هشدار‌های هم‌زمان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل و ۳ نهاد بین‌المللی پیش از آغاز کنفرانس بازنگری ژنو، ضرورت تدوین قوانین الزام‌آور برای مهار ربات‌های قاتل را به یک مطالبه فوری جهانی تبدیل کرده است.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل خواستار ممنوعیت سلاح‌های خودمختار شد که انسان‌ها را هدف قرار می‌دهند و تاکید کرد که کنترل استفاده از زور باید در دست انسان‌ها باقی بماند.
ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از کشور‌ها خواست تا فورا در مورد قوانین بین‌المللی الزام‌آور حاکم بر سلاح‌های خودمختار به توافق برسند و هشدار داد که ماشین‌ها هرگز نباید تصمیم بگیرند که آیا یک انسان زنده می‌ماند یا کشته می‌شود.
تورک در یک پیام ویدیویی که در رسانه اجتماعی ایکس منتشر شد، ۳ اولویت را برای دولت‌ها پیش از بحث در مورد سلاح‌های خودمختار مرگبار طی روز‌های آینده تشریح کرد.
او گفت: نخست، فورا در مورد قوانین بین‌المللی الزام‌آور برای تنظیم سلاح‌های خودمختار و محافظت از جان انسان‌ها قبل از اینکه خیلی دیر شود، توافق کنید.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل همچنین خواستار ممنوعیت سلاح‌های خودمختاری شد که با طراحی یا در عمل مردم را هدف قرار می‌دهند و تصمیم‌های ماشینی در مورد زندگی انسان را نهایت بی‌احترامی و خط قرمزی که هرگز نباید از آن عبور کنیم توصیف کرد.
تورک با تاکید بر اینکه قضاوت انسانی باید هرگونه استفاده از زور، از جمله در درگیری‌های مسلحانه و اجرای قانون را هدایت کند، گفت: سوم، انسان‌ها را در کنترل داشته باشید.
او اضافه کرد که تصمیم‌ها و اقدام‌ها باید برای یک انسان قابل ردیابی باشند و پاسخگویی در مورد تخلف‌ها باید برعهده کسانی باشد که این سیستم‌ها را طراحی، مستقر یا استفاده کرده‌اند.
عفو بین‌الملل، دیده‌بان حقوق بشر و سازمان «روبات‌های قاتل را متوقف کنید» در همین ارتباط اعلام کردند که عدم اقدام قاطع دولت‌ها در مورد سلاح‌های خودمختار در کنفرانس بازنگری کنوانسیون سلاح‌های متعارف (CCW) در روز‌های آینده، غیرنظامیان را به‌طور خطرناکی در معرض فناوری‌های نظامی به سرعت در حال پیشرفت قرار می‌دهد.
کنوانسیون سلاح‌های متعارف یک معاهده بین‌المللی است که استفاده از سلاح‌هایی را که بیش از حد آسیب‌رسان یا دارای اثر‌های بی‌رحمانه تلقی می‌شوند، ممنوع یا محدود می‌کند.
این نهاد‌ها تاکید کردند که دولت‌ها باید از جلسه یادشده برای آغاز مذاکرات زمان‌بندی شده برای یک پروتکل جدید برای کنوانسیون سلاح‌های متعارف در مورد سیستم‌های سلاح‌های خودمختار، که به‌عنوان ربات‌های قاتل نیز شناخته می‌شوند، استفاده کنند. چنین پروتکلی باید ممنوعیت‌ها و کنترل‌های الزام‌آور قانونی را بر این فناوری‌های به سرعت در حال تکامل و بالقوه فاجعه‌بار اعمال کند.
کارولین هورن، مدیر برنامه حقوق و سیاست در عفو بین‌الملل، گفت: سیستم‌های سلاح خودمختار دیگر یک تهدید فرضی برای آینده نیستند و گزارش‌ها حاکی از آن است که آنها در حال حاضر در حال آزمایش، ادغام و استقرار هستند. اکنون باید محدودیت‌های معناداری اعمال شود. کشور‌ها باید از این فرصت استفاده کنند تا مذاکرات را در مورد قوانین بین‌المللی جدید آغاز کنند، قبل از اینکه این سیستم‌ها در عملیات نظامی ریشه بدوانند و پتانسیل ایجاد پیامد‌های ویرانگر را برای بشریت داشته باشند.
