همدان- در دنیایی که هیاهوی رسانه‌های نوین فرصت انس با کتاب را کم‌رنگ کرده است، این سوال مطرح می شود که تکنولوژی‌های جدید می‌تواند به کتابخوانی کمک می‌کند؟ و یا اینکه در روزگار رسانه‌ای شده امروز، همراهی نهادهای فرهنگی چگونه منجر به ترویج فرهنگ مطالعه می‌شود؟
سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا): سی و چهارمین هفته کتاب و کتابخوانی فرا رسید، اما همچنان ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی دغدغه‌ای است که باید با رویکردی مثبت به آن اندیشید و برایش چاره‌جویی کرد. کتاب صدای خاموش اندیشه‌ها و دریچه‌ای به جهان تجربه‌ها و دانسته‌هاست، هم‌صحبتی که بی‌هیاهو از گذشته می‌گوید، به پرسش‌های امروز پاسخ می‌دهد و افق‌های تازه‌ای پیش روی آینده می‌گشاید.
در روزگاری که سرعت زندگی و گسترش فضای مجازی فرصت تأمل و اندیشیدن را کم‌رنگ کرده است، هفته کتاب بهانه‌ای است برای بازگشت به این همراه دیرینه و یادآوری جایگاه مطالعه در زندگی فردی و اجتماعی، تا بتوان بار دیگر با دوست مهربان همنشین شد و با او به گفت‌وگو پرداخت.
امسال با شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم»، فرصتی فراهم شده تا بار دیگر به صدای کتاب گوش بسپاریم، با آن پرسش کنیم، بیندیشیم و از دل واژه‌ها به گفت‌وگویی تازه با جهان برسیم.
بهترین راه رسیدن به تکامل و آرامش، مطالعه هدفمند کتاب است
در همین راستا مجید فروتن نویسنده همدانی با تاکید بر اینکه هیچگاه کتاب اهمیت و جایگاه خود را به ویژه در کشوری باغنای فرهنگی و توسعه پایدار از دست نمی‌دهد، اظهار کرد: مطالعه کتاب علاوه بر افزایش بینش، بصیرت و دانایی به واقع نیاز امروز جامعه و بشریت محسوب می‌شود.
وی با بیان اینکه کتاب در شرایط امروز و در بحث تاب‌آوری می‌تواند کمک‌رسان باشد، گفت: به نظر تکنولوژی‌های نوین و رسانه‌های جدید خلق نشده‌اند که کتاب را از ما بگیرند یا سطح مطالعه را برای ما کم کنند، بلکه آمده‌اند به ما کمک کنند و کمک حال رسانه بزرگی مانند کتاب باشند.
فروتن تاکید کرد: امروز ما می‌توانیم ابزارهای نوین و رسانه‌های مجازی را در حوزه خدمت به کتاب و کتابخوانی و بالا بردن میزان مطالعه به کار بگیریم و رسانه‌های نوین را در مبنای استفاده محتوایی برای مطالعه شکل دهیم.
این نویسنده عنوان کرد: لذت مطالعه هیچگاه بدون کتاب شکل نمی‌گیرد اما امروزه با بهانه‌هایی چون گرانی کتاب و عدم دسترسی می‌توان از این ابزارها استفاده کرد و حتی بیشتر از فضای فیزیکی کتاب با جهانی به بزرگی حوزه کتاب و مطالعه آشنا شویم.
وی در ادامه با بیان اینکه هفته کتاب بهانه‌ای است برای اینکه ما توجه ویژه‌ای به حوزه کتاب و کتابخوانی داشته باشیم، گفت: در اهمیت کتاب و کتابخوانی هر روز می‌تواند روز کتاب و هفته کتاب باشد به طوری که راه‌های مختلفی هم طرح‌ریزی شده و می‌تواند برای ترویج فرهنگ مطالعه و کتاب تاثیرگذارتر باشد.
فروتن با بیان اینکه هرچه این برنامه‌ها با محتواتر و با با پیام‌های موثر با گستره فراوان باشد، قطعا تاثیر خواهد داشت افزود: اینکه نامگذاری هفته کتاب را داریم، همه دستگاه‌ها بسیج می‌شوند تا با تمام توان به فکر کتاب باشند و محوریت کتاب باشد.
وی با بیان اینکه هر کتابی نمی‌تواند برای خواننده آرامش و پیام و محتوای مناسب داشته باشد، افزود: باید دید چگونه بینش خواننده را افزایش دهیم و آن چیزی که در حوزه کتابخوانی و فرهنگ مطالعه است، مدیریت مطالعه است به طوری که باید بدانیم دنبال چه کتاب‌هایی بگردیم، موضوع و محتوای کتاب‌ها چیست.
