گنبدکاووس- ایرنا- منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون گلستان به باور کارشناسان، دروازه تجارت با آسیای میانه و شرق این قاره کهن است و با این نگاه، طی ۲ سال سکانداری دولت چهاردهم اقدامات زیرساختی خوبی در آن به اجرا درآمده که امیدها را برای رونق بیش از پیش تجارت خارجی از این نقطه مرزی، ایجاد درآمد و اشتغال برای اهالی این استان شمالی بویژه مرزنشینان آن دوچندان کرده است.
به گزارش ایرنا، تصویب منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون اگرچه موجب خوشحالی مردم و فعالان اقتصادی گلستان شد اما حدود سه سال این مصوبه روی کاغذ مانده بود و اقدام اجرایی خاصی توسط دولت وقت و مدیران استانی انجام نشد تا اینکه با روی‌کار آمدن دولت چهاردهم و نگاه کارشناسی و توسعه محور آن به مسائل اقتصادی و معیشتی مردم، ایجاد زیرساخت‌های این منطقه با مشارکت بخش خصوصی آغاز شد و شتاب خوبی گرفت.
رونق ساخت و سازها و ایجاد زیرساخت‌ها در منطقه آزاد اینچه‌برون و حتی تغییر سیمای منظری خانه‌ها و ساخت واحدهای تجاری و پذیرایی نسبتا مدرن در نزدیکترین روستا به این منطقه یعنی «تنگلی» فقط باحضور در این نقطه مرزی به‌خوبی نمایان است.
از حصارکشی با سازه‌های بُتنی بخشی از ۱۲ هزار هکتار اراضی تا ساخت انبارهایی با ظرفیت ۷۰ هزار تُن و وجود هزاران کانتینر و صدها خودروی وارداتی در محوطه مرکز لجستیک، ساماندهی بازارچه تیرپارک و فاز نخست مرکز خدمات رفاهی آن ویژه رانندگان خودروهای سنگین داخلی و ترانزیت با ظرفیت ۱۵۰ نفر، چشم هر بیننده‌ای را به‌خود جلب می‌کند.
محوطه‌سازی‌های انجام شده در بخشی از منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون در محدوده ورودی به این منطقه و بازارچه تیرپارک و مرکز رفاهی و خدماتی آن، برپایی ۲۴ آلاچیق ترکمنی که نیمی از آن برای طبخ و عرضه انواع غذا و نان سنتی ترکمن و ۵۰ درصد دیگر آن هم به غرفه‌هایی برای عرضه انواع صنایع دستی برآمده از سرانگشتان ظریف دختران و زنان اقوام ایرانی و ترکمن گلستان اختصاص دارد و ساختمان درحال ساخت اداری، ایجاد فضای سبز با کاشت درختان متناسب با شرایط اقلیمی گرم و خشک و برخی پروژه‌های عمرانی دیگر مانند نمایشگاه روباز عرضه خودروهای خارجی از دیگر اقدامات زیرساختی انجام شده و یا درحال انجام این منطقه هستند.
مشاهده این اقدامات و نیز مجموعه بزرگ تجاری و تفریحی درحال ساخت «ماری گل» برگرفته از نوعی نقش قالی ترکمن در زمینی به مساحت ۱۰ هکتار و با زیربنای ۵۰ هزار مترمربع و حجم سرمایه‌گذاری اولیه ۱۲ هزار میلیارد ریال که به گفته مجری طرح تا ۲۰ هزار میلیارد ریال قابل افزایش خواهد بود این منطقه آزاد تجاری تازه تاسیس را به کارگاه بزرگ عمرانی تبدیل کرده است.
فعالیت و رونق نسبتا شلوغ مرکز شماره‌گذاری خودرو منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون و حضور صدها تریلی داخلی و ترانزیت برای انتقال کانتینرهای دپو شده و یا خودروها پارک شده در مرکز لجستیک به مقصد استان‌های دیگر و یا کشورهای همسایه، برگ زرین و سند دیگری از اقدامات دولت چهاردهم برای شتاب بخشی به ایجاد زیرساخت‌های این منطقه و آینده درخشان آن در توسعه تجارت خارجی، رونق اقتصادی، راه‌اندازی واحدهای تولیدی و صنعتی، ایجاد درآمد و اشتغال است.
