روزنامه الاخبار لبنان مدعی شد عاصم منیر در سفر به تهران، پیام واشنگتن درباره لزوم امتیازدهی هستهای ایران را منتقل کرده و از احتمال حمله گسترده آمریکا به تأسیسات هستهای خبر داده است؛ ادعاهایی که هنوز تأیید رسمی نشدهاند.
رویداد۲۴| روزنامه الاخبار لبنان مدعی شد: تلاشهای دیپلماتیک برای مهار تنش میان ایران و واشنگتن از سر گرفته شده است؛ پاکستان بار دیگر به کانون میانجیگری بازگشته و مسکو نیز وارد این بحران شده است. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که آمریکا درباره حملهای گسترده هشدار میدهد و ایران هرگونه امتیازدهی هستهای را پیش از توقف جنگ و محاصره رد میکند.
در ادامه این مطلب آمده: همزمان با هدف قرار گرفتن پیاپی کشتیها و نفتکشها در تنگه هرمز ــ اقداماتی که ایران آنها را «نقض قوانین» توصیف میکند ــ و افزایش احتمال آغاز عملیات نظامی جدید آمریکا و اسرائیل علیه تهران، بهویژه در پی سفر اعلامنشده پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، به سرزمینهای اشغالی و دیدار او با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، رایزنیهای دیپلماتیک برای مهار تنشها همچنان ادامه دارد.
پس از سفر سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به ایران در دو روز پیش، که با اعلام آمادگی مسکو برای کمک به کاهش تنش میان تهران و واشنگتن همراه بود، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و میانجی اصلی مذاکرات، روز گذشته به تهران سفر کرد و با مقامهای ارشد ایرانی دیدار داشت.
سفر منیر که پنجمین سفر او به ایران از زمان آغاز تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه این کشور در ۲۸ فوریه گذشته به شمار میرود، بار دیگر پاکستان را به کانون میانجیگری بازمیگرداند؛ نقشی که پس از فروپاشی «تفاهمنامه» امضاشده در اسلامآباد کمرنگ شده بود. این در حالی است که در هفتههای اخیر، قطر بهعنوان میانجی نقش پررنگتری پیدا کرده و مسئولیت انتقال پیامها میان دو طرف را بر عهده گرفته بود.
در کنار موضوعاتی همچون تصمیم اخیر پاکستان برای بستن مرزهای خود با ایران و تشدید تنشها میان عربستان سعودی و یمن، اختلافات میان ایران و ایالات متحده مهمترین محور گفتوگوهای منیر را تشکیل میداد؛ گفتوگوهایی که از فعالسازی مجدد کانال میانجیگری پاکستان حکایت داشت.
همزمان با این مذاکرات، ایران بار دیگر اعلام کرد که همچنان در حال بررسی پاسخ آمریکا به طرح موسوم به «هفت روز» است و تأکید کرد که اولویت باید پایان دادن به جنگ و محاصره و بازگشایی تنگه هرمز باشد. در مقابل، طرف آمریکایی حلوفصل پرونده هستهای را در اولویت قرار داده و آن را پیششرط پایان جنگ و رفع محاصره میداند.
خبرگزاری ایرنا، گزارشها مبنی بر اینکه محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، از استقبال منیر خودداری کرده است را تکذیب کرد. در همین حال، رسانههای ایرانی به نقل از سردار رضایی خطاب به مهمان پاکستانی نوشتند: «تمام مواد هستهای غنیشده در داخل ایران باقی خواهند ماند و حتی یک ذره از آنها نیز از کشور خارج نخواهد شد.»
او تأکید کرد که نخستین گام در مسیر حلوفصل بحران، «اجرای شروط ایران» است.
سردار رضایی خطاب به منیر گفت: تمام مواد هستهای غنیشده در ایران باقی میمانند و حتی یک ذره از آنها خارج نخواهد شد.