فروتن با تاکید بر اینکه باید محتوا و موضوع کتاب‌ها را از قبل داشته و با آگاهی کتاب را انتخاب کنیم، گفت: اگر این آگاهی شکل بگیرد، قطعا می‌توان گفت که تأثیرگذاری آن بیشتر از کتاب‌هایی است که بدون آگاهی شکل گرفته است.
وی اضافه کرد: در دنیای پر هیاهوی امروز بهترین راه رسیدن به تکامل و آرامش، مطالعه هدفمند و برنامه‌ریزی شده از محتوا و موضوع کتاب است.
این نویسنده در خصوص راهکار ترویج مطالعه کتاب نیز به همگرایی بین دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی اشاره کرد و گفت: باید توجه به نویسندگان و تولیدکنندگان و چرخه خلق کتاب نیز مدنظر قرار گیرد.
وی با تاکید بر اینکه ابتدا باید فرهنگ کتاب و کتابخوانی در خانواده‌ها رشد و توسعه یابد، افزود: ترویج فرهنگ مطالعه باید بیشتر به سنین پایه، نوجوانان و جوانان و آینده سازان باشد و برنامه‌هایی با موضوع کتاب مدنظر این مقطع سنی صورت گیرد.
فروتن با اهمیت به اینکه کتاب باید حتی در بین روستاها و بین مردم ورود پیدا کند و همراه با آنها به خوانش کتاب پرداخته شود، بیان کرد: لازم نیست که کتاب فقط در مجامع علمی مطرح شود بلکه باید کتاب در بین همگان و همه اقشار نقد و بررسی و معرفی شود.
کتاب مقدمه فهمیدن، ساختن، تحول و تغییر رفتار است
یکی دیگر از نویسندگان همدان نیز ضمن پاسداشت هفته کتاب و کتابخوانی با بیان اینکه کتاب در قالب‌های جدیدی مانند کتب صوتی یا همان گویا نمی‌تواند حلاوت و شیرینی کتاب کاغذی را داشته باشد، اظهار کرد: شما وقتی کتاب را در دست می‌گیرید در یک جا استقرار گرفته و آرامش بیشتری برای مطالعه وجود دارد و این نوع مطالعه تأثیرگذاری بهتری خواهد داشت.
محسن صیفی‌کار عنوان کرد: کتب گویا برای مواقعی است که فرد مشغول کار دیگری است و شنیدن کار دوم اوست؛ پس مطالعه به اندازه کتاب کاغذی نمی‌تواند برای او لذت‌بخش باشد هر چند آن هم فرصتی برای مطالعه بوده و مفید است.
وی با تاکید بر اینکه بنده به عنوان یک کتابخوان معتقدم هیچ نوع کتابی جای کتاب کاغذی را نمی‌گیرد، افزود: هر حرکت فرهنگی تاثیر خود را می‌گذارد و هفته کتاب و کتابخوانی نیز در این مقوله است.
این نویسنده با اشاره به اینکه برای بروز اتفاقات خوبی فرهنگی در هفته کتاب باید تبلیغ بیشتری صورت گیرد، بیان کرد: گستره تبلیغ این هفته آنچنان بارز نیست یا اگر هم هست لابه‌لای فراوانی اخبار دیگر گم می‌شود در حالی که برای موضوع کتاب باید وقت گذاشت.
وی با تاکید بر اینکه کتاب مقدمه فهمیدن، مقدمه ساختن و تحول و مقدمه تغییر رفتار است، عنوان کرد: کتاب‌ها زاییده اندیشه آدم‌ها هستند و این اندیشه‌هاست که جامعه را دچار تغییر می‌کند.
صیفی‌کار با اشاره به اینکه باید به کتاب خوب و کتاب بد نیز توجه کرد چون هر کدام آثار خود را برجای می‌گذارد، گفت: امروز می‌بینیم که شرایط جهان چگونه است اینها همه از جمله مسائل اقتصادی و فرهنگی و... حاصل و مرهون تفکرات انسان‌هاست که بخش بسیاری در کتاب‌ها مندرج شده است.
این نویسنده با بیان اینکه ما کشوری فرهنگی با مردم و دانش فرهنگی هستیم که اینها مرهون تفکر آدم‌های آن فرهنگ و تاریخ و تمدن است، افزود: هفته کتاب نامگذاری قابل تحسین است و در ترویج فرهنگ کتابخوانی نیز موثر است اما باید سرمایه‌گذاری بیشتری برای این هفته و گرامیداشت کتاب و کتابخوان صورت گرفته و مورد حمایت مادی و معنوی شود.
