دلاری را به بغداد تحمیل نمود.
برای ابومحمد الجولانی، سرکرده تروریستهای تحریرالشام و رئیس خود خوانده سوریه، این پروژه یک شریان حیاتی اقتصادی و سیاسی به شمار میرود. انتظار میرود این خط لوله سالانه حدود ۲۰۰ میلیون دلار درآمد حق عبور به همراه داشته باشد و علاوه بر آن، سرمایهگذاری در بنادر و زیرساختهای پالایشگاهی را تحریک کند. خارج شدن نام سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم، راه را برای شرکتهای غربی هموار کرده است؛ موضوعی که در سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه به دمشق و اظهارات مدیرعامل شرکت «توتال» مبنی بر اینکه «سوریه در حال تبدیل شدن به یک کشور ترانزیتی کلیدی است»، نمود پیدا کرد.
«معاریو» گزارش خود را با هشداری صریح به آنکارا به پایان رساند؛ با این مضمون که اگر ترکیه به سرعت برای احیای بهرهبرداری از خط لوله «کرکوک-جیحان» و تضمین سهم عمدهای از جریانهای نفتی آینده اقدام نکند، بزرگترین بازنده روی نقشه انرژی فردا، نه فقط در زمینه درآمدهای نفتی، بلکه در جایگاه استراتژیک ترکیه در حوضه دریای مدیترانه خواهد بود.
منبع: آر تی