اقدامات زیرساختی ۱۸ ماه گذشته معادل ۱۰ سال است
به گفته نماینده مردم گنبدکاووس در مجلس شورای اسلامی، حجم اقدامات انجام شده زیرساختی و عمرانی در منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون طی ۱۸ ماه گذشته و به ارزش ۱۱۰ هزار میلیارد ریال ( ۱۱ همت) به گواه «دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد کشور و مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی» به اندازه ۱۰ سال بوده که قابل تقدیر است.
عبدالحکیم آق ارکاکلی با ابراز رضایت از روند بسیار خوب ساخت زیرساخت‌ها در منطقه آزاد اینچه برون افزود: این منطقه و پایانه مرزی آن از گلوگاه‌های حیاتی و لجستیک ایران برای توسعه مناسبات تجاری و اقتصادی با کشورهای آسیای میانه بویژه در شرایط فعلی کشور است.
وی بابیان اینکه منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون در مقایسه با ۹ منطقه دیگر که با هم مجوز راه‌اندازی آنها صادر شد، بسیار جلوتر است، اضافه کرد: به عنوان مثال انجام برخی زیرساخت‌های این منطقه از جمله مرکز لجستیک تخلیه و بارگیری آن در زمینی به‌مساحت ۱۰ هکتار و سرمایه‌گذاری ۱۲ میلیون یورویی از اقدامات کم نظیر بوده است.
آق آرکاکلی با قدردانی از مشارکت فعال بخش خصوصی در انجام زیرساخت‌های منطقه آزاد اینچه برون، اضافه کرد: نگاه دولت، مجلس، مقام معظم رهبری، سازمان مناطق آزاد کشور و مدیران استانی حمایت از بخش خصوصی است و هرگونه سرمایه‌گذاری در این منطقه، هیچ قید و محدودیتی ندارد.
نماینده مردم گنبدکاووس درمجلس شورای اسلامی همچنین باتاکید برضرورت شتاب بخشی به ایجاد و تکمیل زیرساخت‌های منطقه آزاد تجاری اینچه برون، ادامه داد: مردم گلستان و گنبدکاووس برای بهره‌مندی از مزایای این منطقه بویژه خرید خودروهای خارجی با کیفیت و ارزان و نیز ایجاد فرصت‌های اشتغالزایی و رونق اقتصادی آن دغدغه دارند که درست است.
وی گفت: تمامی زیرساخت‌های ایجاد شده و یا درحال انجام منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون با نظارت دقیق مجموعه مدیران آن صورت می‌گیرد به همین جهت این منطقه اکنون الگویی برای دیگر مناطق آزاد کشور شده است.
آق آرکاکلی همچنین منطقه آزاد اینچه‌برون را حاصل و ارمغان همدلی قوای سه‌گانه و نیروهای تامین کننده امنیت در کشور و استان گلستان دانست و افزود: این یک پروژه ملی است و همه روی آن حساس هستند زیرا بدون هیچ تردیدی بر رونق اقتصادی و توسعه گلستان و کشور اثر مثبت خواهد داشت.
وی اضافه کرد: منطقه آزاد اینچه برون اکنون روی یک ریل درست توسعه قرار گرفته و در چشم انداز ۱۰ ساله خود علاوه بر شکوفایی اقتصاد گلستان با ایجاد ۴۰ تا ۵۰ هزار فرصت شغلی به رفع معضل بیکاری جوانان این استان و مهاجرت معکوس و بازگشت نیروهای کار این استان که به دیگر نقاط کشور و یا خارج کشور رفته‌اند، کمک زیادی می‌کند.
نکته‌ای که «ناصر عالمی» یکی از جوانان شهر مرزی کُرند از توابع بخش کم‌برخودار«داشلی برون» گنبدکاووس آنرا تایید و گفت: از زمان شروع ساخت و سازها در منطقه آزاد اینچه‌برون من و چند نفر از دوستانم که بیکار بودیم، د ارای شغل شده و مخارج زندگی خود و خانواده مان را تامین می‌کنیم.