وی ادامه داد: وضع صنعت کتاب حال خوشی ندارد و به علت گرانی‌های موجود و سودخواهی‌های عده‌ای در قالب نهادهای انتشاراتی باعث شده کتاب با قیمن مناسب بدست مخاطب نرسد، هزینه‌های سنگین و کمرشکن گاهی باعث می‌شود افراد قید کتاب خواندن را بزنند و این یکی از راه‌هایی است که مردم به سمت خوانش کتاب‌های غیررسمی و غیرسنتی بروند.
وی یادآور شد: کتاب؛ هم هدایت‌گر و هم گمراه‌کننده بوده و هر نوشته‌ای خوب نیست، هر کتابی شایسته خواندن نیست و اگر آدمی به دنبال هدایت است باید کتاب‌هایی بخواند که ادم را به قله هدایت برساند.
صیفی‌کار در بخش دیگری از سخنانش با تاکید بر اینکه نامگذاری هفته کتاب می‌تواند راه را به مخاطب نشان دهد و با معرفی کتب خوب می‌توان افراد را به سمت مطالعه سوق داد، افزود: کتاب نباید در قفسه کتاب بماند و ما باید تلاش کنیم راه‌های مختلف را برای نشر کتاب انجام دهیم.
این نویسنده اضافه کرد: کتاب‌ها مبنای تحول و تغییر در اجتماع هستند و یک کتاب خوب می‌تواند مسیر زندگی یک انسان را تعالی بخشد.
کتابخانه‌های عمومی چقدر در برگزاری جلسات نقد و بررسی موفق بوده‌اند؟
وی در ادامه سخنانش وجود نهاد کتابخانه‌های عمومی در کشور را مثبت، اثرگذار و ارزشمند ارزیابی کرد و گفت: با همه این موارد باید دید کتابخانه‌های عمومی چقدر در برگزاری جلسات نقد و بررسی موفق بوده‌اند، یا مدارس و سایر ادارات چه میزان در معرفی کتاب عملکرد مثبتی داشته‌اند.
صیفی‌کار ادامه داد: معلمی می‌تواند دانش‌آموز را کتابخوان کند که خود کتابخوان باشد، بنابراین مدیر ادارات هم ابتدا خود دغدغه کتاب داشته باشند تا بتوانند در جامعه اثرگذار باشند.
وی تصریح کرد: در برخی ادارات و نهادهای فرهنگی، مسئولان اصلا فرصت کتاب خواندن ندارند به طور مثال مدیران اداره ارشاد، آموزش و پرورش، حوزه هنری و... چقدر مجال کتاب خواندن دارند؟ در حالی که رهبر شهید ما کتابخوانی حرفه‌ای بودند و دایره واژگان ایشان به واسطه مطالعه زیاد بسیار گسترده بود.
مدیران فرهنگی با اهالی فرهنگ هم‌صحبت می‌شوند؟
این نویسنده کتاب در ادامه سخنانش با طرح این سوالات که چه تعداد از مدیران فرهنگی ما در استان همدان معرفی کتاب دارند؟ چه میزان با اهالی فرهنگ هم‌صحبت می‌شوند و چقدر با نویسندگان تعامل دارند؟ به وضعیت عدم توجه به نویسندگان و ترویج فرهنگ مطالعه انتقاد کرد.
وی بیان کرد: بنده به عنوان فعال فرهنگی و یک نویسنده نهاد کتابخانه‌های همدان بیش از دو سال است که حتی تماس هم با من نگرفته است، بنده توقعی ندارم و نیازی هم ندارم اما به عنوان فعال فرهنگی چرا نباید اطلاعی از من و امثال من نداشته باشند؟
صیفی‌کار گفت: در هفته کتاب جای این سوال است که این مدیران خود چه میزان اهل مطالعه هستند، چقدر در موضوع کتاب ورود دارند؟ آیا از تازه‌های نشر خبر دارند؟ آیا مسئولان استان آماری و اطلاعی از نویسندگان و حتی حوزه نشر استان دارند؟ باید بگویم چندان اطلاعاتی ندارند.
وی اظهار کرد: گاهی از حوزه نشر پشتیبانی می‌شود اما باز هم شامل همه نیست و این ضعف در توزیع امکانات و پشتیبانی فرهنگی نیز وجود دارد.
صیفی‌کار با تاکید به اینکه از استان همدان توقع بیش از وضع فعلی است، عنوان کرد: آیا تاکنون شنیده‌اید استاندار همدان در جمع نویسندگان حاضر شود؟
آیا تا به حال در جلسات فرهنگی استان نویسندگان نیز جایی داشته‌اند؟ آیا شنیده‌اید که مدیرکل ارشاد استان نویسندگان را دعوت کند و با آنها هم نظری کند و حرفه‌ای آنها را بشنود؟ اینها همه خواسته‌های نویسندگان است که امید است در هفته کتاب این خواسته‌ها شنیده شود.