این ۳ نهاد بین‌المللی اعلام کردند که از ۱۶ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۵ تا ۲۹ آبان)، کشور‌های عضو کنوانسیون در ژنو برای یکی از مهم‌ترین کنفرانس‌های بازنگری این دوران گرد هم خواهند آمد. پس از بیش از یک دهه بحث‌های کارشناسی، کشور‌ها مسائل اصلی را روشن کرده و عناصر مورد نیاز برای یک معاهده بین‌المللی جدید را شناسایی کرده‌اند. کنفرانس بازنگری که فقط هر ۵ سال یکبار برگزار می‌شود، فرصتی حیاتی برای تبدیل این کار به اقدام مشخص است.
سیستم‌های سلاح‌های خودمختار، اهداف را براساس پردازش حسگر‌ها به جای ورودی‌های انسانی انتخاب و با آنها درگیر می‌شوند. استفاده از آنها نگرانی‌های عمیق اخلاقی، حقوقی، بشردوستانه و امنیتی، از جمله خطر کشتار‌های غیرقانونی، حمله‌های کور، تعصب الگوریتمی و کاهش پاسخگویی در قبال نقض حقوق بشر بین‌المللی و حقوق بشردوستانه را ایجاد می‌کند.
این سازمان‌ها هشدار دادند که استقرار گسترده می‌تواند محدودیت‌های قانونی دیرینه‌ای را که برای محافظت از غیرنظامیان و محدود کردن آسیب در طول درگیری‌های مسلحانه طراحی شده‌اند، تضعیف کند.
- بیشتر بخوانید:
- جنگ‌های مدرن و توهم سیستم‌های هوش مصنوعی اخلاق‌مدار
- سیستم‌های تسلیحاتی خودمختار؛ تهدیدی برای حقوق بشر در زمان جنگ و صلح
کنفرانس یادشده، گزارش نهایی گروه کارشناسان دولتی (GGE) در مورد سیستم‌های تسلیحاتی خودکار مرگبار، یک نهاد سازمان ملل که تحت CCW تشکیل شده است، را بررسی خواهد کرد که عناصری برای یک ابزار را تعیین می‌کند. این موضوع می‌تواند به‌عنوان مبنای مذاکرات عمل کند.
نهاد‌های بین‌المللی می‌گویند که این امر مسیر روشنی را برای کشور‌ها فراهم می‌کند تا یک ماموریت یک ساله برای مذاکره در مورد پروتکل جدیدی که برخی از سیستم‌های تسلیحاتی خودکار را ممنوع و برخی دیگر را تنظیم می‌کند، اتخاذ کنند.
وریتی کویل، معاون مدیر بحران، درگیری و تسلیحات در دیده‌بان حقوق بشر، گفت: پس از سال‌ها بن‌بست که به‌طور عمده به دلیل تسلیحاتی کردن تصمیم‌گیری مبتنی بر اجماع تحت CCW علیه پیشرفت معنادار بود، کشور‌های عضو سرانجام فرصتی برای حرکت از بحث به عمل دارند. یک فرآیند مذاکره معاهده‌ای زمان‌بندی‌شده تنها راه معتبر برای اطمینان از واکنش موثر کشور‌های عضو سازمان ملل به خطر‌های وجودی ناشی از سیستم‌های تسلیحاتی خودکار است.
این گروه‌ها گفتند که بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی و تسریع سرمایه‌گذاری نظامی در هوش مصنوعی، اقدام در این کنفرانس بازنگری را ضروری می‌کند. بدون ماموریتی برای مذاکره در مورد یک معاهده، بحث‌ها حتی با گسترش تحقیق، توسعه و استقرار عملیاتی بعدی، همچنان متوقف خواهند شد.
نیکول ون روجن، مدیر اجرایی «روبات‌های قاتل را متوقف کنید»، گفت: کنوانسیون سلاح‌های متعارف برای رسیدگی به تهدید‌های جدید ایجاد شد و این کنفرانس بازنگری باید نشان دهد که هنوز هم می‌تواند این کار را انجام دهد. کشور‌های عضو این کنوانسیون مسئولیت دارند قبل از اینکه سیستم‌های سلاح‌های خودمختار، جنگ را به گونه‌ای تغییر شکل دهند که کرامت انسانی و حفاظت از غیرنظامیان را تضعیف کند، اقدام کنند.