وی افزود: بسیاری از جوانان بخش داشلی برون به‌دلیل نبود فرصت‌های شغلی در منطقه برای کار به دیگر شهرها، استان‌ها و حتی خارج کشور می‌رفتند اما اکنون تعدادی قابل توجهی از آنها برگشته و در منطقه آزاد اینچه برون و نزدیک خانواده خانواده و مردم منطقه خود مشغول فعالیت شدند.
عالمی ابراز امیدواری کرد با ادامه ساخت و سازهای منطقه آزاد اینچه‌برون و نیاز به نیروی کار بیشتر شاهد حضور بیش از پیش جوانان روستایی و شهرهای همجوار در این منطقه و عدم مهاجرت آنها باشیم.
سرمایه‌گذاری ۱۱۰ هزار میلیارد ریال در منطقه آزاد اینچه‌برون
به گفته مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون طی ۱۸ ماه گذشته و درسایه حمایت دولت چهاردهم و مدیران استانی آن تاکنون افزون بر ۱۱۰ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری برای ایجاد زیرساخت‌های این منطقه انجام شده که بیشتر آن توسط بخش خصوصی بوده است.
حسن ملک حسینی افزود: در این مدت زیرساخت‌های بسیار خوبی در منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون و در زون‌های «صنعتی، خدماتی و رفاهی، تجاری و گردشگری» آن انجام شده یا انجام است.
به گفته وی، قرار است حجم سرمایه‌گذاری‌ها در برنامه چشم‌انداز ۱۰ تا ۲۰ ساله منطقه آزاد اینچه‌برون حداقل تا ۲ برابر سرمایه‌گذاری فعلی انجام شده، یعنی ۲۲۰ هزار میلیارد ریال دیگر، افزایش یابد.
ملک حسینی با اشاره به وسعت ۱۲ هزار هکتاری منطقه آزاد اینچه‌برون، اضافه کرد: مطالعات اجرای زیرساخت‌های گوناگون در این منطقه تجاری صنعتی و مطابق با طرح‌های جامع و تفصیلی و نیز پدافند غیرعامل آن صورت گرفته و زمین لازم به سرمایه‌گذاران تحویل داده می‌شود.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون ادامه داد: علاوه بر ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی از ظرفیت کشورهای همسایه بویژه کشورهای آسیای میانه برای اجرای برخی پروژه‌های مشترک در این منطقه استفاده خواهد شد.
وی با اشاره به ظرفیت بسیار خوب منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون و چشم انداز آینده آن، بیان کرد: این منطقه که ذی نفعان آن افراد بومی، استانی، ملی و فراملی هستند، ظرفیت ایجاد ۵۰ هزار شغل طی یک دوره ۲۰ ساله را دارد.
ملک حسینی از ثبت بیش از ۸۰۰ شرکت سرمایه‌گذاری در منطقه آزاد تجاری اینچه برون هم خبر داد و افزود: ۱۵ مورد از این شرکت‌ها سهامدار خارجی دارند.
وی همچنین با قدردانی از تلاش دولت و بخش خصوصی برای ایجاد زیرساخت‌ها در این منطقه، بیان کرد: فقط در حوزه لجستیک، انبارها و ایجاد ظرفیت بارگیری و تخلیه در منطقه آزاد اینچه‌برون در ۱۵ سال گذشته و توسط راه آهن فقط سالانه ۳۵۰ هزار تن کالا بود اما در ۱۸ ماه گذشته این ظرفیت به یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن رسیده است.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه برون ادامه داد: ظرفیت انبارهای مرکز لجستیک راه آهن اینچه برون نیز تا قبل از تاسیس منطقه آزاد تنها پنج هزار تن بود که این رقم اکنون به ۷۰ هزار تن افزایش یافته است.