در همین چارچوب، برخی افشاگریها و اطلاعات غیررسمی حاکی از آن است که منیر حامل «آخرین هشدار» آمریکا بوده است؛ هشداری که ایران را به پذیرش خواسته آمریکا مبنی بر ارائه امتیازهای هستهای پیش از برداشتن هرگونه گام دیگر ترغیب میکند و در غیر این صورت، تهران با خطر یک «حمله گسترده» مواجه خواهد شد. گفته میشود این حمله بهویژه تأسیسات هستهای ایران در «جبلالفأس» واقع در مرکز کشور را هدف قرار خواهد داد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که مقامهای ایرانی طی روزهای اخیر هشدار دادهاند پاسخ تهران به هرگونه تجاوز نظامی جدید آمریکا، «ویرانگرتر» و «گستردهتر» از واکنش ایران در دو جنگ ۱۲روزه و ۴۰روزه گذشته خواهد بود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز گذشته در پاسخ به پرسشی درباره گزارشهای منتشرشده مبنی بر اینکه واشنگتن به تهران هشدار داده است در صورت حمله به «جبلالفأس» واکنش نشان خواهد داد، گفت: «ما در عمل ثابت کردهایم که هرگز هیچ حملهای را بدون پاسخ نمیگذاریم. اگر پاسخ ما شدیدتر نباشد، در هر صورت آنها همان ضربه را دریافت خواهند کرد.»
با این شرایط، هنوز مشخص نیست تلاشهای دیپلماتیک تا چه اندازه میتوانند این گره پیچیده را باز کنند و مانع شعلهور شدن جنگی جدید شوند.
در همین زمینه، در تهران بحثهای داغی درباره ورود مسکو به بحران و تلاشهای آن برای کاهش تنشها در جریان است؛ بهویژه پس از سفر لاوروف به پایتخت ایران.
در ایران این باور وجود دارد که روسیه، در شرایطی که پرونده هستهای بار دیگر به کانون اختلافات در مذاکرات تبدیل شده و با توجه به تماسهای اخیر مسکو با ایالات متحده و کشورهای حاشیه خلیج فارس، میکوشد با ارائه ابتکارهای میانه، دیدگاههای طرفهای مختلف را به یکدیگر نزدیک کند.
با این حال، به نظر میرسد تهران با هیچ پیشنهادی، حتی اگر از سوی مسکو مطرح شود، در زمینه پرونده هستهای یا بازگشایی تنگه هرمز موافقت نخواهد کرد، مگر آنکه نگرانیهای اساسی این کشور برطرف شوند؛ نگرانیهایی که توقف حملات مستمر و رفع فشارهای اقتصادی را در بر میگیرند.
روزنامه «فرهیختگان» که به رئیس مجلس و رئیس تیم مذاکرهکننده ایران، محمدباقر قالیباف، نزدیک است، در این باره نوشت: «میانجیگری روسیه یا چین قطعاً در مقایسه با میانجیگری پاکستان و قطر از اعتبار بیشتری برخوردار است، اما مسئله بسیار عمیقتر از این حرفهاست. بدون تحقق شروط و تضمین حقوق ایران، نمیتوان تنها به میانجیگری برای حل بحران اکتفا کرد.»
این روزنامه در اشاره به ابتکار روسیه برای انتقال مواد هستهای ایران به خاک روسیه بهعنوان راهکاری برای حلوفصل پرونده هستهای افزود: «تا زمانی که سرنوشت جنگ مشخص نشود، هیچ چشماندازی برای توافق هستهای وجود ندارد و ایران نیز هیچ تمایلی به مذاکره درباره آن ندارد.»
این روزنامه در ادامه نوشت: «دشمن باید نیروهای خود را خارج کند و به جنگ و محاصره پایان دهد تا تنگه هرمز دوباره باز شود و حملات تلافیجویانه متوقف شوند. در شرایط جنگی، هیچ امکانی برای دستیابی به توافقی درباره پرونده هستهای وجود ندارد.»