ملک حسینی درخصوص واردات خودرو و مرکز شماره‌گذاری منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون نیز گفت: تاکنون سه هزار خودرو وارداتی پلاک‌گذاری شدند و ۸۰۰ خودروی دیگر هم در نوبت شماره‌گذاری هستند که تاثیر خوبی بر کاهش قیمت خودروهای وارداتی داشته است.
وی از اخذ مجوز حفر سه حلقه چاه آب، اخذ مجوز تصفیه ۲۰ میلیون مترمکعب آب پساب و ۵۰ میلیون مترمکعب از دریا برای تامین آب مورد نیاز واحدهای صنعتی و اخذ مجوز ایجاد خط انتقال برق ۲۳۰ کیلوولت به طول ۵۲ کیلومتر از نیروگاه برق علی آبادکتول از وزارت نیرو خبر داد و اضافه کرد: عملیات اجرایی این پروژه‌ها به همراه احداث سه کیلومتر خط عریض ریلی، تاپایان امسال آغاز خواهد شود.
اینچه‌برون مقصد جدید سرمایه‌گذاران چین، روسیه و قزاقستان
اهمیت جغرافیای و استراتژیک منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون و چشم انداز آینده آن در صادرات و واردات کالاها دیگر کشورها از جمله چین، روسیه و قزاقستان را به سرمایه‌گذاری در این منطقه ترغیب کرده است نکته‌ای که استاندار گلستان ۲۲ شهریور امسال پس از نشست با چند سرمایه‌گذار چینی آنرا رسانه‌ای کرد وگفت: با تلاش‌های تیم مدیریتی استان، راه ورود سرمایه‌گذاران چینی به منطقه آزاد اینچه‌برون هموار شد.
علی اصغر طهماسبی افزود: تمام فرصت‌های سرمایه‌گذاری در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دارد و متقاضیان می‌تواند در حوزه لجستیکی و در درجه دوم صادرات و واردات با محوریت منطقه آزاد اینچه‌برون فعالیت کنند.
وی بابیان اینکه این سرمایه‌گذاران هم از چین به ایران صادرات دارند و هم از ایران به مقصد چین و قزاقستان واردات خواهند داشت، اضافه کرد: در مرحله نخست مبنای سرمایه‌گذاری این افراد ۱۰۰ میلیون دلار است که تا یک میلیارد دلار هم خواهد رسید.
علاقه به سرمایه‌گذاری در منطقه آزاد اینچه برون صرفا مختص چینی‌ها نیست بلکه روس‌ها و قزاق‌ها چند روز قبل از حضور سرمایه‌گذاران چینی در گلستان یعنی ۱۸ شهریور امسال در تهران و دفتر وزیر راه و شهرسازی مبادرت به امضای اسنادی جهت سرمایه‌گذاری در مرکز لجستیک اینچه‌برون به ارزش ۳۰۰ هزار میلیارد ریال کردند.
«فرزانه صادق» وزیر راه و شهرسازی در مراسم امضای این اسناد به موقعیت استراتژیک و راهبردی اینچه برون اشاره و تصریح کرد: اینچه‌برون دروازه ایران به سمت کشورهای آسیای مرکزی و اوراسیاست و می‌تواند در مسیر ورود و خروج کالا از چین، از طریق کشورهای آسیای مرکزی و ایران، و ارتباط با بازارهای اروپایی نقش مهمی ایفا کند.
اعلام آمادگی کشورهای مرکز و شرق آسیا برای سرمایه‌گذاری در منطقه آزاد اینچه‌برون نشانی دیگر از اهمیت این منطقه و تلاش هدفمند دولت چهاردهم برای استفاده بهینه از این نقطه مرزی برای بهره‌مندی از ظرفیت بازار ۳۰۰ میلیون نفری اوراسیاست که بیشتر به نفع صنایع، تجار و واحدهای تولیدی داخلی است.
شبکه ریلی متصل به آسیای میانه وجه تمایز منطقه آزاد اینچه‌برون
منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون به گفته کارشناسان اقتصادی، تنها منطقه آزاد کشور است که به‌صورت مستقیم به شبکه ریلی آسیای مرکزی متصل بوده و همین ویژگی، مزیت رقابتی ویژه‌ای برای آن ایجاد کرده است ظرفیتی که می‌توان با بهره‌گیری از آن گلستان را به یکی از حلقه‌های مهم زنجیره تجارت میان ایران، آسیای میانه، روسیه و سایر بازارهای منطقه تبدیل کند.
با این حال تکمیل زیرساخت‌های ریلی در اینچه‌برون بویژه ایجاد خطوط عریض و در ادامه ایجاد خط ریلی اینچه برون - گنبدکاووس- آزادشهر - شاهرود جهت اتصال آن به کریدور شمال به جنوب است نکته‌ای که مدیرعامل راه آهن جمهوری اسلامی هم روی آن تاکید دارد.
جبارعلی ذاکری هفت مرداد امسال در جلسه‌ای با «محمود صابر» معاون هماهنگی و برنامه‌ریزی امور حقوقی دستگاه‌های اجرایی کشور در گرگان گفته بود که ترانزیت کالا در اینچه‌برون به دلیل کمبود زیرساخت‌ها قفل است.
وی افزود: درحالی که هدفگذاری ترانزیت ریلی از منطقه آزاد اینچه‌برون برای امسال ۱۰ میلیون تن تعیین شده بود، به دلیل وجود ۴ خط ریلی فعال به جای ۴۰ خط مورد نیاز، شبکه قفل شده و ۱۵ قطار حامل کالا در ایستگاه‌های اترک و ترکمنستان زمین‌گیر شده‌اند.
ذاکری با انتقاد از توقف عملیات اجرایی توسعه مرکز لجستیک منطقه آزاد اینچه‌برون از سال ۱۴۰۱ و فرار سرمایه‌گذاران به دلیل بلاتکلیفی، تاکید کرد: اگر طرح جامع توسعه این مجموعه به سرانجام برسد، می‌توانیم حجم مبادلات را به مراتب افزایش دهیم.
مدیرعامل راه‌آهن ایران به یکی از مهم‌ترین گره‌های فنی پایانه ریلی اینچه‌برون اشاره کرد و گفت: بخش عمده بارهای ورودی از خط عریض (استاندارد روسی) وارد می‌شوند اما زیرساخت تبدیل آنها به خط نرمال (استاندارد اروپایی) در این منطقه فراهم نیست.
وی ادامه داد: برای انتقال بار بین این دو خط، به جای استفاده از جرثقیل‌های مدرن و سریع مجبوریم با جرثقیل‌های موجود، کانتینرها را بلند کرده، روی زمین بگذاریم و سپس به واگن نرمال منتقل کنیم که این فرآیند دست و پاگیر، هم هزینه‌های عملیاتی را افزایش داده و هم زمان سیر انجام کار را به شدت طولانی کرده است.
با همه اقدامات انجام شده و درحال انجام و همچنین برخی کمبودهای زیرساختی، به باور کارشناسان اقتصادی و اجتماعی، منطقه آزاد تجاری صنعتی اینچه‌برون و چشم انداز روشن آینده آن می‌تواند علاوه بر توسعه تجارت خارجی و رونق اقتصادی کشورمان، برای اهالی استان کم برخودار گلستان که سرانه درآمدی آنها، نصف سرانه مردم ایران است، رونق اقتصادی، ایجاد درآمد و اشتغال پایدار ایجاد کند.
کارشناسان معتقدند: برخورداری گلستان از مرز مشترک با ترکمنستان، موقعیت ویژه ارتباطی و ترانزیتی، ظرفیت‌های تجاری و اقتصادی و همچنین قرابت‌های فرهنگی و دینی میان مردمان دو سوی مرز، فرصت ارزشمندی برای توسعه مناسبات منطقه آزاد اینچه‌برون فراهم کرده که استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود برای تسهیل مبادلات تجاری، تقویت تعاملات مرزی، توسعه صادرات و واردات و ایجاد زمینه برای اجرای پروژه‌ها و اقدامات مشترک را بیشتر می‌کند.